2 Het isoleren van de buitenmuur. Beeld ter illustratie.
ANP Het isoleren van de buitenmuur. Beeld ter illustratie.

Exclusief voor abonnees

Deze renovaties zijn verplicht tegen 2020, anders kan je woning ongeschikt verklaard worden

Wie een woning grondig renoveert of een nieuwe woning laat bouwen, moet een energieprestatiedossier laten opmaken. Uit controles van het Vlaams energieagentschap blijkt dat slechts 16 procent van die dossiers in orde is. Nochtans kunnen de juiste energiezuinige maatregelen je geld opleveren. Besparen op isolatie of ventilatie is dan weer geen goed idee. Welke ingrepen zijn tegen 2020 verplicht en hoeveel kosten ze? Wij maakten de berekening.

Eerst en vooral: wie gaat voor nieuwbouw, is nog altijd iets duurder uit dan wie kiest voor een totaalrenovatie. Dat heeft te maken met de kost van de bouwgrond, de registratierechten daarop (altijd 10 procent van het aankoopbedrag) en de BTW van 21 procent.

 Veel renovatiewerken van bestaande woningen (ouder dan 10 jaar) komen in aanmerking voor het lager btw-tarief van 6 procent. De voorwaarde is wel dat de werken door een vakman worden uitgevoerd. Het gebouw moet na de werken blijven steunen op de oude dragende muren.

Hoe hoog de kosten zullen uitvallen om aan alle normen te voldoen, hangt af van de grootte van de woning. Bij weinig compacte woningen zoals open bebouwingen kan het soms nodig zijn om iets grotere isolatiediktes te plaatsen om aan de doelstelling te voldoen, maar de impact van de isolatiedikte op de totaalinvestering is klein, zo becijferde het Vlaams Energieagentschap. 

Ook het bouwjaar maakt weinig verschil. “De uitdaging voor een woning uit de jaren ‘50 is ongeveer even groot als voor een woning van de jaren ‘80, ook hier weer omdat de nodige isolatiedikte meestal beperkte impact heeft op de uiteindelijke investeringskost,” klinkt het.

Rookmelder verplicht

Nieuw is dat vanaf volgend jaar elke woning een rookmelder moet hebben. Het wordt zeer aangeraden om rookmelders te plaatsen in elke ruimte die je moet doorkruisen vanaf de slaapkamer naar buiten. De rookmelder moet voldoen aan de norm NBN EN 14604, reageren met een scherp geluidssignaal en van het optische type zijn. Op de website van ANPI, een keuringsinstituut voor brand- en diefstalpreventie, vind je gecertificeerde rookmelders voor woningen. 

Het Vlaams Energieagentschap maakte op onze vraag een berekening van deze renovatiemaatregelen.

Ingreep 1: dak isoleren

Tegen 2020 moeten alle daken van woningen en huurwoningen voorzien zijn van isolatie. De verplichte dakisolatie moet voldoen aan de R-waarde. Dat komt ongeveer overeen met een isolatielaag van zo’n 3 à 4cm, afhankelijk van het isolatiemateriaal dat wordt gebruikt.

Het Vlaams energieagentschap raadt aan om isolatiewol van 18 tot 20 cm te gebruiken om warmteverlies te beperken. Per vierkante meter betaal je tussen 20 en 35 euro (afhankelijk van het soort wol dat je kiest). Isolatieplaten kosten 25 euro per vierkante meter.

Om het dak opnieuw te isoleren langs de binnenkant betaal je 4.000 euro. Deze prijzen zijn inclusief plaatsing.

Isoleren langs de buitenkant, met nieuwe dakpannen en een onderdak, is een grotere investering van 16.000 euro. Als er sprake is van verouderde dakvensters, kost de vervanging hiervan zo’n 4.000 euro.

Ingreep 2: isoleren van de buitenmuur

De buitenmuur isoleren kan door de spouw (de lege ruimte tussen de binnen- en buitenmuur) te vullen en vervolgens te isoleren langs de binnenkant, of de spouw vullen en isoleren langs de buitenkant. De kosten beginnen hier vanaf 30.000 euro.

“Het isoleren van de muur is een grote kost, waarin de spouwisolatie slechts een beperkt aandeel heeft”, legt Mieke Deurinck van het Vlaams energieagentschap uit. “Het zijn andere zaken die buitenmuurisolatie tot een relatief grote investering maken. Denk aan het plaatsen van een stelling, de kost van buitenafwerking, afwerking aan de ramen, verbreden van de dakgoten en het verplaatsen van de regenwaterafvoer.”

Hoewel het EPC de aanbeveling doet beide renovaties te combineren om de doelstelling van 2050 te halen (een muur volgens de huidige nieuwbouwnorm), is dit niet per se nodig tegen volgend jaar. “Bij een kleiner budget kan je uiteraard eerst de spouw vullen en pas in een latere fase binnen- of buitenisolatie plaatsen.”

(lees verder onder de foto)

2 Isolatie van een spouwmuur, tussen de binnen- en buitenmuur.
Shutterstock Isolatie van een spouwmuur, tussen de binnen- en buitenmuur.

Ingreep 3: vervangen van de vensters

De ramen van alle woningen moeten tegen 2020 minstens dubbel glas hebben. Als je kiest voor hoogrendementsbeglazing kan je aanspraak maken op premies. De netbeheerder geeft hier 10 euro per vierkante meter voor. De dubbelglasverplichting geldt alleen voor de leefruimtes, keuken, slaapkamers en badkamers van een woning.

