4 Rudy Tanghe tussen de broedstoven waar de Legionellastalen tien dagen moeten blijven.
Wouter Spillebeen Rudy Tanghe tussen de broedstoven waar de Legionellastalen tien dagen moeten blijven.

In dit labo groeien de bacteriën: “Vrij zeker dat we Legionella zullen vinden”

Het labo bacteriologie van het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek draait heel wat overuren om de vele stalen die binnen komen te testen op Legionella. Na komend weekend zullen de resultaten van de eerste koeltorens in het Gentse havengebied bekend zijn. “Het is niet uitzonderlijk dat we Legionella vinden in koeltorens, maar het is nog afwachten of het de soort is die we zoeken.”

Rudy Tanghe is de coördinator van het laboratorium waar de stalen gekweekt en getest worden. Gewoonlijk concentreren de laboranten zich voornamelijk op milieuanalyses en routinecontroles op drink- put- en recreatiewater, naast nu en dan een staal dat op bacteriën zoals Legionella getest moet worden. Tegenwoordig kruipt zo goed als al hun energie in de zoektocht naar Legionella. “Qua capaciteit zitten we aan onze limiet. Onze broedstoven zitten bijvoorbeeld helemaal vol, maar bijkomende capaciteit kunnen we halen uit andere delen van ons labo”, vertelt Tanghe.

Geen procedurefouten

In die broedstoven worden de stalen tien dagen lang in optimale omstandigheden bewaard zodat de bacterie kan groeien en zichtbaar wordt. “De eerste stalen van de koeltorens kwamen vorige week donderdag binnen”, legt Tanghe uit. “Sommige soorten Legionella hebben vijf dagen nodig om zichtbaar te worden, maar pas na negen dagen zijn ook de traagste soorten genoeg gegroeid om zichtbaar te zijn. Daarom kunnen we na vijf dagen al een tussentijdse evaluatie doen van de stalen, maar kunnen we pas definitieve resultaten rapporteren na tien dagen.”

4 De broedstoven zitten helemaal vol.
Wouter Spillebeen De broedstoven zitten helemaal vol.

Dat de zoektocht naar Legionella zijn tijd neemt, kan niet bij iedereen op begrip rekenen, maar volgens Tanghe kan het niet anders. “Legionella is nu eenmaal een traag groeiende bacterie, vergeleken met andere bacteriën die al na twee of drie dagen zichtbaar worden.” Daarnaast moeten de testen aan bepaalde normen voldoen. “De onderzoeken moeten ook juridisch in orde zijn. Stel dat we de bron van de besmetting vinden en dat er vragen zijn over aansprakelijkheid, dan mogen er in de testen geen procedurefouten geslopen zijn.”

Antistoffen

Bovendien is het onderzoek nog niet afgelopen na het werk van Tanghe en zijn team. Als er Legionella gevonden wordt, moeten die stalen in een labo in Brussel vergeleken worden met de Legionella die in de patiënten aangetroffen is. Pas als die via DNA-onderzoek aan elkaar gelinkt kunnen worden, is het zeker dat de bron gevonden is. Tijdens dat onderzoek kunnen er wel al bepaalde maatregelen genomen worden op de plaatsen waar Legionella gevonden werd.

4 Op de kolonieteller kunnen Tanghe en zijn laboranten op zoek gaan naar de gegroeide Legionella.
Wouter Spillebeen Op de kolonieteller kunnen Tanghe en zijn laboranten op zoek gaan naar de gegroeide Legionella.

Het proces om een legionellabesmetting in water op te sporen is helemaal anders dan het proces om in een menselijk lichaam de bacterie te vinden. “Wij moeten de bacterie nog opkweken en we doen dat in ideale omstandigheden”, aldus Tanghe. “Het opkweken gebeurt in het lichaam van de patiënt al voor die ziekteverschijnselen vertoont. Het menselijk lichaam is geen ideale omgeving voor de bacterie omdat het bepaalde antistoffen aanmaakt om de bacterie te bestrijden, vandaar de 10 tot 19 dagen incubatietijd.” Die antistoffen kunnen bij een diagnose ook sneller opgespoord worden.

Verschillende soorten

Hoe groot is nu de kans dat de bron van de besmetting gevonden wordt? Dat hangt van verschillende factoren af, duidt Tanghe. “Het is mogelijk dat de bron verdwijnt. Stel bijvoorbeeld dat een koeltoren een defect had waardoor de temperatuur niet correct was. Dan is het mogelijk dat de bacterie daardoor kon groeien. Als dat defect is opgelost, is de besmetting misschien al weg. Of als een koeltoren intussen nieuw water uit een waterloop heeft gehaald en alles ververst heeft, is de besmetting waarschijnlijk weg. Een bijkomend obstakel is het feit dat het tien tot negentien dagen duurt voor er symptomen optreden. Het is dus moeilijk om nog te weten waar de patiënt weken voordien geweest is en waar de besmetting opgelopen kan zijn.”

Tanghe zegt wel vrij zeker te zijn dat het labo Legionella zal vinden in stalen die van de koeltorens afkomstig zijn. “Maar of het de pathogene versie is (en of je er ziek van kan worden, n.v.d.r.), is nog maar de vraag. Er zijn veel verschillende soorten Legionella.”

4 Deze bacteriën konden al zeven dagen groeien.
Wouter Spillebeen Deze bacteriën konden al zeven dagen groeien.

De laboranten werken dit weekend onvermoeibaar door om zo snel mogelijk betrouwbare resultaten te kunnen voorleggen. En hoewel ze omringd zijn door bacteriën, lopen ze zelf geen gevaar. “We werken al jaren tussen de pathogenen en we zijn nog kerngezond”, lacht Tanghe. “We weten heel goed waarmee we te maken hebben, net zoals een formule 1-piloot ook veel beter snel kan rijden dan een gewone mens omdat hij weet wat hij doet. Zo lang we dit niet inademen, lopen we geen risico.”

Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.

Lees meer