Beeld ter illustratie.
Photo News Beeld ter illustratie.

Exclusief voor abonnees

Dit geven we uit in december: is de eindejaarspremie nog toereikend?

Heb je schoolgaande kinderen? Dan is de kans reëel dat september als duurste maand van het jaar bij je te boek staat. Voor de meeste andere lezers is dat – al even voorspelbaar – december. Elk jaar opnieuw zadelen de uitspattingen van die feestmaand ons op met een financiële kater. Maar hoe groot is die nu echt? En in welke mate verzachten financiële extraatjes de hoge uitgaven?

December. Met de ‘d’ van ‘dennenbomen’, ‘donkere dagen’ en ‘drukte’. Maar ook met de ‘d’ van ‘duur’. De reden is bekend: de feestdagen volgen elkaar in sneltempo op. Amper is Sinterklaas terug naar Spanje, of Kerstmis en Nieuwjaar staan alweer voor de deur. En bij elk van die gelegenheden horen pakjes met geschenken. Zo schrijft de traditie het nu eenmaal voor.

En die traditie is vrij hardnekkig in Vlaanderen. Daar zijn ook goede redenen voor, als we sociologen mogen geloven. Eeuwenlang al is het geven van geschenken een symbool om een bestaande relatie te bevestigen. Verdwijnt die relatie, dan blijven ook de geschenken uit. Daarbij heeft de waarde van het symbool weinig of geen belang. Zolang we maar iets geven.

We geven minder uit

Het bedrag dat we uitgeven aan geschenken voor Kerstmis verschilt van jaar tot jaar. Daar zitten de schommelingen in de conjunctuur allicht voor iets tussen. 

Consultancybureau Deloitte brengt elk jaar de koopintenties van Europese consumenten in kaart via een heuse kerstenquête. Daaruit blijkt dat de Belgen in 2015 nog gemiddeld 631 euro aan kerst- en eindejaarsuitgaven planden. In 2016 en 2017 zakte dat bedrag naar 591 en 432 euro, om vorig jaar opnieuw licht te stijgen tot 441 euro.

Daarmee lag het Belgische eindejaarsbudget vorig jaar net iets lager dan het gemiddelde van de tien onderzochte Europese landen, dat op 456 euro uitkwam. De grootste kerstuitgaven noteerde Deloitte in het Verenigd Koninkrijk (646 euro), Spanje (599 euro) en Oostenrijk (541 euro). De Nederlanders (320 euro), Russen (284 euro) en Polen (322 euro) gaven dan weer het minst uit.

Dalende trend

Gaan we wat verder terug in de tijd en bekijken we de eindejaarsuitgaven van de Belgen over een langere periode, dan blijken die aan een dalende trend ten prooi. Zo kostte de kerstperiode een Belgisch gezin in 2005 nog gemiddeld 1.078 euro. Vorig jaar was dat bedrag dus al meer dan gehalveerd.

Van dat budget ging in 2005 nog 634 euro of meer dan de helft (59%) naar geschenken. Vorig jaar was dat slechts 194 euro of minder dan de helft (44%). Andere grote kerstuitgaven in 2005 waren eten en drinken (214 euro), uitgaan (101 euro), decoraties (77 euro) en giften aan een goed doel (52 euro). Ter vergelijking: vorig jaar spendeerden we 150 euro aan eten en drinken. In absolute termen is dat minder dan in 2005, al neemt het wel een grotere hap uit ons budget (34% in plaats van 20%).

We verdienen een extraatje

Ook al gaan onze eindejaarsuitgaven in dalende lijn, december blijft niettemin een dure maand. Gelukkig kunnen velen dan rekenen op een extraatje in de vorm van een eindejaarspremie: de ‘dertiende maand’ in de volksmond.

Hoewel die jaarlijkse geldbonus niet wettelijk verplicht is, genieten de meeste werknemers er wel een. Bij de overheid krijgt liefst 86% van de niet-kaderleden een eindejaarspremie, zo leert het Salariskompas van Vacature. Binnen de maatschappelijke dienstverlening is 81% bij de gelukkigen en in de hr-sector gaat het over 79% van de medewerkers.

Het recht op een eindejaarspremie is in de meeste bedrijven geregeld via een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO). Zo moeten alle bedrijven die aangesloten zijn bij PC 200, het grootste Paritair Comité voor bedienden, een eindejaarspremie uitbetalen aan alle bedienden met drie maanden anciënniteit. Maar het kan ook opgenomen zijn in het arbeidsreglement of in je arbeidsovereenkomst.

Zwaarder belast

Het bedrag van de eindejaarspremie kan sterk variëren. Meestal komt het overeen met het gemiddelde maandloon van het afgelopen jaar. Maar het kan ook een vast bedrag zijn. Doordat de overheid de premie als een uitzonderlijke uitkering beschouwt, wordt die wel zwaarder belast dan het gewone loon. Je houdt er netto dus minder aan over.

Voor de meesten onder ons zal die eindejaarspremie wel ruim het gemiddelde eindejaarsbudget van 2018 overstijgen. Is die 441 euro toch niet toereikend of, erger nog, soupeer je je eindejaarspremie volledig op, dan biedt januari gelukkig soelaas. Dat is niet toevallig de goedkoopste maand van het jaar.

Of het nu gaat om de dagelijkse uitgaven of een goede planning, er zijn zoveel manieren om meer geld over te houden aan het eind van de maand. Alle adviezen vind je hier.

Onze financieel expert laat zien hoe je belegt vanuit je luie zetel: trackers volgen alle aandelen op

Het depositofonds staat garant voor 100.000 euro spaargeld per rekening: wat als het toch fout loopt?

Scheiden is een emotionele lijdensweg, maar je kan de financiële schade beperkt houden

29 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Jules Vermeers

    Eindejaar feesten heerlijk met de familie, dat commercieel gedoe daar doen we niet aan mee.Geen extra uitgaven dus, maar wel gezellig samen.

  • Beelen Danny

    Ik heb pensioen en dus ook geen 13de maand, maar dat stoort mij niet, ik heb elke dag verlof en kan elke dag doen wat ik wil, Kerst en nieuwjaar zijn voor mij altijd dagen geweest zoals gisteren en morgen zal zijn

Lees meer