3 Op het kruispunt van de Simonsstraat en de Plantin Moretuslei kwam begin oktober nog een 27-jarige fietsster om het leven.
Marc De Roeck Op het kruispunt van de Simonsstraat en de Plantin Moretuslei kwam begin oktober nog een 27-jarige fietsster om het leven.

In tien stappen naar veilige fietsstad

Met twaalf verkeersdoden dit jaar kan de stad zich niet op de borst kloppen. Er waren maar liefst vijf dodelijke fietsongelukken en vier voetgangers, twee autobestuurders en één bromfietser lieten het leven. Opvallend: het aantal ongevallen met letsels in het algemeen daalde. Een tienpuntenplan, met 25

miljoen euro voor fietsinfrastructuur, moet de


veiligheid verhogen.


"We zien dat het fietsgebruik enorm is toegenomen, bijna verdubbeld zelfs. Als je dan naar het aantal ongelukken kijkt per verkeersdeelnemer, doen we het in Antwerpen goed, beter dan Gent zelfs. Maar die laatste vijf dodelijke zwakke weggebruikers hebben er stevig ingehakt, ook bij ons", zegt burgemeester Bart De Wever. Met een tienpuntenplan schakelt de stad daarom een versnelling hoger. Er wordt 25 miljoen euro extra geïnvesteerd in fietsinfrastructuur.

3 Verkeerskussens in de Collegelaan.
Laenen Verkeerskussens in de Collegelaan.

1. Vierkant groen

De stad wil het 'vierkant groen', het principe waar alle zwakke weggebruikers tegelijk groen krijgen, versneld invoeren waar dat mogelijk is. Samen met Vias, het voormalige BIVV, kijkt de stad nu op welke kruispunten onmiddellijk enkele proefprojecten gestart kunnen worden. "Daar zijn enkele voorwaarden aan verbonden, zo mag het geen al te druk kruispunt zijn, maar wel ruim genoeg om al die verschillende bewegingen tegelijk toe te laten.

3 De zogenoemde 'wachtverzachters' voor fietsers: elk bolletje van de cirkel staat voor een seconde wachttijd.
Stad Antwerpen De zogenoemde 'wachtverzachters' voor fietsers: elk bolletje van de cirkel staat voor een seconde wachttijd.

2. Conflictvrije kruispunten

Over conflictvrije kruispunten vloeide de laatste weken al erg veel inkt, de stad wil het systeem nu ook versneld invoeren waar mogelijk. Daarvoor wordt samen met het Vlaams Gewest de 'verkeerslichtencomputer' voor ingezet, die alle verkeerslichten in de stad zal evalueren. Tegen 2019 zullen alle verkeerslichten in de stad centraal aangestuurd worden en zal een beter verkeersmanagement mogelijk worden. "Maar conflictvrije kruispunten kunnen niet overal. Als de wachttijd aan een licht te lang wordt, gaan mensen door het rood rijden, zowel voetgangers als auto's."


Momenteel telt de stad 66 kruispunten die mogelijk conflictvrij gemaakt kunnen worden, bij amper vier daarvan is dat nu al het geval.

3. Venstertijden voor vrachtwagens in zone 30

In zones 30 worden venstertijden voor vrachtwagens geïntroduceerd. Dat zijn vastgestelde tijden, vooral buiten de spits, waarop vrachtwagens winkels in zones 30 mogen bevoorraden. In het najaar wordt een eerste proefproject gestart in Borgerhout, intra muros Zuid. De stad wil in de dichtsbevolkte wijk van Antwerpen bekijken hoe en welk vrachtverkeer zich erin verplaatst. "We moeten nog wel bekijken hoe we dit concreet kunnen doen, we willen hier nu mee starten maar de borden moeten nog gemaakt worden en we moeten het systeem dan ook handhaven," zegt schepen voor Mobiliteit Koen Kennis (N-VA).

