5 Lokale handelaars getuigen over lokaal shoppen. Boven: Mobiele fietsenmaker Dries Van Gils en stoffenverkoper Thomas Nichelson. Onder: rozenkweker Wim Scheers.
Carline Vandercruyssen Lokale handelaars getuigen over lokaal shoppen. Boven: Mobiele fietsenmaker Dries Van Gils en stoffenverkoper Thomas Nichelson. Onder: rozenkweker Wim Scheers.

Exclusief voor abonnees

Wachtrijen aan Action, Primark en Ikea, maar... “We shoppen meer dan ooit lokaal, ook online”

Wekenlang kochten we lokaal, maar zodra het weer mocht, stonden mensen rijen dik aan te schuiven bij grote, buitenlandse ketens als Action en Primark. Ook online winkelden we massaal bij shops als Bol.com (Nederland), Amazon (VS) en Zalando (Duits). “En toch ‘winkelhieren’ mensen meer dan ooit”, nuanceren experts. Drie lokale handelaars getuigen over lokaal shoppen.

Dat het bij de eerste dag dat we weer overal fysiek mochten gaan winkelen drummen was bij Ikea, Action en consoorten, vindt professor en gezondheidseconoom Lieven Annemans geen drama. “Ik wil dat beeld van die aanschuiffiles graag nuanceren. Die winkels waren acht weken dicht en de wachtrijen stemmen absoluut niet overeen met het aantal mensen dat ze tijdens die periode normaal hadden ontvangen.”

Een crisis zoals we die nu kennen, heeft op iedereen een grote impact. Het is niet altijd evident om corona niet naar je hoofd te laten stijgen

Lieven Annemans

“Bovendien beschikken kleppers als Action en Primark niet over een webshop. Hun aanbod is immers te goedkoop om online te versturen. Noodzakelijke aankopen werden dus uitgesteld”, vult retailexpert Mien Gillis (Unizo) aan. Dat het op die eerste shopdag ongetwijfeld niet alleen maar noodzakelijke aankopen betrof, is menselijk, aldus professor Annemans. “Een crisis zoals we die nu kennen, heeft op iedereen een grote impact. Het is niet altijd evident om corona niet naar je hoofd te laten stijgen. Mensen nemen voortdurend rationele én irrationele beslissingen, zo zitten we nu eenmaal in elkaar. En de ene dag redeneren we al wat rationeler dan de andere. Als we bang zijn of stress hebben, speelt onze irrationele kant meer op. Sommige mensen hadden echt een goede reden om daar te zijn, anderen hadden wat langer kunnen wachten, maar verwarden hun winkelbehoefte met hun behoefte aan sociaal contact, zelfs al beperkte zich dat tot in de rij staan. Maar laat ons toch vooral benadrukken dat het niet om een grote bevolkingsgroep gaat. Net zoals bij de stormloop op de containerparken trok ook nu slechts een bescheiden aantal mensen die eerste dag al naar een van die grote ketens.”

‘Winkelhieren’ is door de crisis meer dan ooit zichtbaar geworden en het belang van lokaal shoppen heeft een immense versnelling gepakt

Mien Gillis

Zichtbaarder

Ook Mien Gillis ziet het positief. “‘Winkelhieren’ is door de crisis meer dan ooit zichtbaar geworden en het belang van lokaal shoppen heeft een immense versnelling gepakt. Een mentaliteitswijziging waar je anders jaren voor nodig hebt. Uit onze bevraging blijkt dat buurtwinkels het veel beter deden en dat zelfstandige winkels die eerste dagen na de lockdown meer verkochten dan verwacht. Er werd bij Mediamarkt aangeschoven, maar net zo goed bij zelfstandige electrozaken.”

Die kleinere spelers hebben dan ook hemel en aarde verzet om hun klanten op de een of andere manier te blijven bedienen. “Wij zeggen al jaren dat onze zelfstandige winkels het verschil maken met hun inventieve ideeën en fantastische dienstverlening. Logisch, want zij kennen hun klanten.”

Wat je in eigen land of aan Belgische bedrijven uitgeeft, vloeit bovendien terug naar onze economie. “Belgische bedrijven betalen hier belastingen en houden ons economisch vangnet en onze zorgsector in stand.”

Twee pijlers waar we nu heel hard op rekenen. “Dan zwijg ik nog over hun bijdrage aan het sociale weefsel. Een zelfstandige handelaar besteedt per jaar gemiddeld 2.000 euro aan sponsoring, van de lokale sportclub over de scoutstak tot het Rode Kruis. Als je weet dat Vlaanderen vijftigduizend van die handelaars telt, kom je aan een aardig budget. Amazon zal nooit de shirtjes van je lokale volleybalclub betalen.”

