4 Expo Bruegel in ‘t Poorthuis te Peer. Thomas Schonkeren (links) doet de uitleg, burgemeester Steven Matheï kijkt geïnteresseerd toe.
Karolien Coenen Expo Bruegel in ‘t Poorthuis te Peer. Thomas Schonkeren (links) doet de uitleg, burgemeester Steven Matheï kijkt geïnteresseerd toe.

Authentieke werken van Bruegel voor het eerst te zien in Peer: “Zijn beeldtaal en thematiek zijn nog steeds actueel”

In ‘t Poorthuis opende vrijdag de unieke tentoonstelling Pieter Bruegel de Oude. Centraal staan 36 authentieke gravures van de meester, die voor het eerst in Peer te zien zijn. Een speciale eer voor de Perenaren, waar ze al jaren geloven dat Bruegel één van hen was. De tentoonstelling is bedoeld als eerste kennismaking met de kunstschilder die vele gezichten had.

Het is dit jaar 450 jaar geleden dat Bruegel overleed en in heel Vlaanderen staat men stil bij deze verjaardag. Zo loopt in Bokrijk de interactieve expo ‘De Wereld van Breugel’, zijn er ook projecten in Wenen, Brussel en Antwerpen en nu heeft ook Peer een bijzondere expo. “We kregen het voorstel van de (anonieme) eigenaar van de authentieke gravures van Pieter Bruegel om deze te presenteren aan het grote publiek”, vertelt burgemeester Steven Matheï (CD&V). “Dat aanbod konden we niet afslaan en op vrij korte tijd werd de tentoonstelling op poten gezet.”

Leven en werk centraal

De gravures van de meester worden in de tentoonstelling aangevuld met reproducties van een aantal schilderijen van Bruegel en cartoons van het cartoonfestival tijdens het feestjaar Peer650 in 2017. “Zo slaan we een brug tussen verleden en heden. We gaan uit van een eenvoudige verhaallijn zodat de tentoonstelling voor iedereen toegankelijk blijft. Het leven en het werk van de schilder staat centraal, we hebben niet de pretentie om een diepgaand verhaal over Bruegel te vertellen”, stelt Matheï.

De tentoonstelling werd samengesteld door erfgoedmedewerker en historicus Thomas Schonkeren. Hij kreeg daarbij de hulp van de Peerse Bruegelkring, de stadsgidsen, de student-gidsen van de lerarenopleiding PXL met hun lector geschiedenis Els Vinckx, de leden van de Peerse erfgoedraad en de partners uit Bokrijk. “Hoe meer we probeerden de figuur van Bruegel te duiden, hoe meer hij ons ontglipt. Gegevens over zijn leven zijn bovendien schaars, we baseren ons vooral op de overlevering van een zekere Karel van Mander”, klinkt Schonkeren mysterieus.

Van Mander was een schilder uit de Zuidelijke Nederlanden en tijdgenoot van Bruegel. Hij schreef in 1604 het Schilderboeck, waarin de levens van belangrijke schilders worden beschreven. Tot op vandaag wordt dit werk gebruikt als vertrekpunt voor studies over Bruegel. In Maaseik wordt het boek als een kunstschat bewaard, zij waren zo genereus om het toch even uit te lenen.

Vijf tentoonstellingsruimtes 

“We vertellen het verhaal van Bruegel in vijf tentoonstellingsruimtes, die telkens starten bij een citaat van Van Malder”, zegt Schonkeren. In de eerste ruimte wordt de band tussen Bruegel en zijn afkomst uit de doeken gedaan. In de tweede en derde tentoonstellingsruimte is er aandacht voor de inspiratiebronnen voor het werk van Bruegel. Daarmee bedoelt men onder meer het landschap, dat vaak sterk lijkt op het Peerse landschap. Ook de invloed van de Nederlandse schilder Jheronymus Bosch wordt uit de doeken gedaan. In de vierde ruimte wordt ingegaan op de hamvraag wie Bruegel nu eigenlijk was. Zijn uiterlijk en zijn tijdsbeeld komt hierbij aan bod. “Bruegel was een man van veel diversiteit, complexiteit en tegenstrijdigheden. Daarom is de ondertiteling van de tentoonstelling ook ‘De vele gezichten van de meester’, stelt Schonkeren. In de laatste ruimte wordt de invloed van Bruegel op de kunst en op ons besproken. “Zijn beeldtaal en thematiek zijn nog steeds erg actueel.”

