17 Flup Luppens in zijn wijngaard.
Baert Marc Flup Luppens in zijn wijngaard.

Schuimwijn uit de Druivenstreek van Wijnkelders Soniën: “Zelfs in de Champagnestreek werken ze niet meer op de traditionele wijze, wij wel nog”

HLN kiest Hét Streekproduct 2019

Laat de Fransen maar champagne uit de Champagnestreek opeisen, want wij hebben schuimwijn uit de Druivenstreek. Dat klinkt misschien minder sexy, maar het zit hem vooral in de smaak. En die smaak wordt al vier generaties lang verfijnd door de familie Luppens uit Overijse, op ambachtelijke wijze dan nog. 

Niet alleen de Fransen maken champagne, in de Vlaams-Brabantse druivenstreek wordt al decennialang schuimwijn gemaakt. Pips en Flup Luppens zijn de vierde generatie wijnmakers en misschien wel de laatste in de familie. Reden te meer om onze Belgische ‘champagne’ in de kijker te zetten. In de serres telen ze blauwe Royal druiven en witte Muskaatdruiven d’Alexandrie. Daarmee maken Pips en Flup druivensap, wijn en schuimwijn (wit en rosé). 

17 Het definitieve product.
Baert Marc Het definitieve product.

Faillissement door concurrentie

De broers maken nog altijd schuimwijn volgens de traditionele ‘méthode champenoise’. “We verkopen onze druiven eerst als tafeldruif en van onze overschotten en die van telers in de buurt maken we schuimwijn”, zegt Pips. Dat gebeurde vroeger ook zo bij wijncoöperatieven Isca in Overijse en Serco in Hoeilaart. Beide coöperatieven waren vrij succesvol, maar gingen failliet in de jaren 70. “De buitenlandse concurrentie en hoge personeelskosten deden Isca de das om. Daarop besloot mijn vader Raymond, die ondertussen voorzitter van de beheerraad van Isca was, om samen met mijn broer en ik de activiteiten verder te zetten in familieverband.” Ze bouwden een wijnkelder naast hun serrebedrijf in Jezus-Eik (Overijse) en startten met de productie van schuimwijn met aangekochte materiaal van Isca. 

17 De druiven waar ze schuimwijn mee maken.
Baert Marc De druiven waar ze schuimwijn mee maken.

Geschiedenis

Al gaat het verhaal van de familie Luppens en de druiven oorspronkelijk wel 150 jaar terug. Augustinus Luppens was herbergier in Jezus-Eik, maar had ook enkele druivenserres, die later werden bewerkt door zijn zoon Guillaume en nadien door zijn kleinzoon Raymond. “Sinds 1934 werkte mijn vader bij wijnfabriek ‘Vieille Méthode Champenoise’ in Etterbeek, waar hij in 1940 de volmacht kreeg om de zaak te beheren”, weet Pips. “Door de oorlog kon er geen alcoholische drank ingevoerd worden en werden heel wat druiven uit Overijse-Hoeilaart aangekocht om te verwerken tot wijn. Zo werd mijn vader in 1955 voorzitter van de coöperatieve vennootschap Isca.”

We hebben biologische druiven en waren eigenlijk de eerste die zo te werk gingen. We gebruiken geen pesticiden, alleen natuurlijke bladeters

Pips Luppens

Nu neemt Flup de teelt van de tafeldruiven voor zijn rekening en is Pips de wijnmaker. In hun serres van 2.700 vierkante meter, waarvan de temperatuur niet lager zakt dan twintig graden, telen ze zowel blauwe Royal druiven als de Muskaatdruiven d’Alexandrie. “We hebben biologische druiven en waren eigenlijk de eerste die zo te werk gingen. We gebruiken geen pesticiden, alleen natuurlijke bladeters.”