5 Experts Lieven Annemans en Mien Gillis: “Onze zelfstandige winkels maken het verschil met hun inventieve ideeën en fantastische dienstverlening. Logisch, want zij kennen hun klanten”
Wouter Van Vooren / rv Experts Lieven Annemans en Mien Gillis: “Onze zelfstandige winkels maken het verschil met hun inventieve ideeën en fantastische dienstverlening. Logisch, want zij kennen hun klanten”

Online inhaalbeweging

Ook online veroorzaakte corona een revolutie. “Vorig jaar spendeerden wij Belgen 5,5 miljard euro in buitenlandse webshops. Goed voor 60% van alles wat online werd verkocht. Dat komt overeen met zo’n dertigduizend jobs. Er was dus dringend een inhaalbeweging nodig en die is in gang gezet.”

Tijdens de crisis is 50% van de zelfstandige Vlaamse retailers met een online verkoopkanaal gestart. “Van een webshop over een Instagramaccount tot een bestelformulier op hun website. Zo maakten ze 20% van hun omzet goed. Uiteraard zal er nog altijd geld wegvloeien naar buitenlandse webshops en moeten we blijven hameren op het belang van lokaal shoppen, maar de achtervolging is eindelijk ingezet. En dat hebben we aan corona te danken.”

Kunnen we dan na deze crisis de oneerlijke concurrentie met buitenlandse webgiganten aanpakken om onze eigen handelaars een betere kans te geven?

Mien Gillis

Oneerlijke concurrentie

“Er mag best nog meer lokaal gekocht worden, maar je kunt niet verwachten dat je van 40% plots naar 100% gaat”, bevestigt professor Annemans. “Dat zou overigens ook nadelen inhouden voor de internationale samenleving. Maar elke stap in de goede richting moeten we koesteren en verankeren, zodat er structureel iets verandert.” Mien Gillis hoort het graag. “Kunnen we dan na deze crisis de oneerlijke concurrentie met buitenlandse webgiganten aanpakken om onze eigen handelaars een betere kans te geven? Kwestie van hier samen, als maatschappij, beter uit te komen.”

DRIE LOKALE ONDERNEMERS AAN HET WOORD

Stoffenverkoper Thomas Nichelson uit Harelbeke: “Enkel live krijg je degelijk advies”
www.indenbeer.be

De stoffenwinkel bestaat sinds 1947 — ik ben de derde generatie — en mijn ouders of grootouders hebben dit soort toestanden nooit eerder meegemaakt”, zegt Thomas Nichelson. “Zodra we weer opengingen, hebben mensen een week lang elk moment van de dag gemiddeld anderhalf uur aangeschoven. In normale omstandigheden zou je een gat in de lucht springen, nu is dat vooral pijnlijk. We merken dat heel wat mensen hier nooit eerder kwamen. Plots halen ze hun naaimachine onder het stof vandaan om mondmaskers te maken. Dat juichen wij uiteraard toe, en we hopen dat die trend zal aanhouden. Dat mensen er weer plezier in vinden om zelf iets te creëren. Makers waren al opnieuw belangrijker, door corona zijn ze dat nu nog meer. Al onze elastieken worden bijvoorbeeld lokaal gemaakt. Voor de crisis draaiden die firma’s amper nog. Maar bovenal voelen ze zich geapprecieerd. Net zoals de naaisters. Er is weer meer bewondering voor het pure ambacht, dat is fijn.”

We hebben ook een webshop en daar ging de omzet maal vier. Toch verkoop ik liever live

Te lichte stof
“We hebben ook een webshop en daar ging de omzet maal vier. Toch verkoop ik liever live. Pas dan kun je écht goed advies op maat geven en dus kwaliteit garanderen. Ik ben ervan overtuigd dat je in een fysieke winkel altijd de beste koop doet. Ik zie nu op tal van webshops stoffen staan voor mondmaskers, maar de kwaliteit is vaak te licht of te los geweven. Dat soort stoffen haalden wij net uit de winkel om te vermijden dat mensen er mondmaskers mee zouden maken. Ongetwijfeld goedbedoeld, maar niet altijd correct. Een webshop is snel gemaakt, nietwaar? Bovendien, waarom zou je je centen geven aan een Nederlander met een blitse webshop als je bij je lokale stoffenleverancier een betere kwaliteit en betere prijs krijgt? Ik hoop dat dat inzicht bij veel mensen blijft hangen.”

