4
Belga

Geluidshinder Brussels Airport: hoe een 'klotedossier' uitgroeide tot het 'BHV van de lucht'

De verschillende regeringen van ons land buigen zich maandag opnieuw over het dossier van de lawaaihinder rond de luchthaven van Zaventem. De federale, Vlaamse en Brusselse regering moeten de komende maanden de impasse rond het luchthavendossier - ooit door Bert Anciaux tot "klotedossier" gedoopt - proberen te doorbreken. Maar het dossier krijgt stilaan de allures van een ander symbooldossier waarop policiti decennialang hun tanden op stuk beten, BHV. In beide dossiers gaat het overigens over nagenoeg dezelfde regio. Hieronder een historiek van de voorbije achttien jaar.

Het vliegtuiglawaai rond Zaventem is al meer dan vijftien jaar een politiek struikelblok. In 1999 beslist het Brussels Gewest, en meer bepaald Milieuminister Didier Gosuin (van het toenmalige FDF, nu DéFI), om geluidsnormen in te voeren. Vliegtuigen die boven Brussel vliegen en teveel lawaai maken, riskeren voortaan boetes. De normen worden in 2000 van kracht, maar Brussel schort de toepassing ervan in 2002 op, om de federale regering de gelegenheid te geven een oplossing te zoeken voor het vliegtuiglawaai. Een overgangsmaatregel die wel erg lang gehandhaafd blijft.

Die federale regering ligt dan zelf al jaren in de knoop met het luchthavendossier. Eind 1999 kondigt toenmalig verkeersminister Isabelle Durant (Ecolo) een verbod aan op nachtvluchten vanaf 2003. Haar plannen stuiten echter op tegenstand uit liberale en socialistische hoek. Er wordt gevreesd voor economische gevolgen. Met name bij koeriersbedrijf DHL zouden er duizenden banen op het spel staan.

Het nachtvluchtenverbod komt er niet, maar de federale, Vlaamse en Brusselse regering beslissen in 2002 wel om alle nachtvluchten over een beperkt gebied te sturen. In de betrokken gemeenten - Machelen, Haren, Vilvoorde en Grimbergen - woedt hevig protest tegen dit concentratiemodel. Onder impuls van premier Guy Verhofstadt (Open Vld) stappen de federale regering en de gewesten in 2003 af van het concentratiemodel. Er komt een voorzichtige spreiding over drie routes, waarvan één route - de kanaalroute - over Brussel gaat. Ditmaal steigeren de Brusselse actiegroepen. Ecolo-minister Durant beslist de Brusselse route te schrappen. Het komt tot een crisis binnen de regering. Minister Durant en haar partijgenoot Olivier Deleuze stappen net voor de verkiezingen uit de regering.

4
BELGA
4
BELGAIMAGE

Dwangsommen

In de regering-Verhofstadt II kiest de nieuwe mobiliteitsminister Bert Anciaux (toen nog Spirit) voor een spreidingsplan. De regering staat ook onder druk. Een arrest van het hof van beroep geeft bewonersgroepen gelijk legt de staat dwangsommen op als er geen betere spreiding van de vluchten komt. Uiteindelijk raakt de regering het eens over een spreidingsplan, maar ook dat blijft bron van politieke discussie en juridische procedures. De Brusselse regering voert de geluidsnormen weer in, wat de situatie er niet eenvoudiger op maakt. Anciaux' opvolger Renaat Landuyt (sp.a) was op een gegeven moment niet meer in staat om alle rechtspraak na te lezen, omdat de ene juridische uitspraak de andere tegensprak.

Tegelijkertijd wil koerierbedrijf DHL zijn activiteiten op Zaventem uitbreiden. Dat kan enkel als het plafond op de nachtvluchten - door de Vlaamse regering vastgelegd op 25.000 per jaar - sneuvelt. Na lange onderhandelingen met de verschillende regeringen beslist DHL toch zijn Europese hub naar het Duitse Leipzig te verhuizen.

