Wat wel of net niet te doen op de beurs in crisistijden? Onze beursexpert ziet tien lessen.
Getty Images Wat wel of net niet te doen op de beurs in crisistijden? Onze beursexpert ziet tien lessen.

Exclusief voor abonnees

Je aandelen snel verkopen of nu beleggen in goed draaiende sector? Onze beursexpert lijst de 10 grootste fouten op in crisistijd

“Het volgzame beleggersgedrag is dodelijk in een crisis, net dan moet je keuzes durven maken. De makke schapen lopen gedwee de afgrond in.” Het is maar een van de vele zaken die Geert Noels, beursexpert binnen ons geldpanel, fout ziet gaan wanneer mensen hun geld willen beleggen. Dan toch maar kiezen voor “goedehuisvaderaandelen” of zo snel mogelijk op de aandelentrein springen? Dit zijn de tien lessen waarmee je rekening moet houden.

Het is gek dat er zo veel boeken bestaan over succesvol beleggen en zo weinig over wat de grootste fouten zijn van beleggers. In coronatijden is het gevaarlijk om laag te vliegen op de beurzen. Neem, net als piloten tijdens hun opleiding, de tijd voor een “crash investigation”: leer uit de diverse crashes die in de afgelopen maanden zijn voorgevallen en enkele die nog zullen gebeuren.

1. Te weinig diversificatie

Afgetekend op de eerste plaats: onvoldoende diversifiëren. Dit betekent dat je kiest voor een te beperkt aantal grote posities binnen je aandelenportefeuille. Als je allemaal aandelen hebt uit eenzelfde sector (bijvoorbeeld technologie), dan zijn die aandelen onderling aan elkaar gelinkt. Als het slecht gaat in die sector, dan zullen alle aandelen uit deze sector het slecht doen. Kies dus voor aandelen uit verschillende sectoren die niet aan elkaar gecorreleerd zijn.

Sommigen begrijpen diversifiëren niet goed. Zo kregen we onlangs een beleggingsportefeuille ter analyse toegestuurd van een persoon die aandelen, obligaties, vastgoed en private equity (beleggen in niet-beursgenoteerde aandelen, nvdr.) aanhield. Toen ik hem erop wees dat hij onvoldoende gediversifieerd was, keek hij me ongelovig aan, alsof ik er niets van begreep. De aandelen waren allemaal in retail en consumptiegoederen, de private equity bestond uit retailondernemingen, de obligaties hadden retailers als uitgevers en het vastgoed bestond uit, u raadt het al, winkelpanden.

Dit is dikwijls het gevolg van een reflex om “te kopen wat men kent”. Echte diversificatie kan nochtans al vanaf een twaalftal posities die niet aan elkaar gelinkt zijn.

2. Denken in scenario’s

“De rente kan niet verder meer dalen”, en net zo goed “de centrale banken gaan niet toelaten dat de rente in de nabije toekomst gaat stijgen”. Allebei aannemelijk, maar ik zou er letterlijk mijn huis niet op verwedden. Het is beter om na te denken in scenario’s: “Wat als?”. “Wat als we in een tweede lockdown verzeilen”, net zo goed als “wat als men toch snel een vaccin vindt tegen het virus?”.

Jammer genoeg zijn dividenden zoals slechte vrienden: je hebt er massa’s in goede tijden, en in slechte tijden zijn ze plots verdwenen

3. “Goedehuisvaderaandeel”

Hoeveel geld heeft de belegger al niet verloren door te geloven in het concept “Goedehuisvaderaandeel” (aandelen die de reputatie hebben heel behoudend en voorzichtig te zijn, nvdr.). Fortis en Bekaert waren de bekendste Belgische voorbeelden, Ahold was er destijds een in Nederland. Het beleggerskerkhof is gevuld met “goedehuisvaderaandelen”. Deze status maakt hen duur, want ze staan voor kwaliteit. Het zijn bedrijven die al lang bestaan en daardoor ook verstard zijn, of met een management met hoge mate van verwaandheid. U wil een nieuw voorbeeld? AB Inbev, iemand?

4. Dividenden zijn valse vrienden

Jammer genoeg zijn dividenden zoals slechte vrienden: je hebt er massa’s in goede tijden, en in slechte tijden zijn ze plots verdwenen. Hoeveel beleggers hebben zich in de afgelopen jaren laten verleiden tot een sprong in aandelen via de “veilige dividendaandelen”. Banken, oliebedrijven en verstarde nutsbedrijven waren er kwistig mee. Ze investeerden wellicht te weinig in hun transformatie of herbergden een groter risico dat onder de oppervlakte verborgen bleef.

