4 Keuze te over in de Dampshop in Diest. Het lijkt bijna een snoepwinkel, met honderden bokalen om in te grabbelen.
Bollen Keuze te over in de Dampshop in Diest. Het lijkt bijna een snoepwinkel, met honderden bokalen om in te grabbelen.

'Dampwinkels' bereiken het Hageland

E-SIGARET IN DE LIFT: OOK JONGEREN 'VAPEN' EROP LOS

In Diest en Tienen openden de eerste dampwinkels van het Hageland de deuren. In een strak en trendy decor kan je er kiezen uit verschillende soorten e-sigaretten en tientallen, zelfs honderden smaken en geuren. De opmars van dampen - of 'vapen' - is niet te stoppen. Ook bij jongeren is dampen populair en dat merken ze ook in de scholen. Wie jonger is dan zestien jaar, kan in de dampwinkel niet terecht.

Vapen is geen rage meer, het is stilaan een aanvaard en volwaardig alternatief voor roken. Zoals er tabakswinkels zijn, zijn er nu ook steeds meer dampwinkels. In Leuven en Sint-Truiden waren ze al eerder, en nu ook in het Hageland. Voor wie niet mee is met de rage: een e-sigaret is een apparaatje dat een vloeistof met nicotine - de 'liquid' - elektrisch verdampt. De liquids komen in een grote variatie aan smaken en geuren. Van de traditionele tabakssmaak tot zowat alle mogelijke fruitsmaken, en van piña colada tot zelfs whiskysmaak. Dampen is ook goedkoper dan roken. Een eenvoudig dampapparaatje heb je voor minder dan 30 euro. Maar de verslavende nicotine maakt het niet helemaal onschuldig. Al heb je ook liquids zonder nicotine.

4 Mario Swijsen in zijn krantenwinkel in Sint-Truiden. Hij startte een half jaar geleden met de verkoop van elektronische sigaretten en noemt het de redding voor krantwinkels.
Bollen Mario Swijsen in zijn krantenwinkel in Sint-Truiden. Hij startte een half jaar geleden met de verkoop van elektronische sigaretten en noemt het de redding voor krantwinkels.

Dampshop

In Diest opende de keten Dampshop een filiaal aan de Sint-Jan Berchmansstraat, pal in het centrum. De elfde al. "En volgende week openen we er nog eentje in Leuven", zegt algemeen directeur Roy Van de Merlen. "Dampen is geen hype, het is voor veel mensen een gewoonte geworden. Mensen kijken niet meer op als ze iemand zien dampen op straat. Het wordt ook vaak geprobeerd als middel om te stoppen met roken. Ik beweer niet dat het een wondermiddel is, maar het is wel een hulpmiddel. De handeling is hetzelfde, en je kan stap voor stap de hoeveelheid nicotine afbouwen."

4 Enkele van de smaken die voor handen zijn, zonder nicotine.
Bollen Enkele van de smaken die voor handen zijn, zonder nicotine.

Ingeburgerd in Wallonië

De zwarte etalage van Belgasig aan de Veemarkt in Tienen oogt bijzonder trendy. Binnen klinkt de muziek en dansen enkele spots in het strakke interieur over de blinkende e-sigaretten. Olivier Bordon opende vier jaar geleden zijn eerste dampwinkel over de taalgrens. Twee maanden geleden deed hij dat ook in Tienen. "In Wallonië is de e-sigaret al langer ingeburgerd", zegt hij. "Onze voornaamste klanten? Dat zijn mensen die willen stoppen met het traditionele roken. Vapen is veel minder ongezond, voor zover we weten. De producten die je tot voor kort online kon kopen, kwamen vaak uit China. Je weet nooit echt wat er allemaal in die liquids zit. Hier in de winkel verkopen we liquids uit Frankijk, Canada, de VS."