4 Expo Bruegel in t'poorthuis te Peer: “ook vandaag is Bruegel nog steeds actueel”
Karolien Coenen Expo Bruegel in t'poorthuis te Peer: “ook vandaag is Bruegel nog steeds actueel”

Bruegel geboren in Peer?

De band tussen Bruegel en Peer gaat dieper dan louter de tentoonstelling die er momenteel loopt. Al heel wat jaren gelooft men in Peer dat Bruegel een Perenaar was. De lokale overlevering leerde vele generaties dat de schilder in de zestiende eeuw zou geboren zijn in Grote-Brogel, meer bepaald in het Ooievaarsnest, een hoeve in de Hoogstraat. “Sluitende bewijzen zijn er (nog) niet en intussen zijn er andere theorieën die evenmin een sluitend verhaal voorleggen. Zolang het tegendeel niet bewezen is, blijft Peer graag één van de potentiële geboorteplaatsen van Bruegel”, is Matheï duidelijk.

De Peerse Bruegelkring onderzoekt al jaren de hypothese dat Bruegel afkomstig is uit hun stad. Doorheen de jaren konden ze hun argumenten wel scherper maken, maar honderd procent zekerheid is er niet. Daarom heet de expo ook ‘Bruegel op Bezoek’ en niet ‘Bruegel komt thuis’. Het Nederlandse Breda en Bruegel worden ook vaak als geboorteplaats genoemd, ook in onder meer Bree, Borgloon en zelfs Antwerpen en Brussel wordt hij opgeëist.

Kritische analyse op komst

Voor Paul Capals van de Pieter Bruegelkring is er echter geen twijfel mogelijk: Bruegel is geboren in Grote-Brogel. Hij brengt dit najaar het boek ‘Pieter Bruegel, een Limburger?!’ uit. In dit werk wordt een kritische analyse gemaakt van de bestaande bronnen. Capals krijgt daarbij de hulp van historici Jo Corstjens en Jos Henckens uit Oudsbergen. Met het boek, dat in voorverkoop 25 euro kost, wil hij de mythe voor altijd ontsluieren.

4 Dit najaar zal deze kritische analyse te koop zijn.
Repro Karolien Coenen Dit najaar zal deze kritische analyse te koop zijn.

In elk geval leeft het verhaal rond de kunstschilder in Peer. Hoewel de tentoonstelling pas geopend werd, kon de stad al meer dan 1.500 inschrijvingen noteren. Daarbij gaat het vooral om scholen en groepen die in de voormiddag van 9 tot 12 uur de tentoonstelling kunnen bezoeken. Voor anderen is ‘Bruegel op bezoek’ dagelijks geopend van 14 tot 19 uur, behalve op sluitingsdag maandag. Een inwoner van Peer betaalt 8 euro, iemand buiten Peer betaalt 10 euro. “Dat lijkt vrij prijzig, maar met het ticket kan je gratis het Bruegelmuseum op de Markt bezoeken en krijg je korting in Bokrijk”, geeft Matheï nog mee. Personen onder achttien jaar mogen voor 1 euro binnen, een catalogus kost 3 euro. Het is voor groepen ook mogelijk om het bezoek te combineren met een Bruegeliaanse maaltijd. Alle info vind je overigens ook terug via www.bruegelopbezoek.be.

4 Expo Bruegel in t'poorthuis te Peer.
Karolien Coenen Expo Bruegel in t'poorthuis te Peer.

Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.

Lees meer