Beeld ter illustratie.
Photo by rawpixel.com from Pexels Beeld ter illustratie.

Exclusief voor abonnees

Studiejaren afkopen voor hoger pensioen? Het kan, maar let op dat de fiscus geen roet in het eten gooit

Nog exact één week hebben ambtenaren de tijd om studiejaren af te kopen en zo later een hoger pensioen te krijgen. Daarna moeten ze hetzelfde tarief betalen als werknemers en zelfstandigen. Die laatsten hebben nog een jaar extra de tijd om dat tegen een voordelig tarief te doen. Toch heeft de maatregel niet het verhoopte succes. Is het iets voor u? Dat hangt van vele factoren af, niet het minst van de fiscus. Onze financieel expert berekent wat het u kost én oplevert.

Tot nu toe valt de interesse voor het afkopen van studiejaren flink tegen. Sinds de maatregel ruim twee jaar geleden werd ingevoerd, hebben zo’n 22.000 Belgen een aanvraag ingediend om studiejaren af te kopen. Dat cijfer ligt een pak lager dan wat de regering gehoopt had. Bijkomende domper kwam er eind vorige maand, toen bleek dat ruim de helft van de aanvragers nog altijd op een antwoord wacht. Bedoeling van de maatregel is om het systeem van de studiejaren voor zelfstandigen, werknemers én ambtenaren uniform te maken. Ook u kan er uw voordeel mee doen, maar zeker is dat niet.

Zodra u met pensioen gaat, krijgt u elke maand een wettelijk pensioen uitbetaald. Het bedrag van dat pensioen is onder meer afhankelijk van het aantal jaren dat u hebt gewerkt. In principe moet dat voor een volledig pensioen 45 jaar zijn. Maar lang niet iedereen komt daaraan. Voor iedereen die na zijn 18de is blijven studeren, is een carrière van 45 jaar allerminst evident.

En net daarom bestaat de regeling voor het afkopen van studiejaren, waardoor ze meetellen in de berekening van uw pensioenbedrag. We zitten al een paar jaar in een overgangsfase, waarvan de meest interessante periode voor ambtenaren nu afloopt.

Voor ambtenaren

Ambtenaren moeten pas sinds 2017 betalen om studiejaren te laten meetellen voor een hoger pensioenbedrag, toch als het diploma een voorwaarde was voor de vaste benoeming of de bevordering. Tot dan kregen zij een gratis diplomabonificatie, maar dat geldt nu dus niet meer. In ruil voor de afschaffing van die diplomabonificatie kregen ambtenaren de voorbije jaren een extra korting om hun studiejaren af te kopen. Tot eind deze maand betalen zij daarvoor 1.300,50 euro per studiejaar. Vanaf 1 december vervalt die regeling en vallen ambtenaren onder de overgangsregeling voor werknemers en zelfstandigen.

Ze behouden wel de rechten die ze tot 1 december 2017 hebben opgebouwd. Dat wil zeggen dat wie toen als ambtenaar in de helft van zijn carrière zat en vier jaar had gestudeerd slechts twee studiejaren zelf moet afkopen.

Wat brengt het op? Voor ambtenaren is er geen vast bedrag te bepalen. Hoe hoger het loon dat als basis dient voor de berekening van het pensioen, hoe meer de regularisatie zal opbrengen. 

Voor werknemers en zelfstandigen

Werknemers en zelfstandigen krijgen nog tot 30 november 2020 de tijd om tegen een voordelig tarief studiejaren af te kopen. Zij betalen op dit moment 1.530 euro per afgekocht studiejaar. Wie meer dan tien jaar geleden afstudeerde, kan alleen de studiejaren van na zijn 20ste verjaardag afkopen tegen dat voordeeltarief. Voor de jaren tot de 20ste verjaardag geldt een hoger bedrag, dat stijgt met uw leeftijd. Wie minder dan tien jaar geleden afstudeerde, kan ook de studiejaren voor zijn 20ste verjaardag voor 1.530 euro per studiejaar afkopen.

Over één jaar, op 1 december 2020, vervalt ook die overgangsregeling. Wie dan meer dan tien jaar is afgestudeerd, zal meer moeten betalen per studiejaar. Hoeveel meer? Dat hangt af van hoe lang u al afgestudeerd bent, maar het bedrag kan oplopen tot 3.000 euro per studiejaar.

Wat brengt het op? Eén studiejaar afkopen levert voor werknemers en zelfstandigen vandaag op jaarbasis 271,76 euro bruto op wanneer u een pensioen als alleenstaande zult trekken en 339,70 euro bruto indien uw pensioen tegen het gezinstarief zal worden berekend.

Fiscaal aftrekbaar

Interessant is dat de som die u betaalt om studiejaren af te kopen recht geeft op een fiscaal voordeel. Dat komt er uiteindelijk op neer dat u niet die volle som zal betalen. Het totaalbedrag van de regularisatie van de studiejaren kan via de belastingaangifte van de beroepsinkomsten worden afgetrokken en daardoor zal u door de fiscus dus op een lager bedrag worden belast.

Is het voor u interessant?

Niet noodzakelijk. Het afkopen van studiejaren kan u een extra bedrag voor uw pensioen opleveren. Maar zoals de regeling nu is, kan het ook zijn dat je uiteindelijk netto minder pensioen overhoudt.

Dat komt omdat het bedrag dat u ontvangt door het afkopen van uw studiejaren een brutobedrag is dat bij het wettelijk pensioen komt. Maar daardoor kan u in een hogere belastingschijf terechtkomen, waardoor dat extra bedrag wordt wegbelast. In dat geval is het uiteraard de kosten niet waard.

Het komt er dus op neer om u persoonlijke situatie goed in kaart te brengen. U kan de Pensioendienst vragen een simulatie te maken van wat het afkopen van studiejaren in uw geval zou betekenen. Die simulatie is niet bindend. U vindt ze via de website mypension.be.

Een ander element om rekening mee te houden is de regel dat u nooit boven de 45 gewerkte jaren kan gaan door het afkopen van studiejaren. Als u al 45 jaar zal werken, heeft het op dit moment ook geen zin extra studiejaren af te kopen, want u krijgt wat u te veel stortte, niet terugbetaald. Als u na uw 18de nog 4 jaar hebt gestudeerd maar tot uw 67ste zal werken en zo aan een loopbaan van 45 jaar komt, is het dus niet interessant om studiejaren af te kopen, alleen is het vaak moeilijk om dat nu al in te kunnen schatten. Ook hier kan u best de afweging maken of het in uw situatie wel nuttig is om studiejaren af te kopen.

Of het nu gaat om de dagelijkse uitgaven of een goede planning, er zijn zoveel manieren om meer geld over te houden aan het eind van de maand. Alle adviezen vind je hier.

Met pensioensparen en groepsverzekering alleen komt u er niet. Zo spaart u genoeg tot uw pensioen

Deze renovaties zijn verplicht tegen 2020, anders kan je woning ongeschikt verklaard worden

Waarom blijven we ons geld oppotten? We verliezen 7 miljard euro per jaar door te sparen

12 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Wim Van Hoof-Segers

    Voor (jongere) ambtenaren kan het interessant zijn als je ziek wordt en met pensioen gestuurd wordt voor de wettelijke leeftijd dat je kan gaan. De nu al oudere ambtenaar moet 42j werken en dan heeft het weinig zin, die krijgt de helft gratis. Dus 42j werken +2j gratis = 44j voor pensioenbereking.

  • Dominique Hermys

    Goed voor ambtenaren.

Lees meer