5. ‘The buy on dip’- generatie

De jonge generatie heeft een lange periode van dalende rente gekend. Centrale banken waren er om correcties te beperken. Helaas is de notie “risico” daardoor vervaagd. De centrale bank zal iedereen redden, in welke activaklasse ook, dat was het idee. Een nieuwe correctie in de markten zal de ‘buy on dippers’ (beleggers die een beperkt aantal aandelen kopen wanneer de beurs daalt, nvdr.) pijn doen, ook omdat ze dit wel eens met geleend geld durven doen.

6. Luister ook naar kritische berichten

Mensen die iets gekocht hebben, worden plots de grootste supporter van dat aandeel. Ze speuren de media af op zoek naar berichten die hun geloof versterken. Toen na enkele wonderjaren de fraude van Lernout & Hauspie vanaf 1999 boven begon te komen, wilde niemand het geloven. Het volstond dat Jo Lernout en Pol Hauspie riepen dat het “leugens van de shorters” waren, en de kritische vragen verdwenen. Tot het aandeel totaal kelderde en de beleggers in hun short stonden (in november 2001 ging L&H failliet, nvdr.).

7. Passief beheer

Passief beheer is fantastisch in een ‘stierenmarkt’ (aandelenbeurs die stijgt, nvdr.). Maar het volgzame beleggersgedrag is dodelijk in een crisis. Als je passief belegt, zit je netjes verdeeld in alle aandelen van de index. Je bent de koper van de structureel neergaande sectoren tijdens heel de roetsjbaan naar beneden. En je  koopt “the new kid on the block” pas wanneer hij al flink volwassen de index binnenstapt. In een crisis moet je net keuzes durven maken. De makke schapen lopen gedwee de afgrond in.

De beste beleggers zijn de retro-actieve: ze weten perfect hoe ze in het dal zouden hebben gekocht en op de top verkocht

8. “Cash brengt niets op”

Het minst geliefde actief in de afgelopen jaren was cash. Het bracht niets op. Ondertussen is de koopkracht van cash fors gestegen als je aandelen wil kopen: een andere manier om naar dit actief te kijken. Elke dag dat beleggers cash hadden, leek voor hen een verloren dag. Cash is een opportuniteit om later iets goedkoper te kunnen kopen. Niemand is arm geworden van wat cash, tenzij je het jaren bleef aanhouden natuurlijk (inflatie: goederen en diensten worden gezamenlijk duurder, waardoor je voor hetzelfde geld minder kan kopen, nvdr.).

9. Hebzucht en angst

In een crisis worden continu de fouten van angst en hebzucht met elkaar afgewisseld. Een verkoopgolf maakt mensen angstig, waardoor ze willen verkopen. Een sterke rally maakt hen even snel hebzuchtig, en dan willen ze zo snel mogelijk terug op de aandelentrein springen. Het is menselijk, en daarom zo moeilijk af te leren. De beste beleggers zijn daarom de retro-actieve beleggers: ze weten perfect hoe ze in het dal zouden hebben gekocht en op de top verkocht. Achteraf is dat op de grafiek immers overduidelijk.

10. Beleggershorizon overschatten

De wereld vergaat niet, maar soms kan het wat langer duren dan gedacht: het komt allemaal goed, maar niet morgenvroeg. Als je het geld sneller nodig hebt, kunnen bepaalde activa een probleem zijn. De meeste beleggers overschatten hun beleggershorizon. In de realiteit willen ze het geld tijdens een crisis wat sneller. En tijdens een sterke rally, stappen ze te laat in en denken dat de trein nog een snelle rit zal maken.

Piloten worden continu getraind op wat kan fout gaan. Tijdens de opleiding worden voorbeelden getoond van accidenten en de oorzaken worden grondig geanalyseerd. Een “crash investigation” heeft als eerste doel om eruit te leren, en eventuele constructie- en procedurefouten te verbeteren; niet om schuldigen aan te wijzen. Net zoals piloten de belangrijkste fouten goed bestuderen, kan de bovenstaande lijst u helpen in moeilijke momenten. De coronacrisis is immers nog niet gedaan.

Maandag in ons Geld-dossier: werkexpert Stijn Baert over de vraag om loon in te leveren om bedrijven te redden.

LEES OOK:

Waarom investeren in een beleggingsplan verstandig is, ook nu

Hoe goede zaakjes doen op de Brusselse beurs? Onze beleggingsexpert telt heel wat wereldtoppers (+)

Meeste beleggers zien beurs pas in 2022 opnieuw stijgen naar pre-coronaniveau

Lees meer