Shutterstock

Industrie 4.0: robots nemen 'mensonvriendelijke' jobs over

Industry 4.0 moet onze fabrieken efficiënter, schoner en zuiniger maken met slimme machines, data-analyse, artificiële intelligentie (AI) en virtual reality. Maar wat doet de vierde industriële revolutie met onze productiejobs?

“Industry 4.0 is de visie op de vierde industriële revolutie,” vertelt Alain Wayenberg, business group leader bij Agoria, federatie van de bedrijven van de Belgische technologische industrie. “Eerst kwam de stoommachine, toen de elektromotor, en toen industriële computers en robots. Dat alles leidde tot steeds toenemende massaproductie. Maar de laatste tien jaar wordt er meer en meer via internet besteld, en willen klanten vaker op maat gemaakte producten. De levertermijn wordt korter, de producten moeten wereldwijd inzetbaar zijn en er is druk om milieuvriendelijk te produceren. En dat alles kan ook, dankzij nieuwe technologieën als 3D-printen en de digitalisatie van onze productieprocessen.”

TipBekijk hier alle jobs in techniek en productie.

Data en artificiële intelligentie

Concreet betekent die digitalisatie dat er in fabrieken gebruikt gemaakt kan worden van technologieën als artificiële intelligentie en data-analyse, virtual reality en augmented reality. Een voorbeeld van hoe dat in de praktijk werkt? “Denk aan de lopende band in de automobielindustrie. Vroeger moest een arbeider een wiel optillen en vastdraaien, dat wordt nu door slimme manipulatoren en met behulp van robots gedaan. Fouten worden opgespoord door slimme algoritmes (AI) en het papierwerk aan de lopende band is weggevallen.”

“Of neem onderhoudstechnici: die kun je sneller vertrouwd maken met nieuwe machines dankzij augmented reality. Op die manier worden mensen breder inzetbaar. Vroeger had een onderhoudsploeg één fabrieksgebied onder zijn hoede, nu is een ploeg multidisciplinair,” legt Wayenberg uit.

Lees ookWerken in de bouw? Zorg dat je breed inzetbaar bent

Meer jobs, minder papierwerk en vooral prettiger werken

Betekent die ontwikkeling dat er veel jobs gaan verdwijnen in de maakindustrie? Integendeel, zegt Anje Van Vlierberghe, expert innovation bij Agoria. “We zien dat de zogenoemde fabrieken van de toekomst 15% meer aanwervingen doen dan traditionele fabrieken. Het aantal jobs neemt dus toe. Wel zullen bepaalde jobs op korte termijn gaan verdwijnen, zoals het al genoemde papierwerk. Op de vloer werd altijd veel met de hand genoteerd. Die data moest daarna naar een ander systeem worden overgezet, en dat kostte veel tijd. Die jobs rond dataverzameling en -input verdwijnen.”

Ook de meer ‘mensonvriendelijke’ jobs zullen verdwijnen, voorspelt Van Vlierberghe. “Jobs waar veel lawaai, stank of stof bij komt kijken, daar vindt men bijna geen operatoren meer voor. Die worden overgenomen door robots en machines.”

Andere fabrieksjobs zullen prettiger worden. “De productieomgeving wordt verbeterd, waardoor het werk gemakkelijker en efficiënter wordt,” zegt Wayenberg. “Jobs worden ook gevarieerder,” vult Van Vlierberghe aan. “Doordat producten steeds meer op maat worden gemaakt, hoeft een productiemedewerker niet meer acht uur per dag dezelfde schroef aan te draaien. En vroeger moest een technicus naast een machine staan, zodat hij direct kon ingrijpen bij panne. Nu kan hij of zij meerdere machines bedienen.”

Jobcreatie door ‘gamification’

Van Vlierberghe benadrukt dat Industry 4.0 nieuwe banen oplevert. Uit onderzoek van Agoria blijkt zelfs dat voor elke job die verloren gaat, er 3,7 nieuwe in de plaats komen. “Denk daarbij aan de ontwikkeling van apps op maat van de productieoperatoren, die daarmee sneller problemen kunnen opsporen. Een grote rol is weggelegd voor de ‘gamification’ van het productieproces: als een operator door een slimme bril kijkt, moet hij of zij de grafische instructies snel en intuïtief begrijpen. Dat is niet enkel een kwestie van programmeren, er komen ook creatieve jobs bij om die grafische instructies (kleuren, symbolen…) te bedenken.”

“Met 3D-printing kan je gemakkelijk producten op mensmaat maken, en dat levert ook nieuwe jobs op voor mensen die daar creatief mee bezig zullen zijn,” gaat ze verder. “Programmeurs en creatievelingen moeten ervoor zorgen dat operatoren beter ondersteund worden en hun job levenslang kunnen blijven uitvoeren. Ingenieurs en data-scientists ontwikkelen dan weer nieuwe toepassingen om voor iedere product de juiste machine-instellingen te genereren, of voor voorspellend onderhoud.”

Stap voor stap naar slimme fabriek

Bedienen we binnenkort al onze fabrieken vanaf een smartphone? Dat niet, zegt Van Vlierberghe: “Oplossingen van Industry 4.0 zijn zeker nog niet overal gemeengoed. Enkele voorlopers zijn ermee bezig, maar veel bedrijven nog niet. Er is een waaier aan oplossingen, dus het is moeilijk een geschikte keuze te maken. Het gaat om de juiste investering in de juiste technologie op het juiste moment. Daarom begeleidt Agoria bedrijven met het project Made Different naar een stappenplan om de omslag mogelijk te maken.”

Agoria waarschuwt dat mensen omgeschoold moeten worden om op de kar van Industry 4.0 te springen, omdat er anders tegen het jaar 2030 584.000 open vacatures zullen zijn in België. Hoe kan die omslag gemaakt worden? “In het middelbaar onderwijs leren scholieren al met robots werken, en de ingenieursopleidingen hebben vaak een eigen smart factory waar studenten alles kunnen leren,” zegt Alain Wayenberg. “Ook het duaal leren is in opkomst, zodat leerlingen van het middelbaar onderwijs op de werkvloer in contact kunnen komen met allerlei technologieën. In de bedrijven wordt vooral kennis opgedaan door ‘teaching on the job’. Ze sturen hun mensen naar het buitenland, gaan naar de leverancier om nieuwe machines te leren kennen of gebruiken virtual reality. Zo kan het personeel spelenderwijs leren.”

“Onze uitdaging is om bedrijven Industry 4.0 in te laten zetten om de productieprocessen in België te houden of zelfs terug te halen. De producten en systemen zijn er: de fabriek van de toekomst is nu al mogelijk.”

TipToon me alle openstaande vacatures in de sector techniek en productie.

Lees ook:

7 populaire jobs in productie en techniek

Zo leggen bedrijven technici in de watten

Technische beroepen: geen mirakeloplossing voor de kloof tussen vraag en aanbod

Bronvacature.com.

13 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • John Stahl

    30 jaar geleden maakten ze ons wijs dat iedereen minder ging moeten werken en veel vrije tijd en luxe zou hebben. Niets is minder waar voor wie werk heeft. Enkel de top 5% rijken zijn er extreem op vooruit gegaan. En wie langdurig ziek wordt of zijn job verliest is pas echt de pineut.

  • Jan Verstrepen

    Robots nemen alle jobs over met de tijd

Lees meer