4. Inrichting kruispunten

De stad neemt extra maatregelen om de kruispunten verkeersveilig in te richten. Een eerste proef is al gestart aan het kruispunt van de Kernenergiestraat en de Krijgslaan in Wilrijk. "Als je als bestuurder staat te wachten aan het verkeerslicht en er komt een fietser naast je staan, wordt je daar verwittigd door een knipperlicht aan de overkant. Zo willen we de bestuurders duidelijk maken dat er een fietser in je buurt is. Dat kruispunt is gelegen aan een bedrijventerrein waar veel vrachtverkeer komt, dus een goede locatie om dit systeem te testen," zegt Kennis.


Waar nodig en mogelijk wordt een teruggetrokken stopstreep voor voertuigen voorzien, eventueel gecombineerd met een fietsopstelstrook en voorstart voor fietsers om de zichtbaarheid te verbeteren. Ook het principe 'rechtsaf voor rood' en 'inbuigende' fietspaden wordt versneld toegepast.

5. Veilige fietspaden

Daar waar fietspaden een weg kruisen, wordt met pijlen op de weg aangeduid vanuit welke richting men fietsers kan verwachten. "We voeren dit in voor zowel dubbelrichting- als voor enkelrichtingfietspaden."


De stad wil ook aan de snelle fietsers of de zogenaamde pedelecs vragen om hun snelheid aan te passen bij het binnenkomen van de bebouwde kom. De stad zal hiervoor borden plaatsen op de doorfietswegen (fietsostrades) en fietspaden.

6. Zones 30

Tegen eind 2018 is 95 procent van alle Antwerpse wegen zone 30. Om die snelheid af te dwingen worden er naast borden ook verkeerskussens geplaatst zoals in de Collegelaan. Daarnaast wil de stad zijn vloot ook gaan uitrusten met snelheidsbegrenzers. "De technologie bestaat al, nu moeten we ze toepassen. Zo starten we een proefproject waarbij de stedelijke vloot uitgerust wordt met een snelheidsbegrenzer. Zodra die de zone 30 inrijdt, kunnen die voertuigen niet sneller. Eens er genoeg snelheidsbegrenzers zijn, past ook het omliggende verkeer zich aan. We hopen dat onze partners zoals De Lijn, de taxi's en leveranciers zich ook mee aansluiten."

7. Veilige vrachtwagens

De stad wil het goede voorbeeld geven en richt haar eigen voertuigen maximaal verkeersveilig in met dodehoekspiegels, sensoren en camera's. We vragen ook aan onze partners zoals De Lijn, leveranciers en aannemers om hun wagenpark veilig in te richten. Waar mogelijk wordt dit meegenomen in aanbestedingen en concessies. "We hebben van de Vlaamse overheid ook vernomen dat minister Ben Weyts van zijn kant een inspanning doet om dergelijke technologie te gaan subsidiëren. Wij gaan daar voor ons wagenpark graag gebruik van maken."

8. Vrachtwagenroutes

De stad wil vaste vrachtwagenroutes introduceren. Zodat vrachtwagens, die zich nu vaak via een gps een weg banen door de kleine straatjes of zich vastrijden, zich beter kunnen bewegen door de stad.


"Bij alle grote werven vergund door de stad Antwerpen, leggen we verplicht aan- en afrijroutes op voor werfverkeer," zegt Kennis.


De stad wil ook zijn slimme routeplanner 'Slim Naar Antwerpen', uitrusten met vrachtwagenroutes.

9. Zwarte punten

Op basis van het overzicht van zwarte punten gaan we samen met de verantwoordelijke wegbeheerders over tot een versnelde uitvoering van infrastructurele en technische maatregelen ter verbetering.

10. Sensibilisering

Schepen voor Jeugd Nabilla Ait Daoud (N-VA) wil verkeerspakketten aankopen voor jongeren tussen 12 en 25 jaar. "We willen een pakket op maat om jongeren te sensibiliseren, die willen we dan aanbieden aan jeugdwerkers zoals Kras, Jes en de Scouts maar evengoed aan sportverenigingen," stelt de schepen, die daarvoor 200.000 euro vrijmaakt.


De burgemeester wil onder de sensibilisering ook nog eens benadrukken dat alle weggebruikers zich aan de wegcode moeten houden. "Spijtig genoeg zijn ongevallen ook vaak te wijten aan de onvoorzichtigheid van de weggebruiker zelf. We moeten allemaal onze verantwoordelijkheid nemen in het verkeer."

Lees meer