Onder jongeren is de e-sigaret ook populair. Na de schooluren zie je de vapende jongeren bij bosjes rondhangen in de stad. We spraken enkele jongens aan op de Kalkmarkt. "Net zestien jaar, hoor", lacht de grootste van het groepje. Namen willen ze niet in de krant. "Want onze ouders weten niet dat we dampen. Ze ruiken het niet, hé. De geur van sigaretten blijft in je kleren hangen, maar een wolk aardbeiaroma associeer je niet met roken."

4 De e-sigaretten zijn in allerlei vormen te verkrijgen, zoals dit exemplaar dat er uitziet als een echte pijp.
Bollen De e-sigaretten zijn in allerlei vormen te verkrijgen, zoals dit exemplaar dat er uitziet als een echte pijp.

Verboden op school

Scholen merken de populariteit van het dampen. "De e-sigaret zit zeker in de lift", stelt Jan Dorau vast. Hij is directeur van KTA 1 in Diest. "Wij maken op school geen onderscheid tussen de e-sigaret en de gewone sigaret, hetgeen overigens in lijn ligt met de wetgeving. Dat betekent dan ook dat het algemene rookverbod op onze campus van toepassing is, ook voor de e-sigaret. Verder besteden wij in het kader van ons gezondheidsbeleid in onze lessen aandacht aan het ongezonde karakter van roken onder welke vorm dan ook en pleiten wij voor het stoppen met roken. Of beter nog, om er nooit aan te beginnen."


Wie geen zestien jaar is, kan niet terecht in een dampwinkel. "Bij twijfel, vraag ik naar de identiteitskaart", zegt Olivier Bordon van Belgasig. "Iemand die jonger is dan zestien, zal hier niets kunnen kopen. Wie zestien is, is wel welkom. Zestienjarigen komen zelfs met hun ouders een e-sigaret kopen. Zij vinden een e-sigaret veiliger dan een gewone sigaret."


Ook in de Dampshop in Diest hoef je als -16-jarige niet proberen je dampgerief te kopen. "Omdat we geen bevoegde overheidsdienst zijn, mogen onze winkeluitbaters niet rechtstreeks naar de identiteitskaart vragen", zegt Roy Van de Merlen. "Dus bij twijfel vragen we: kan je aantonen dat je zestien bent? Wie dat niet doet of geen zestien is, kan niets kopen. Ook niet met een gehandtekende goedkeuring van de ouders."

Redding krantenwinkel

Krantenwinkels springen eveneens op de dampkar. "Dit kan de redding betekenen voor veel krantenwinkels", zegt Mario Swijsen van krantenwinkel Elly & Mario. Sinds hij ruim een half jaar geleden begon met de verkoop van elektronische sigaretten en liquids in zijn winkel aan de Sint-Truidensesteenweg op de grens van Zoutleeuw en Sint-Truiden, zag hij zijn omzet stijgen. Vandaag verkoopt hij elke dag voor minstens 1.000 euro aan e-sigaretten en toebehoren. "Aanvankelijk was ik ertegen. Ik zag de e-sigaret net als een concurrent voor de tabaks- en krantenwinkel. Maar er kwamen zo veel vragen van klanten, dat ik er uiteindelijk toch mee gestart ben. Tijdens de eerste week, verkocht ik meteen dertig startpakketten."


Dat succes had Mario niet verwacht. Boeken en tijdschriften op de rekken ruimden plaats voor een assortiment van wel 200 verschillende smaken aan liquids. Zijn jongste klant is 16 jaar, de oudste 86. Hij is ervan overtuigd dat de e-sigaret meer is dan een rage. "Ook Philip Morris, de grootste tabaksproducent ter wereld, brengt nu een eigen e-sigaret op de markt. Een teken aan de wand. Op vraag van enkele klanten heb ik een tijdje geleden een info-avond over vapen georganiseerd. De opkomst was enorm, de winkel stond overvol. De vraag is niet te stoppen."

Lees meer