Voor het vervangen van alle ramen door vensters met ventilatieroosters, inclusief binnenafwerking, moet je rekening houden met een bedrag van 33.000 euro. Het gaat dan om 42 m² aan raamoppervlakte. De prijs is een gemiddelde van PVC, aluminium en hout. Voor speciale formaten en vormen betaal je een toeslag.

Om zelf energie op te wekken en deels zelfvoorzienend te zijn, zijn deze ingrepen nog nodig. Deze maatregelen zijn niet verplicht tegen volgend jaar.

Ingreep 4: vervangen van de verwarmingsketel

De verwarmingsketel vervangen door een besparende condensatieketel kost 6.500 euro. Dit is geen verplichting, maar wordt wel zeer aanbevolen. Wie een stap verder wil gaan, kijkt naar een warmtepomp. De kosten voor plaatsing van een lucht/waterwarmtepomp liggen op 10.500 euro.

Een bodem-waterwarmtepomp is een dure investering van ongeveer 21.500 euro en zal niet overal mogelijk zijn, omdat er in de grond geboord moet worden om het bodemwater op te pompen. Dit moet op voldoende afstand liggen van de woning.

Ingreep 5: plaatsing zonneboiler of zonnepanelen

Het plaatsen van een zonneboiler kost rond de 5.000 euro. Stel dat je woning 23 m² aan zonnepanelen nodig heeft. Je betaalt dan 6.025 euro.

Totaalkost energiezuinige renovatie

Al deze investeringen hebben ons nu 82.500 euro gekost, als we gaan voor de goedkoopste opties. Kiezen we voor buitendakisolatie en een warmtepomp, ligt de totaalinvestering al op 98.500 euro.

Al maakt het Vlaams Energieagentschap ook meteen een kanttekening. “Dit is slechts één mogelijke weg richting een energiezuinig huis. Het gaat om doorgedreven isolatie van muur en dak, vervanging van het verwarmingstoestel én plaatsing van zonnepanelen of zonneboiler. Maar dit is niet de goedkoopste of gemakkelijkste manier.”

Je woning energiezuiniger maken kan ook door enkel de spouwmuur te vullen. “De richtprijs hier is 25 euro per vierkante meter, fiks goedkoper dan de hele buitenmuur isoleren. Bijkomend kan je dan meer zonnepanelen plaatsen.”

Subsidies en premies

De Vlaamse overheid geeft mensen een steuntje in de rug door middel van premies op renovaties. Via energiesparen.be ontdek je per gemeente onmiddellijk voor welke renovatiesubsidies je in aanmerking komt. Je kan premies ontvangen voor het isoleren van je dak, je muur, je vloer of zelfs wanneer je dubbel glas laat plaatsen.

Voor een hele reeks energiebesparende investeringen kan je ook goedkoop lenen. Onze financieel expert Michaël Van Droogenbroeck lijst hier de verschillende mogelijkheden op.

Je investeringen terugverdiend

Energiezuinig wonen betaalt zich onmiddellijk uit op je energiefactuur. Die zal, door het slim regelen van de binnentemperatuur en het efficiënt vasthouden van warmte, flink dalen. De besparingen kunnen algauw oplopen tot honderden euro’s per jaar.

“Je behaalt op meerdere vlakken winst bij een grondige energetische renovatie”, zegt Mieke Deurinck. “Een energiezuinige woning heeft minder impact op het klimaat. Je woning zal ook veel aangenamer worden om in te leven.” Een goed geïsoleerde woning kan de binnentemperatuur veel beter regelen. Dit is aangenaam in de winter, maar ook in de zomer, wanneer het binnen koel blijft.

Wat als je woning niet in orde is tegen 2020?

Als na controle blijkt dat de woning qua dakisolatie, dubbele beglazing of de plaatsing van een geschikte rookmelder niet in orde is, kan je strafpunten krijgen. Na 15 strafpunten wordt de woning ongeschikt verklaard. Je riskeert bovendien boetes tot 2.000 euro en het terugvorderen van premies die al toegekend waren. 

Lees ook binnen HLN+:

Is lenen voor een tweede woning interessant en op welke zaken moet je allemaal letten?

Verschil tussen nieuwbouw en totaalrenovatie is 100.000 euro: is nieuwbouw nog altijd beter?

Vier jaar na ‘dieselgate’: dit zijn de dramatische gevolgen van het Volkswagen-schandaal met sjoemelsoftware

204 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Glenn Lauwers

    Zonder ventilatie zullen al deze maatregelen in oudere huizen leiden tot schimmel- en vochtproblemen.

  • Leo Peeters -Duym

    Ons appartementsdak is vakkudig geïsoleerd, kostprijs 21.000€. Een goede zaak voor mij, eigenaar van de twee hoogste appartementen: ik heb dus een nieuw dak boven mijn hoofd waarvoor de andere eigenaars mee moesten betalen, maar: 1. Ik geloof weinig van het besparende effect en niets van het buiten houden van warmte. 2. De isolatie van de spouwmuur werd met eenparigheid van stemmen afgevoerd: de kostprijs van de stelling was het dubbel van het vullen van de spouwmuur.

Lees meer