5 “Ik zie nu op tal van webshops stoffen staan voor mondmaskers, maar de kwaliteit is vaak te licht of te los geweven”
Carline Vandercruyssen “Ik zie nu op tal van webshops stoffen staan voor mondmaskers, maar de kwaliteit is vaak te licht of te los geweven”

Mobiele fietsenmaker Dries Van Gils uit Gent: “Herontdekt door nieuwe fietsers”
www.tuub.be

In februari 2013 ben ik als fietsende fietsmaker gestart met mobiele herstellingen”, zegt Dries. “Met mijn rijdende werkbank fiets ik naar de mensen thuis, hun werk of de plek waar ze in panne vielen. Twee jaar later is daar de winkel bij gekomen. Qua verkoop is het voorjaar normaal ons topseizoen. Dat hebben we nu een stuk gemist, maar op basis van de vele mails en telefoons ben ik er redelijk gerust in dat we die achterstand de komende maanden zullen inhalen. Het is nu alvast heel druk.”

Nogal wat mensen hebben het fietsen herontdekt tijdens die lockdown, het is in deze coronatijden dan ook het veiligste vervoermiddel

Noodgevallen
“Tijdens de lockdown was de winkel gesloten, maar mochten we wel nog acute herstellingen uitvoeren. Geen gewoon onderhoud dus, wel depanneren. We hebben sowieso een resem vaste klanten, maar daar zijn de jongste weken toch veel nieuwe fietsers bijgekomen. Ik heb heel veel nieuwe klanten bediend. Nogal wat mensen hebben het fietsen herontdekt tijdens die lockdown, het is in deze coronatijden dan ook het veiligste vervoermiddel. Meer mensen die fietsen dus, meer mensen die een oude fiets onder het stof vandaan halen en die laten repareren, en ongetwijfeld ook veel mensen zonder fiets die nu beslissen om er toch maar in te investeren. Ik heb er goede hoop op dat dit effect nog een tijd zal nazinderen en dat we collectief meer zullen fietsen.”

5 “Ik heb er goede hoop op dat dit effect nog een tijd zal nazinderen”
Carline Vandercruyssen “Ik heb er goede hoop op dat dit effect nog een tijd zal nazinderen”

Rozenkweker Wim Scheers uit Kontich: “Aanschuiven aan onze bloemenautomaat”
www.rozenscheers.be

Rozenkweker Wim Scheers is al de vierde generatie in een familiebedrijf dat 38.000 m² beslaat. “We bestaan al meer dan honderd jaar en zijn een van de grootsten van België. We kweken veertien rozensoorten en leveren aan de veiling en bloemenwinkels. Elke week oogsten we honderdduizend rozen, en die moesten we de eerste week allemaal weggooien. Dat hadden we nog nooit meegemaakt. Je hart breekt. Snoeien moet sowieso, want om de zes, zeven weken is er een nieuwe roos. Die continuïteit moet je erin houden. Ik was opgelucht dat ik met mijn vader en collega’s kon overleggen. Al onze kennis hebben we samengelegd.”

Op Moederdag waren de bloemenwinkels nog altijd gesloten, dus stond ik de hele dag bij de automaat om mensen te begeleiden

Boeketjes aanvullen
“Gelukkig hebben we al twintig jaar een bloemenautomaat, want onze winkel moest uiteraard dicht. De automaat zit ingebouwd in ons magazijn en er passen veertig boeketten in. Normaal dient die vooral om mensen uit de nood te helpen, maar die eerste weken was het hier een stormvloed. De automaat moest constant aangevuld worden. Elke dag stonden we ervan versteld. En we waren dankbaar. Op zulke momenten voel je je echt gesteund. Financieel is dat maar een fractie van de omzet van het bedrijf, maar het gaf ons allemaal een goed gevoel. Op Moederdag waren de bloemenwinkels nog altijd gesloten, dus stond ik de hele dag bij de automaat om mensen te begeleiden. Er passeerde heel wat volk dat ik nooit eerder zag en ze leken van alle kanten te komen. Het is nu nog altijd druk. Al die mensen die ons gesteund hebben door hier een boeketje te kopen, wil ik oprecht bedanken. Jullie hebben echt een verschil gemaakt. Ik kan niet genoeg vermelden hoe belangrijk het is om Belgisch te kopen. Dat besef is dankzij die crisis gegroeid, maar laten we samen alert blijven.”

5 “Al die mensen die ons gesteund hebben door hier een boeketje te kopen, wil ik oprecht bedanken”
Carline Vandercruyssen “Al die mensen die ons gesteund hebben door hier een boeketje te kopen, wil ik oprecht bedanken”

Lees meer relevant economisch nieuws in ons dossier.

Lees ook:

Bij het jonge Belgische sportmerk RectoVerso staat telefoon plots roodgloeiend: “Prinses Elisabeth draagt jullie!” (+)

Geen stormloop op winkels nu zaterdag weer shoppingdag is. “Maar wel blij eens buiten te zijn” (+)

Vier mensen met contactberoep maken hun rekening: “Zeven weken niet werken is ook zeven weken nul inkomen” (+)

Lees meer