3 Pentekening van het Begijnhof buiten de muren door J.B. De Noter
Stadsarchief Mechelen Pentekening van het Begijnhof buiten de muren door J.B. De Noter

Archeologen stoten op grootste begijnhof van de Nederlanden: “Unieke kans om meer te weten te komen”

Archeologen hebben bij opgravingen op de Fluviussite in Mechelen overblijfselen gevonden van het grootste begijnhof van de Nederlanden. Volgens stadsarcheoloog Bart Robberechts gaat het om een belangrijke vondst. “Over het begijnhof buiten de stadsmuren weten we niet zo heel veel af.”

Archeologen van het studiebureau BAAC Vlaanderen voerden op 20 en 21 mei een vooronderzoek uit in aanloop naar de bouw van een parkeergebouw met 537 plaatsen door de ontwikkelaarsgroep Kairos/Montreal. Verspreid over het terrein groeven ze een aantal proefputten. Zowat overal hadden de onderzoekers prijs. Op een diepte van zo’n twee meter botsten ze op oude muurresten en puinkuilen, waaronder een kuil met 16de-eeuws afval.

Schat

“Het onderzoek gebeurt door een studiebureau in opdracht van de ontwikkelaar, maar de stedelijke dienst Archeologie van Mechelen wordt nauw betrokken. Die beschikt namelijk over een schat aan informatie die kan helpen om de aangetroffen resten te identificeren”, zegt schepen Björn Siffer. “Uit historische bronnen wisten we bijvoorbeeld al dat op dit terrein ooit het Groot Begijnhof gevestigd was, maar deze archeologische vondsten kunnen ons daar nog veel meer over leren.”

Robberechts bevestigt dat. “Dankzij oude plannen wisten we dat het vroegere begijnhof tot daar kwam. Alleen wisten we niet wat er nog van was overgebleven. Bij de bouw van de Dreamland in de Oscar Van Kesbeeckstraat kwam een aantal jaren geleden niks naar boven – hoewel we daar midden in het begijnhof zaten. Bij de bouw van de Amelickxblokken in de jaren 70 en 80 – toen nog door amateurarcheologen - was dat wel het geval”, zegt het diensthoofd Archeologie.

Ministadje

Het begijnhof stond destijds bekend als het grootste begijnhof van de Nederlanden en was groter dan het huidige. “De begijnen waren er al van de 13de eeuw aanwezig en vormden er een soort ministadje met alles erop en eraan: een eigen kerk, kerkhof, infirmerie, conventen, huisjes en tuinen en een gracht rondom. Het belang voor Mechelen was enorm. Tekeningen van toen geven een niet zo accurate schets van hoe het er ongeveer zou moeten hebben uitgezien. Deze opgravingen zijn een unieke kans om meer te leren.”

Het begijnhof werd rond 1560 volledig verwoest door de geuzen. “Wat overbleef van hun oude begijnhof, werd afgebroken. In die tijd maakte geschut zijn opgang en werd begonnen met de aanleg van een verdedigingsgordel rondom Mechelen met vestingmuren en vooruitgeschoven bastions. Om een vrij schootsveld te hebben, werd wat overbleef van het begijnhof afgebroken. De stenen werden waarschijnlijk hergebruikt voor de bouw van het huidige begijnhof binnen de stadsmuren, op de plek van de dan grotendeels leeggelopen dekenij.”

Geen vertraging

Hij vermoedt dat BAAC zal beslissen tot verder onderzoek omdat het vooronderzoek slechts bestond uit kleine putjes – het studiebureau kon dat vandaag nog niet bevestigen. Voor vertraging van het project zal dat volgens schepen van Stadsvernieuwing Greet Geypen in elk geval niet zorgen. “Dat er archeologische vondsten zouden opduiken op de site, lag eigenlijk een beetje in de lijn der verwachtingen. Daar werd op geanticipeerd door het archeologisch onderzoek ruim voldoende op tijd van start te laten gaan.”

3 Archeologische opgravingen op de zogenaamde Eandistip in Mechelen.
BAAC Vlaanderen Archeologische opgravingen op de zogenaamde Eandistip in Mechelen.
3 Archeologische opgravingen op de zogenaamde Eandistip in Mechelen.
BAAC Vlaanderen Archeologische opgravingen op de zogenaamde Eandistip in Mechelen.

Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.

Lees meer