Stille weekendnachten

Het vertrek van DHL brengt tijdelijk wat rust in het luchthavendossier. De deputatie van de provincie Vlaams-Brabant verlaagt in 2008 het maximale aantal nachtvluchten tot 16.000 (met maximum 5.000 vertrekkende vluchten), weliswaar dik tegen de zin van de luchthavenuitbater in. CD&V-staatssecretaris Etienne Schouppe stapt eind 2008 af van het spreidingsplan. Vliegroutes worden ingericht volgens de windrichting en er worden "stille weekendnachten" ingevoerd en het gebruik van de meest lawaaierige toestellen 's nachts is uitgesloten. Ook het plan-Schouppe krijgt kritiek van actiegroepen. Tot overmaat van ramp valt de regering-Leterme voor Schouppe zijn plan in wetteksten heeft kunnen gieten en door het parlement loodsen.

Het dossier krijgt een nieuwe opstoot toen staatssecretaris Melchior Wathelet (cdH) een aantal routes naar het noorden liet verschuiven. Gemeenten uit de noordrand en de Vlaamse regering zijn daar niet over te spreken. Net voor de verkiezingen van 2015 voert Wathelet nog wijzigingen door aan de routes boven Brussel. Bij de Franstalige partijen - inclusief het cdH - is hij kop van jut. Wathelet zal kort na de verkiezingen de politiek verlaten.

Provocatie

De huidige regering-Michel zou eindelijk werk maken van de vliegwet die de procedures voor het aanpassen van vliegtuigroutes zou vastleggen. Maar het dossier blijft in een impasse zitten, ondanks aandringen van de luchthavenuitbater en -bedrijven. De toekomstplannen van de luchthaven drijven de druk op, net als dreigende boetes voor inbreuken tegen de Brusselse geluidsnormen.

Een nieuwe koortsstoot kwam er eind vorig jaar toen Brussels Milieuminister Céline Fremault (cdH) liet verstaan dat de tolerantie die voor de geluidsnormen golden, vanaf 1 januari 2017 opgeheven zouden worden en dat het Brussels gewest vanaf dan boetes zou innen. De luchtvaartmaatschappijen en de luchthaven stonden op hun achterste poten, maar vingen bot bij de rechtbank en de Raad van State.

Een aantal maatschappijen dreigden om uit Zaventem te vertrekken, investeringen werden geannuleerd, maar de Vlaamse regering zorgde voor uitstel door een belangenconflict in te roepen. Dat loopt woensdag af. Intussen lanceerde Fremault een 'constructief' voorstel: geen boetes als de Kanaalroute en de bocht naar links niet gebruikt worden en de windnormen strikt nageleefd worden. Het Brusselse voorstel wordt aan Vlaamse kant meteen afgeschoten en bestempeld als een "provocatie".

Maandag buigt het Overlegcomité van de verschillende regeringen zich alvast opnieuw over het dossier. Indien daar geen oplossing uit de bus komt, dient Vlaanderen een tweede belangenconflict in. Daardoor zou het dossier in principe opnieuw voor 60 dagen in de koelkast verdwijnen. Opmerkelijk is dat Vlaanderen dit keer de oorspronkelijke geluidsnormen van 1999 in het vizier neemt.

Wordt ongetwijfeld vervolgd.

4
BELGA

21 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
  • LYDIA WILLEKENS HUYGENS

    Geluidslast, belachelijk! Ga dan op een onbewoond eiland wonen en bid dat er niet teveel vogels overvliegen! Mensen waar een trein door de achtertuin rijdt, waar straaljagers overvliegen, honden die dag in dag uit je wakker blaffen, Mensen naast een cafe, bar, discotheek.overal heb je geluid. Een politieke pesterij, meer is dat niet!

  • Anonymous

    Heel simpel stop direct met Vlaamse geld aan Brussel te geven voor wat hoort wat niet dreigen doen