Jan Potters, Eva Verbiest en Pieter Fannes.
Baert Marc Jan Potters, Eva Verbiest en Pieter Fannes.

Na een jaar vol acties maken verkeersveiligheidscomités de balans op: “Er beweegt wat, maar het gaat niet vanzelf”

2019 is het jaar waarin verkeersveiligheid niet meer weg te denken viel uit discussies in Brussel, zowel in het parlement als op café. Geen kleine verdienste, en een die voor een groot deel komt door de verschillende actiecomités die de laatste maanden en jaren de kop opstaken. “We zijn het beu om altijd op tafel te moeten kloppen.”

Schaarbeek was als eerste mee met het collectief 1030/0, dat ontstond nadat De Standaard-journaliste Stephanie Verbraekel (28) in november 2017 werd doodgereden in Schaarbeek. Sindsdien doken ook in andere gemeente stelselmatig nieuwe comités op, van Koekelberg tot Evere. Tijd voort een balans en een blik op de toekomst. Daarom spreken we met Pieter Fannes, veteraan van 1030/0 uit Schaarbeek en twee relatieve nieuwkomers: Eva Verbist van 1140/0 uit Evere en Jan Potters van 1060/0 uit Sint-Gillis.

Hoe loopt het voor jullie tot nu toe?

Verbist: “Wij zijn in mei voor de eerste keer samen gekomen en hebben in september onze eerste actie opgezet. Een bescheiden begin, maar het is nodig. Ook in Evere wordt er te vaak onveilig gereden. De mentaliteit moet er veranderen.”

Potters: “Ik ben vooral in een comité gestapt omdat ik als fietser te vaak het gevoel had dat er geen plaats voor mij was in mijn gemeente. Het is te druk en je hebt vaak onoverzichtelijke situaties. Om nog te zwijgen van de vele bijna-botsingen die je moet vermijden.”

Schaarbeek trok het meeste aandacht, zowel met ongevallen als met de acties ertegen. Hoe staat dat nu?

Fannes: “Je merkt dat er een kentering is ingezet. De politie controleert nu veel meer. Recent is ook de eerste auto van een wegpiraat in beslag genomen. Het heeft even geduurd, maar je merkt dat het probleem nu door veel mensen wel serieus wordt genomen.”

Verbist: “Wij zitten dan wel met dezelfde politiezone, maar in Evere merk je daar toch minder van. De burgemeesters hebben daar toch nog een invloed op. Bij ons was de reactie van waarnemend burgemeester Christian Beoziere (PS) ronduit vijandig. Hij wou onze eerste actie verbieden en toen dat niet lukte, heeft hij de directeurs van de scholen aangesproken om tegen ons in te gaan. Nu, met Ridouane Chahid (PS) komt er volgend jaar een nieuwe waarnemend burgemeester en we hopen dat hij wel naar ons wil luisteren.”

In Schaarbeek wordt nu met ons en onze eisen rekening houden, maar we moeten nog altijd vechten voor onze plaats aan tafel. Het zou veel makkelijker zijn als de gemeente ons al bij de start van een project mee betrekt

Pieter Fannes

De reacties van de gemeenten op jullie acties lopen sterk uiteen?

Fannes: “In Schaarbeek wordt nu met ons en onze eisen rekening gehouden, maar we moeten nog altijd vechten voor onze plaats aan tafel. Het zou veel makkelijker zijn als de gemeente ons al bij de start van een project mee betrekt. Ik wordt het wat beu om telkens op tafel te moeten kloppen. Zo hebben we voor de heraanleg van de Koninklijke Sint-Mariastraat zelf een dossier moeten opstellen waarin meer rekening met actieve weggebruikers werd gehouden. De gemeente zou zichzelf helpen als ze al op voorhand met ons overlegt.”

Potters: “Wij mogen niet klagen, de gemeente doet een beroep op ons advies in mobiliteitscommissie. De mentaliteit is ook anders in Sint-Gillis, omdat de bevolking hier al een tijd geleden de switch naar de fiets heeft gemaakt. In andere gemeenten begint dat nu pas. Bovendien zijn de problemen in Sint-Gillis vooral te wijten aan de drukte en het doorgaand verkeer. Straatraces zoals in Schaarbeek zijn er nog, maar toch veel minder?

Waarom kampt net Schaarbeek met die problemen met straatracers?

Fannes: “Ik denk dat dat te maken heeft met een jarenlang gebrek aan controle. Men ging nogal laks met dat fenomeen om. Met de extra controles is daar toch al veel veranderd, maar dat is niet de enige oplossing. In steden als Genk en Rotterdam is men bijvoorbeeld de ouders van die gasten persoonlijk gaan aanspreken. Het gaat immers niet om meer dan een paar tientallen mensen die voor het grootste deel van de problemen zorgen.”

Het Brussels Gewest werkte ondertussen het plan Good Move uit, onder meer om doorgaand verkeer uit de wijken te houden. Merken jullie daar al iets van?

Verbist: “In Evere is er daarmee nog niet veel gebeurd. Zo merk ja dat de gemeenten toch nog steeds hun invloed behouden.”

Potters: “In Sint-Gillis is het bestuur daar wel voor te vinden. Er zijn al plannen om het doorgaand verkeer door te knippen in een wijk en we hopen dat er nog meer zullen volgen.”

Fannes: “De hoop is dat er genoeg gemeenten meestappen in het verhaal zodat de anderen geen keuze mee hebben. Als in alle omliggende gemeenten het doorgaand verkeer wordt, komt dat terecht in een gemeente als Sint-Joost, die veel minder staat te springen om mee te werken. Dan zal er geen keuze meer zijn.”

Hoe kijken jullie nu zelf terug op het afgelopen jaar?

Potters: “Positief, ik zie veel goede wil. Bij de uitvoering wil het nog wel eens mank lopen, maar dat is een oud Brussels zeer.”

Verbist: “Wij zijn nog maar pas begonnen, dus het is nog even afwachten hoe het verder loopt. Het begin gaat altijd iets trager dan je zelf hoopt en mensen bij elkaar brengen is dan moeilijker. Ik hoop in ieder geval dat we volgend jaar kunnen rekenen op een betere verhouding met het gemeentebestuur.”

Fannes: “We hebben veel acties gevoerd en je mag het effect daarvan niet onderschatten. Als het over mobiliteit en ongevallen ging, was er vroeger veel gelatenheid. Alsof daar niets aan te doen viel. Maar dat verschuift. Meer burgers zetten zich in voor een veiligere en groenere stad, en politici moeten volgen. Ook al is het nu nog vooral met woorden, uiteindelijk moeten ook de daden volgen. Die spreidstand hou je nooit vol.”

Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.

Lees meer