(Beeld ter illustratie). Op 1 januari 2019 ontvingen 53.947 Belgen in het buitenland een pensioen, goed voor een stijging van vijf procent ten opzichte van 2018.
Getty Images (Beeld ter illustratie). Op 1 januari 2019 ontvingen 53.947 Belgen in het buitenland een pensioen, goed voor een stijging van vijf procent ten opzichte van 2018.

Exclusief voor abonnees

Genieten van je pensioen in het buitenland: fiscaal een interessante keuze?

Je oude dag zorgeloos doorbrengen onder de palmbomen, het is de stille droom van veel Belgen. Almaar meer landgenoten beslissen om na hun professionele loopbaan naar het buitenland te verhuizen. Maar wat zijn de gevolgen voor je pensioen? Welke voor- en nadelen moet je tegen elkaar afwegen? Wij gaan na wat het voor je portemonnee betekent.

De Rijksdienst voor Pensioenen brengt jaarlijks alle Belgische pensioengerechtigden in kaart. Op 1 januari 2019 ontvingen 53.947 Belgen in het buitenland een pensioen, goed voor een stijging van vijf procent ten opzichte van 2018. Tachtig procent van hen blijft binnen de Europese Unie, een vijfde trekt verder weg. Met stip op één staat Frankrijk met 21.869 gepensioneerde Belgen, gevolgd door Spanje. Weinig verrassend vormt de zon voor veel landgenoten dus een grote aantrekkingspool. Wij gaan voor je na wat dat voor je portemonnee betekent.

Voor de uitkering van jouw pensioen verandert er weinig tot niks. Je moet wel een aantal stappen ondernemen om je pensioen zonder onderbreking te blijven ontvangen. Het is bijvoorbeeld noodzakelijk om de fiscus twee maanden voor je vertrek op de hoogte te brengen van je verhuis. Je ontvangt van de Belgische fiscus regelmatig een levensbewijs, dat je binnen de dertig dagen moet invullen en terugsturen. De datum van betaling van je pensioen hangt af van het land waar je woont en de betalingswijze. Een overschrijving op een Belgische bankrekening ontvang je doorgaans sneller dan een overschrijving op een buitenlandse bankrekening.

Tweemaal belastingen betalen?

Als je je hoofdverblijfplaats verandert naar een adres in een ander land, zal je voortaan in dat land belastingen moeten betalen. De belastingdiensten van onder meer Spanje en Frankrijk beschouwen je als een fiscaal resident wanneer je er de helft van het jaar plus één dag woont: 183 dagen per jaar. Vanaf dan ben je in het land belastingplichtig. Alle inkomsten, ongeacht hun oorsprong, zijn dan belast volgens de plaatselijke fiscale wet. Je ontvangt een brutopensioen van de Belgische overheid, dat je daarna in de lokale belastingaangifte onder jouw inkomsten vermeldt. Er geldt een onderscheid voor wie als ambtenaar heeft gewerkt voor de Belgische staat. In dat geval is jouw pensioen enkel volgens de Belgische wetgeving belast.

Om te vermijden dat zowel de overheid van de oorspronkelijke als de nieuwe woonplaats de pensioenprestatie belasten, hebben de meeste lidstaten van de Europese Unie onderling concrete afspraken gemaakt over elkaars bevoegdheid inzake fiscaliteit. Je hoeft dankzij die maatregel niet tweemaal belastingen op eenzelfde inkomstenluik te betalen. Daarnaast geldt een vrijstelling van de solidariteitsbijdrage wanneer je in een EER-land (ander dan België) of Zwitserland woont.

Ook fiscaal het paradijs?

Of je fiscaal voordeel doet bij een verhuis naar het buitenland, hangt af van tal van factoren. Verschillende landen lokken gepensioneerden met een aantrekkelijk fiscaal regime. Landen als Portugal, Luxemburg, Zwitserland en de dwergstaat Monaco staan gekend om hun gunstig fiscaal regime, onder meer voor grote vermogens. EU-onderdanen hoeven in Portugal bijvoorbeeld weinig of geen belastingen op hun pensioen te betalen. Naast de vrijstelling van de inkomstenbelastingen voor tien jaar geldt er bijvoorbeeld ook een vrijstelling voor pensioeninkomsten uit België. De redenering is eenvoudig: de kapitaalkrachtige Centraal-Europese nieuwkomers zwengelen de economie op een andere manier aan, namelijk door een groter bestedingsbedrag.

De fiscale gunstmaatregelen missen hun doel alvast niet: 1.031 Belgen genoten op 1 januari 2019 van hun pensioen in Portugal, goed voor een stijging van 19 procent op amper één jaar tijd. De Bijzondere Belastinginspectie (BBI) onderzoekt tegenwoordig nadrukkelijk of nieuwe inwoners van onder meer Portugal en Monaco ook effectief in het buitenland verblijven. Uiteraard omvat het totale fiscale luik nog andere aspecten. Aandelenportefeuilles en aandelen in vastgoedvennootschappen zijn bijvoorbeeld mogelijk onderworpen aan de lokale meerwaardebelasting en ook het erfenisrecht varieert sterk, waardoor het totaalplaatje verschilt van situatie tot situatie en van land tot land.

Wat met de gezondheidzorg?

Verhuis je naar een land van de EU, Noorwegen, IJsland, Liechtenstein of Zwitserland, dan geniet je van de gezondheidszorg volgens de wetgeving van het land waarin je verblijft. Je moet bij de Belgische mutualiteit de nodige documenten invullen, waarna je je kan inschrijven bij een mutualiteit van het land waar je gaat wonen. Wie in België heeft gewerkt en tijdens zijn pensioen even naar België terugkeert op familiebezoek, kan hier een beroep blijven doen op de tussenkomst van de ziekteverzekering.

Of het nu gaat over beleggen of spaarrekeningen, er zijn zoveel manieren om meer geld over te houden aan het eind van de maand. Alle adviezen vind je hier.

Plan je erfenis met een beleggingsverzekering: zo laat je je erfgenamen geen successierechten betalen

Het depositofonds staat garant voor 100.000 euro spaargeld per rekening: wat als het toch fout loopt?

Waarom blijven we ons geld oppotten? We verliezen 7 miljard euro per jaar door te sparen

Lees meer