Pexels

Vakantie wanneer jij wil? In België kan het wél

Als het over vakantie gaat, laten Belgische werkgevers zich van hun meest flexibele kant zien. Vaker dan in de buurlanden kunnen werknemers hier volledig zelf bepalen wanneer ze verlof nemen. Dat leert een recente studie van hr-dienstverlener SD Worx.

Ja, werkgevers willen moeite doen om het werk- en het privéleven van hun werknemers beter op elkaar af te stemmen. Dat zeggen niet wij, maar wel de 2.500 werknemers die hr-dienstverlener SD Worx onlangs bevroeg in het kader van hun studie naar de ‘NV België’. Acht op de tien deelnemers gaven daarin aan dat hun werkgever zich flexibel tot zeer flexibel opstelt bij vragen rond de combinatie van werk en privé.

Lees ookVijf belangrijke vragen over jouw vakantiegeld

Collectief verlof

Op de vraag of ze hun hoofdverlof kunnen nemen in de periode die hen het beste past, antwoordt 49 procent van de werknemers ‘meestal wel’ en 35 procent ‘altijd’. Daarmee scoren Belgische werkgevers beter dan hun collega’s uit de buurlanden. In Frankrijk bijvoorbeeld kan bijna 30 procent van de werknemers niet zelf over zijn verlofperiode beslissen. In België is dat de helft.

Zij die niet zelf kunnen kiezen, zijn vaak aan de slag in de bouw of de industrie; sectoren die traditioneel met collectieve verlofperiodes werken. Ook arbeiders krijgen er meer mee te maken te dan bedienden en kaderleden. Een kwart van de arbeiders uit de studie zei geen of meestal geen inspraak te hebben bij de keuze van het hoofdverlof.

“Het hangt natuurlijk nauw samen met de activiteiten van een bedrijf”, reageert Jan Laurijssen, consultant bij SD Worx. “Keuzevrijheid is niet in elke organisatie even gemakkelijk te organiseren. Toch denk ik dat veel werkgevers, ook in minder evidente sectoren, vandaag proberen om de autonomie van werknemers te verhogen. In elk geval gaan ze vaker het gesprek met hun werknemers aan. Ploegenarbeiders die hun verlofperiode niet zelf kunnen kiezen, worden bijvoorbeeld wel betrokken bij het opstellen van de uurroosters. Of de werkgever vraagt hen om er onderling, binnen het team, afspraken over te maken. Ook dat is flexibiliseren.”

(lees verder onder de grafiek)

Wat Laurijssen verder nog opvalt in de cijfers, is de positieve link met de bedrijfscultuur en de relatie met de leidinggevenden. Organisaties die zich flexibel opstellen aangaande verlof, blijken over het algemeen meer met het welzijn van medewerkers bezig te zijn. Werknemers ervaren bij die werkgevers meer autonomie en vinden dat hun leidinggevende open en eerlijk met hen communiceert. Ze geven vaker dan gemiddeld aan dat ze vertrouwen hebben in hun leidinggevende en voldoende ondersteuning krijgen. Ook de sfeer in de organisatie beoordelen ze als positiever.

“Verlof zelf kunnen kiezen lijkt misschien iets banaals,” analyseert Laurijssen, “maar het hangt met heel wat andere zaken samen. Het typeert mee de cultuur in een bedrijf.” De werknemers zal je er alvast niet over horen klagen. Integendeel. De algemene tevredenheid van werknemers ligt bij die ‘flexibele’ werkgevers hoger dan bij de minder flexibele werkgevers. Hoe meer flexibiliteit, hoe gelukkiger, lijkt de studie te suggereren.

Tot slot vroegen de enquêteurs ook met wie werknemers afstemmen wanneer ze hun hoofdvakantie plannen. Een op de drie toetst dit met zowel de leidinggevende als de collega’s af. 17 procent neemt verlof zonder enig overleg. Opnieuw scoren Belgische werkgevers daarmee hoger dan die uit de buurlanden. In Nederland (5 procent) en Duitsland (8 procent) komt het zelfs amper voor dat werknemers met niemand over hun verlof overleggen. Belgische werknemers mogen zich blijkbaar in de beide handen wrijven? Laurijssen: “Waarom de scores hoger zijn dan in de buurlanden, daar heb ik geen verklaring voor. Ik denk dat verlof in België vooral heel erg goed geregeld is. De afspraken zijn voor alle partijen duidelijk.”

Wat met ons ouderschapsverlof?

Of Belgische werkgevers zich even flexibel opstellen als het over thematisch verlof gaat, valt uit de studie van SD Worx niet af te leiden. In elk geval mogen werkgevers wettelijk gezien geen aanvragen voor ouderschapsverlof weigeren. Wel kunnen ze vragen om het verlof uit te stellen, met een maximum van zes maanden. Dat werkgevers ouderschapsverlof niet kunnen weigeren, wil niet zeggen dat ze er ook flexibel mee omgaan. In zijn rapport van eind vorig jaar verwijst het Instituut voor Gelijkheid van Mannen en Vrouwen naar verschillende voorbeelden van werknemers die na een aanvraag van ouderschapsverlof nadelig werden behandeld. Zo was er een werkneemster die bij haar terugkeer uit (voltijds) ouderschapsverlof minder verantwoordelijkheden kreeg dan voorheen. Een andere vrouw, die deeltijds ouderschapsverlof opnam, stelde vast dat ze steeds minder nieuwe opdrachten kreeg en niet langer voor teamvergaderingen uitgenodigd werd. De conclusie van het Instituut was dat het Belgische recht werknemers onvoldoende beschermt tegen ‘discriminatie bij het nemen van ouderschapsverlof’.

Mogelijk is dat ook een reden waarom minder mannen dan vrouwen vandaag ouderschapsverlof opnemen. In 2018 waren er maandelijks gemiddeld 20.295 mannen en 44.923 vrouwen die van een of andere vorm van ouderschapsverlof gebruik maakten. Een analyse van de sectoren bevestigt deze vaststelling. In de overwegend ‘vrouwelijke’ sectoren zoals de gezondheidszorg en de retail is ouderschapsverlof veel meer ingeburgerd dan in de andere. De hypothese dat werkende vaders minder behoefte aan ouderschapsverlof hebben, is twijfelachtig. Wellicht is het eerder de financiële en/of sociale druk die hen ervan weerhoudt om het verlof effectief op te nemen. Mogelijk vrezen ze de gevolgen voor hun verdere carrière. Onze flexibiliteit kent dus blijkbaar toch zijn grenzen.

Lees ook:

Helder uitgelegd: het ouderschapsverlof

De worsteling van elke werkende ouder: wie zorgt deze zomer voor de kinderen?

Dit zijn de tofste vakantiejobs in retail

Bronvacature.com.

5 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • erik vercammen

    Fabriek sluit 3 weken in augustus en week met kerstmis. Dus veel kiezen kan ik niet en daar ik geen kinderen heb maakt het voor mij helemaal absurder want ik moet dan reizen in de duurste periode terwijl dit niet nodig is! :(

  • Tom De Bondt

    @Bart Wijsdekkers: in het onderwijs heb je dan ook bijna meer vakantie dan dat je moet werken. Uren van 50 minuten, maanden van 20 zogezegde uren, en dan nog maanden vakantie er bij. Ik zou eerder zeggen dat je niet mag kiezen wanneer je moet werken.

Lees meer