2 In de woonzorgcentra heeft het personeel bergen verzet. "Maar een evaluatie is straks nodig, om op te lijsten wat beter had gekund. Niet om iemand met de vinger te wijzen, maar om een goeie doorstart te maken en om in de toekomst betere zorg te leveren", aldus Christel Geerts (sp.a), professor in de gerontologie.
JVS In de woonzorgcentra heeft het personeel bergen verzet. "Maar een evaluatie is straks nodig, om op te lijsten wat beter had gekund. Niet om iemand met de vinger te wijzen, maar om een goeie doorstart te maken en om in de toekomst betere zorg te leveren", aldus Christel Geerts (sp.a), professor in de gerontologie.

Waarom zoveel doden in de woonzorgcentra? Eerste kritische vragen duiken op: “Er zullen koppen rollen. Dat zie je zo aankomen”

Hoewel de strijd in de woonzorgcentra nog niet helemaal is gestreden, worden al voorzichtig de eerste kritische bedenkingen opgeworpen. In de Sint-Niklase gemeenteraad lag de focus vooral op de werking van Zorgpunt Waasland, het grote regionale zorgbedrijf met twaalf woonzorgcentra. “Het personeel heeft al het mogelijke gedaan. Er zijn evenwel werkpunten, zoals het tekort aan knowhow en gespecialiseerd personeel.” Volgens burgemeester Lieven Dehandschutter (N-VA) mag een rapport in het najaar worden verwacht. “Iedereen zal hier lessen uit moeten trekken.”

De toestand in vele woonzorgcentra, met op sommige plaatsen opmerkelijk veel dodelijke slachtoffers, roept uiteraard vragen op. In Knack gaf columnist Rik Van Cauwelaert deze week al aan dat er een parlementaire onderzoekscommissie moet komen voor de woonzorgcentra. “Als het erop aankomt, zal worden vastgesteld wie voor welke wantoestand politiek verantwoordelijk was. Er zullen koppen rollen. Dat zie je zo aankomen.”

“Medisch directeur voor alle woonzorgcentra nodig”

In de Sint-Niklase gemeenteraad hebben de fracties een eerste keer hun licht laten schijnen op de situatie. Het is nog vroeg en het ligt nog te gevoelig om al zwaarwichtige conclusies te trekken. De strijd in de woonzorgcentra is ook nog niet voorbij. Maar toch klonken er al kritische stemmen, zoals die van Frans Wymeersch (Vlaams Belang). “Ik stel me vragen over de werking van Zorgpunt Waasland, dat twaalf woonzorgcentra beheert, maar waar er noch bij de dagelijkse leiding, noch bij de bestuursorganen mensen met enige medische achtergrond zitten. Dat zijn ‘bureaumannekes’, die organisatorisch wellicht naar best vermogen bezig zijn, maar individueel geen enkele medische kennis hebben. Nochtans telt Zorgpunt 1.200 bedden en 1.500 werknemers. Dat is een groot bedrijf, voor de zorg van mensen. Daarom pleit ik voor de aanwerving van een medisch directeur die het medische beleid van alle woonzorgcentra coördineert”, aldus Wymeersch.
“De problematiek houdt me intens bezig, ook omdat mijn moeder in het zwaar getroffen woonzorgcentrum Sint-Jozef in Sint-Pauwels verblijft. Ze heeft ook Covid-19, maar is inmiddels tegen alle verwachting aan de beterhand. Het personeel in alle woonzorgcentra doet zijn uiterste best, daar kan en mag niemand iets verkeerd over zeggen. Maar we mogen ons op dit moment wel kritische vragen stellen. De rusthuizen van weleer zijn veranderd in de woonzorgcentra van vandaag, maar hun situatie is niet grondig veranderd. Er is veel verzorgend personeel, maar te weinig verplegend en gespecialiseerd personeel. Dat is geen verwijt, maar dat personeel is niet opgewassen tegen de onmogelijke opdracht die op hen afkwam met de uitbraak van het virus. En een arts is er niet die fulltime de bewoners van een woonzorgcentrum opvolgt.”

2 Woonzorgcentrum De Spoele in Sint-Niklaas, met twaalf overlijdens het zwaarst getroffen van de twaalf woonzorgcentra van Zorgpunt Waasland.
JVS Woonzorgcentrum De Spoele in Sint-Niklaas, met twaalf overlijdens het zwaarst getroffen van de twaalf woonzorgcentra van Zorgpunt Waasland.

“Analyse maken”

Elk woonzorgcentrum heeft wel een coördinerend en raadgevend arts (CRA). Zo’n arts heeft de medische supervisie over een heel woonzorgcentrum, maar heeft meestal ook nog een eigen praktijk. Bart Merckx (N-VA), zelf ook huisarts in Nieuwkerken, stelt dat de CRA’s een belangrijke functie hebben. “Ze vervullen nu al als het ware de rol van medisch directeur in een woonzorgcentrum. Daarnaast zijn er ook de huisartsen. Vaak blijven bewoners een beroep doen op hun huisarts, die ze meestal al kennen van lang voor hun verhuis naar het woonzorgcentrum. Een extra overkoepelend directeur zal geen meerwaarde bieden. Niettemin zal een analyse van de situatie in de woonzorgcentra achteraf wel goed moeten gebeuren. Wat we nu al weten, is dat het personeel het heel goed heeft gedaan, zeker omdat ze zonder veel wapens naar het front zijn gestuurd.”

“Rapport in najaar”

Burgemeester Lieven Dehandschutter (N-VA): “We volgen de situatie bij Zorgpunt Waasland van heel nabij op. Het beleid van woonzorgcentra is nog nooit zoveel ter sprake gekomen. Wij stellen vast dat die coördinerende raadgevende artsen de toestand in de woonzorgcentra dagelijks opvolgen en dat ze een sleutelrol hebben in het medische beleid. Of daar nog een coördinerende CRA boven moet staan? Dat zal veel geld kosten, maar zal ook geen meerwaarde bieden volgens sommigen. Het verbinden van conclusies is voor later. Dat wordt nu al voorbereid trouwens, zowel op stadsniveau als op regionaal niveau, samen met alle betrokken zorgpartners. Iedereen zal hier lessen uit moeten trekken. Het rapport zal wellicht klaar zijn in het najaar.” 

“Werkpunten”

Christel Geerts (sp.a), ook VUB-professor in de gerontologie, de tak van wetenschap die het ‘ouder worden’ bestudeert, heeft een goed zicht op de situatie bij Zorgpunt Waasland. “Met de VUB hebben we, op vraag van minister Wouter Beke, een aantal woonzorgcentra bijgestaan. Ik moet zeggen dat Zorgpunt Waasland de toetsing heeft doorstaan, wat niet wil zeggen dat er geen problemen zijn. Men heeft echter zo goed mogelijk oplossingen gezocht en al het mogelijke gedaan. Er zijn wel werkpunten, zoals het tekort aan knowhow op de werkvloer, wat je uiteraard het personeel niet mag verwijten. Men heeft misschien ook iets te laat in gang geschoten voor verzorgingsmateriaal. Bij Zorgpunt Waasland moet men straks een evaluatie maken en oplijsten wat beter had gekund. Niet om iemand met de vinger te wijzen, maar om een goeie doorstart te maken en om in de toekomst betere zorg te leveren.”

Lees meer