17 Pips en Flup Luppens in hun wijngaard.
Marc Baert Pips en Flup Luppens in hun wijngaard.

Productieproces

“De druiven verkopen we eerst als tafeldruiven. Vanaf september worden de marktoverschotten die lichtjes beschadigd zijn verzameld om te persen.” De druiven worden eerst gekneusd, waarbij de helft van het sap vrijkomt. “Dat sap is wit, ook van de blauwe Royaldruiven. Wanneer de uitgelekte schillen verder worden uitgeperst, krijgt de wijn een rosé-kleur en als dat nog verder gebeurt, krijg je een rode kleur.” 

Het sap wordt dan eerst vijf maanden gegist in citernes. Daarna wordt dat gemengd met suiker en gist in vaten. De wijn wordt dan gebotteld in flessen en afgesloten met een metalen kroonkurk. Die tweede gisting in fles is de traditionele ‘méthode champenoise’. “Zelfs in de Champagnesreek wordt dat nu allemaal mechanisch gedaan, terwijl wij nog op traditionele wijze elke dag de fles een kwartslag draaien, om daarna het bezinksel te verwijderen.”

17 Grote vaten waar het druivensap kan gisten.
Baert Marc Grote vaten waar het druivensap kan gisten.

De druiven die we nu in september persen, worden pas in 2021 afgewerkt tot schuimwijn

Pips Luppens

Twee jaar

“Op het einde wordt er nog een suikermengsel aan de schuimwijn toegevoegd dat - naargelang de dosering -droge of halfdroge schuimwijn geeft.” Dan krijgt de fles de definitieve kurk, afgesloten met een metalen draadkorf en een etiket. “Het hele proces duurt bijna twee jaar”, weet Pips. “De druiven die we nu in september persen, worden dus pas in 2021 afgewerkt tot schuimwijn.”

Het Laatste Nieuws gaat in samenwerking met Vlam op zoek naar het Beste Streekproduct van Vlaanderen. Een streekproduct wordt ambachtelijk vervaardigd, in de eigen streek, met een traditie van minimum 25 jaar en… geniet natuurlijk bekendheid bij het publiek. Stemmen op jouw favoriete streekproduct kan via de HLN app. Download gratis de nieuwe HLN-app op iOS of Android, ontdek alle streekproducten die meedingen naar de titel Het Streekproduct 2019 bij In De Buurt en stem op jouw favoriet. Alle informatie over onze wedstrijd vind je op www.hln.be/streekproduct.

17 Vaten waar de schuimwijn in rijpt.
Baert Marc Vaten waar de schuimwijn in rijpt.
17 Deze pers maakt het druivensap.
Baert Marc Deze pers maakt het druivensap.
17 De flessen krijgen een markering onderaan omdat ze regelmatig moeten gedraaid worden en men dit zo kan controleren.
Baert Marc De flessen krijgen een markering onderaan omdat ze regelmatig moeten gedraaid worden en men dit zo kan controleren.
17 In het licht is het bezinksel te zien.
Baert Marc In het licht is het bezinksel te zien.
17 De voorlopige stop wordt er afgehaald, zodat een deel van de vloeistof kan ontsnappen, samen met het bezinksel.
Baert Marc De voorlopige stop wordt er afgehaald, zodat een deel van de vloeistof kan ontsnappen, samen met het bezinksel.
17 De definieve stop die in de fles zal worden geperst.
Baert Marc De definieve stop die in de fles zal worden geperst.
17 De definieve stop en afsluiting.
Baert Marc De definieve stop en afsluiting.
17 Deel van de kelder waar de flessen wachten om te worden gekurkt.
Baert Marc Deel van de kelder waar de flessen wachten om te worden gekurkt.
17 De flessen zijn gevuld, gekurt en liggen klaar. Nog een etiket en ze kunnen verkocht worden.
Baert Marc De flessen zijn gevuld, gekurt en liggen klaar. Nog een etiket en ze kunnen verkocht worden.
17 De flessen liggen klaar voor verkoop.
Baert Marc De flessen liggen klaar voor verkoop.
17 De flessen liggen klaar voor verkoop.
Baert Marc De flessen liggen klaar voor verkoop.
17 Pips en Flups Luppens in hun wijngaard.
Marc Baert Pips en Flups Luppens in hun wijngaard.

Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.

Lees meer