Johan tijdens een training met zoon Pieter, bij wie zes jaar geleden een hersentumor ontdekt werd.
Foto KU Leuven/Rob Stevens Johan tijdens een training met zoon Pieter, bij wie zes jaar geleden een hersentumor ontdekt werd.

"Ik moét elke dag tegen kanker kunnen strijden"

Professor loopt met rugzak vol brieven van patiënten naar Compostela

2.400 kilometer in 32 dagen. Al lopend, met een rugzak vol brieven van kankerpatiënten en hun familie. Professor Johan Swinnen (52) staat voor een immense uitdaging. Hij doet het voor zijn zoon Pieter (20), bij wie zes jaar geleden een hersentumor ontdekt werd. En voor iedereen die met de ziekte geconfronteerd wordt.

Johan Swinnen uit Rotselaar is voorzitter van het departement oncologie van de KU Leuven. Zijn hele leven staat in het teken van kanker, en de bestrijding ervan. Toen zijn vader overleed aan prostaatkanker, was dat een klap. Toen in 2011 bij zijn zoon Pieter een uitgezaaide hersentumor ontdekt werd, stuikte zijn wereld in elkaar. De artsen gaven Pieter een overlevingskans van slechts enkele procenten. Maar hij is er nog altijd.

Hoe gaat het vandaag met Pieter?

"Relatief goed. Er worden nog regelmatig scans gemaakt, maar de resten van de kanker die er nog zitten, lijken stabiel. De naweeën van zijn behandeling (operaties, bestraling en chemo, red.) zijn er natuurlijk wel. Pieter was vijf jaar lang afhankelijk van een rolstoel, maar kan sinds kort opnieuw zelfstandig stappen. De moeilijkste beslissing was om te stoppen met school. Daardoor heeft hij heel wat dromen moeten opbergen. Hij wilde graag technisch tekenaar worden, maar iets nieuws instuderen, lukt niet meer. Het probleem van de klassieke therapieën is dat ook gezond weefsel aangetast wordt. Daarom is onderzoek ook zo belangrijk, want met nieuwe behandelingen kan je de schade beperken. Pieter heeft intussen leren leven met zijn beperkingen. Technisch tekenaar zal hij niet worden, maar hij kan heel creatief tekenen. Hij ontwierp ook de mascotte voor ons project 'Post voor Compostela'."

Je wijdt je leven aan kankeronderzoek.

Voel je je machteloos wanneer je

er dan zelf mee geconfronteerd wordt?

"Ja. Als de ziekte zo dichtbij komt, dan merk je dat onze mogelijkheden toch nog altijd beperkt zijn. We hebben Pieter kunnen redden, maar ten koste van veel levenskwaliteit. De impact van kanker is enorm. Het toont nog maar eens aan dat wat wij doen, heel belangrijk is. Maar ook dat er nog veel werk aan de winkel is. Als ik niet elke dag opnieuw tegen de ziekte strijd, vind ik geen rust. Dat had ik als kind al. Toen ik een jaar of 11 was, had ik een goede vriend. Zijn tante en zijn mama zijn overleden aan borstkanker. Omdat ik er elke dag kwam, kende ik die mensen goed. Dat heeft me dan ook erg aangegrepen. Achteraf gezien was dat misschien de trigger."

En nu al lopend naar Compostela: elke dag

70 tot 100 km. Weet je waar je aan begint?

"Ik loop al langer - gelukkig maar. (lacht) Aanvankelijk waren het kortere afstanden. Maar toen ik 40 werd, heb ik mijn eerste marathon gelopen. Dat viel zo goed mee dat ik overal ter wereld marathons ben gaan lopen. Het gezin ging mee, we maakten er een citytrip van. Ook toen Pieter kanker kreeg, ben ik blijven lopen. Steeds langere afstanden. Ik hou ervan om uren - dag en nacht - over onbekend terrein te lopen. Ooit ben ik van Londen naar de bron van de Thames gelopen: 300 kilometer non-stop. Ik zie vergelijkingen tussen lopen en wetenschappelijk onderzoek. Je verlegt grenzen, je gaat waar niemand eerder ging."

Maar toch, dit is bovenmenselijk.

"Tja, de afstand die ik elke dag moet lopen, is wel groot. En dan nog de 23.000 hoogtemeters, vooral in de Pyreneeën dan. Ik kan het niet spreiden over een langere periode, want ik moet het tussen de herexamens en het nieuwe academiejaar doen. Vier-en-een-halve week, langer heb ik niet. Elke dag zal ik tussen de tien en vijftien uur lopen. In hitte, regen en koude. Ik word wel opgevolgd door een team. Zo gaan er twee mobilhomes mee, en geregeld loopt of fietst iemand een etappe mee."

Hoe kom je hier eigenlijk op?

"Het is niet alleen een zot avontuur, er zit ook veel symboliek in. Oorspronkelijk wilde ik dit in alle stilte doen. Voor Pieter, omdat ik zoveel bewondering voor hem heb. Maar uiteindelijk hebben we het opengetrokken naar iedereen die wil meelopen of fietsen. Kankerpatiënten en hun naasten kunnen boodschappen meegeven, en hun woede, hoop, frustratie, angst of verdriet van zich afschrijven. Ook voor mij zijn dat heel herkenbare emoties. De boodschappen gaan mijn rugzak in, en in Compostela doen we er iets mee. Het ligt nog niet helemaal vast wat dat wordt, maar het zal een boodschap van hoop zijn. Er gaat ook een steen van hier mee - typisch voor pelgrims. Een bekende haiku-schrijver zal er een gedicht in graveren."

Herman Van Rompuy?

"Dat mag ik nog niet verklappen. (lacht)"

Iedereen kan een kilometer 'kopen'. Hoeveel wil je inzamelen?

"Geen idee, we zien wel waar we landen. Het hele project staat in het teken van hoop. Het kankeronderzoek en de behandelingen evolueren de goede kant op. Maar om mensen nog meer hoop te kunnen geven, is er meer wetenschappelijk onderzoek nodig. Daarom deze fundraising. De opbrengst gaat naar het Leuvens Kankerinstituut, waar grensverleggend onderzoek gedaan wordt."

Hoe ziet je training eruit?

"Op zaterdag plan ik een langere duurloop van zo'n zeventig kilometer. Voorts probeer ik elke dag vijftien tot twintig kilometer te lopen. Dat gebeurt vaak heel laat - overdag heb ik gewoon geen tijd. Ik doe ook enkele keren per week aan krachttraining en ga ook zwemmen. Pieter gaat dan mee. Soms rijdt hij ook met zijn driewieler naast mij wanneer ik loop."

Wat is je grootste angst onderweg?

"Ik ben een legendarische valler - ooit kwam ik op Madeira in een ravijn terecht. Ook in de aanloop naar dit avontuur ben ik gevallen. Mijn ribben waren gekneusd en ik heb dagenlang pijn gevoeld tijdens het ademen. Maar ik bleef trainen, natuurlijk. Een beetje afzien hoort erbij. Deze tocht symboliseert de strijd die een kankerpatiënt doormaakt. Dat mag en moet moeilijk zijn."


Professor Johan Swinnen vertrekt op 21 augustus aan het UZ Leuven, campus Gasthuisberg. Koop een kilometer op www.post-voor-compostela.be en volg de actie via www.facebook.be/post-voor-compostela.

Lees meer