4 Thalys is door de Belgische regering verplicht om extra veiligheidsmaatregelen te nemen
REUTERS Thalys is door de Belgische regering verplicht om extra veiligheidsmaatregelen te nemen

Alles wat we nu weten over de aanslag op de Thalys

Een gewapende man heeft gisteravond op een Thalys-trein van Amsterdam naar Parijs het vuur geopend. Daarbij raakten drie mensen verwond. Onmiddellijk na zijn daad werd hij door andere passagiers overmeesterd en in Arras, in het noorden van Frankrijk, opgepakt. Dit en alles wat we nu weten over de aanslag op de Thalys in dit overzicht.

De aanslag

De Thalys waarin de aanslag is gepleegd, is om 15.17 uur uit Amsterdam vertrokken. Het gaat om de trein met het nummer 9364, die om 18.35 uur in Parijs aan had moeten komen.

Volgens een woordvoerster van Thalys opende de dader om 17.50 uur het vuur, een half uur nadat de trein station Brussel-Zuid/Midi had aangedaan. Dat was de laatste stop voor Parijs. Mogelijk is de dader daar opgestapt.

Op het moment van de aanslag reed de trein bij het plaatsje Oignies. Maar hij werd overmeesterd door twee militairen die in de trein zaten.

De arrestant was in het bezit van verschillende wapens, waaronder messen en vuurwapens. Volgens de Franse radiozender Europe 1 was hij in het bezit van een kalasjnikov en een automatisch pistool met negen patroonhouders.

Kort na 18 uur werd de man opgepakt door de politie in het station van Arras.

De dader

De verdachte van de aanslag op de Thalys is volgens verschillende bronnen de 26-jarige Marokkaan Ayoub El-Khazzani, die in Spanje woonde. Volgens de Spaanse autoriteiten, die de man als radicale islamist aan Frankrijk hadden gesignaleerd, stond hij recent op het punt naar Frankrijk af te reizen. Dat deed hij toen niet, hij kwam naar ons land. Regelmatig verbleef hij in Antwerpen. Volgens de VRT was de man ook gekend bij de Belgische veiliheidsdiensten en verbleef hij geregeld in ons land. Het Belgische federaal parket onderzoekt de camerabeelden en ondervraagt de contactpersonen die de man in ons land had.

De Franse zender BFM TV meldde dat de man op de Thalys zou hebben geschreeuwd dat hij geen terroristische aanslag wilde plegen, maar slechts een roofoverval in gedachten had.

Volgens de speurders houden zijn verklaringen echter geen steek. Hij zou volgens de eerste elementen van het onderzoek nooit in de gevangenis hebben gezeten en zou niet in het profiel van een crimineel passen.

De slachtoffers

Drie mensen werden verwond; hun verwondingen vallen mee. Volgens de prefect van het departement Pas-de-Calais is slechts een van de mensen gewond geraakt door een of meerdere kogels. Het tweede slachtoffer werd verwond door een mes. De derde gewonde, de bekende Franse acteur Jean-Hugues Anglade, was niet bij het incident betrokken. Hij verwondde volgens de prefect zijn hand toen hij het alarmglas insloeg.

4 De twee Amerikaanse burgers Anthony Sadler, Alek Skarlatos en de Britse zakenman Chris Norman
EPA De twee Amerikaanse burgers Anthony Sadler, Alek Skarlatos en de Britse zakenman Chris Norman

De 'helden'

Drie mannen die betrokken waren bij de overmeestering van de 26-jarige man die gisteren in de Thalys een aanslag wilde plegen, hebben op een persconferentie in Arras hun verhaal gedaan. Het gaat om een Amerikaanse student, een Amerikaanse militair en een Britse zakenreiziger. Een andere Amerikaanse militair raakte gewond en ligt nog in het ziekenhuis.

De mannen zaten vrijdag in dezelfde wagon toen ze plots een man met een geweer en ontbloot bovenlijf zagen opduiken uit de toiletten en een conducteur zagen wegrennen. "Dat was na het eerste schot", zegt Chris Norman, een 62-jarige Britse consultant. "Ik keek op en zag een man met een AK-47, of in elk geval een soort van machinegeweer", zei hij. "Hij zou echt een bloedbad hebben aangericht, daarover is geen twijfel mogelijk."

Maar dat werd voorkomen door het koelbloedige optreden van de Amerikaanse militairen aan boord van de trein. "Mijn vriend Alek (Skarlatos) riep: 'pak hem', dus mijn vriend Spencer (Stone) sprong onmiddellijk op om hem te overmeesteren, gevolgd door Alek en mezelf", vertelde de Amerikaanse student Anthony Sadler aan CNN. "Met drie hebben we hem in mekaar geslagen. Spencer werd daarbij meermaals gesneden met een breekmes."

Skarlatos en Stone zijn allebei militairen. Samen met Sadler wisten ze de dader te overmeesteren en vast te binden. Spencer, die zelf gewond was, begon daarop een andere passagier te verzorgen die in zijn keel gesneden was. Intussen ligt Stone zelf nog in het ziekenhuis. Volgens zijn vrienden stelt hij het relatief goed. "Maar als iemand was doodgeschoten, dan was het Spencer geweest. We hebben geluk gehad", besloot Sadler op CNN.

De helden zullen door de Franse president François Hollande ontvangen worden om hen te bedanken; het Belgisch Koninklijk Paleis heeft een mededeling uitgestuurd om hen eveneens te danken voor hun moed.

Het onderzoek

Het onderzoek is in handen van de Franse recherche. De schutter is intussen naar de kantoren van de Franse antiterreurdiensten overgebracht.

Federaal procureur Frédéric Van Leeuw bevestigde dat het Belgische federaal parket ook een onderzoek heeft geopend. Eddy Testelmans, de chef van de militaire inlichtingendiensten bevestigde enkel dat er contacten zijn met de Franse inlichtingendiensten over de zaak.

Onderzoekers focussen zich nu op camerabeelden van het station en gaan ook familie en kennissen van de schutter in België aan de tand voelen. Zo hopen ze niet alleen meer te weten te komen over zijn motieven, maar ook van waar hij de wapens heeft gehaald. Of de schutter zelf ook in Syrië is geweest, is nog niet bevestigd. Wel volgt zijn raid een dag nadat een Antwerpse Syriëstrijder met banden bij de terreurgroep van Verviers had gewaarschuwd voor dodelijke aanslagen in ons land.

4 Vicepremier Kris Peeters (CD&V) komt aan voor het overleg van de Nationale Veiligheidsraad
BELGA Vicepremier Kris Peeters (CD&V) komt aan voor het overleg van de Nationale Veiligheidsraad

De veiligheidsmaatregelen

Na het incident op de Thalystrein vrijdagavond wordt de politie-aanwezigheid op de Thalystreinen en in de internationale stations versterkt. Ook de controles van bagages worden opgevoerd. De politiediensten wordt ook gevraagd, extra waakzaam te zijn voor verdacht gedrag op grote evenementen. Dat zei premier Charles Michel in een mededeling zaterdag na afloop van de Nationale Veiligheidsraad.

Op de internationale treinen zullen willekeurige bagagecontroles uitgevoerd worden. Minister van Mobiliteit Jacqueline Galant (MR) vraagt daarom reizigers "rekening te houden met deze maatregel en zich op tijd aan te melden op de perrons".

De Nationale Veiligheidsraad - dat is het kernkabinet aangevuld met vertegenwoordigers van de veiligheids- en inlichtingendiensten - kwam om 12 uur bijeen op de Wetstraat. Die besliste om:

- de dagelijkse gemengde Frans-Belgische patrouilles in de Thalys-treinen op te voeren
- de patrouilles en controles in internationale stations te versterken
- willekeurige controles op bagage op te voeren
- de politiediensten wordt gevraagd waakzamer te zijn ten opzichte van verdacht gedrag tijdens grote evenementen en publieke bijeenkomsten

"Deze regering maakt van veiligheid een topprioriteit" en "we zullen er alles aan doen om de veiligheid te garanderen", zei CD&V-vicepremier Kris Peeters. Zijn Open Vld-collega Alexander De Croo zei dat "we aan een verschrikkelijke ramp ontsnapt zijn" en bracht hulde aan de mensen die op de trein zijn tussengekomen.

In Frankrijk heeft de Franse minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve (PS) aangekondigd dat Frankrijk in de hoogste staat van paraatheid verkeert.

4 De Franse minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve (PS)
REUTERS De Franse minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve (PS)

Lees meer