4 Baby Pia met haar papa. “Helaas zijn er nog veel andere kleine Pia's", zegt Test Aankoop.
Photo News by Pieter-Jan Vanstockstraeten / Photo News *** Baby Pia met haar papa. “Helaas zijn er nog veel andere kleine Pia's", zegt Test Aankoop.

HET DEBAT. Kassa, kassa: moeten we farmabedrijven maximumprijzen opleggen voor geneesmiddelen?

Ook jouw mening telt. We bundelen de boeiendste reacties vanavond in een nieuw stuk

De kleine Pia heeft dankzij een ongelofelijke solidariteitsgolf geluk: het kindje kan behandeld worden met het duurste geneesmiddel ter wereld. Acties zoals voor Pia – hoe hartverwarmend ook – mogen echter nooit het structurele antwoord zijn op het groeiende probleem van dure medicijnen. Maar wat dan wel? Moeten we farmabedrijven bijvoorbeeld maximumprijzen opleggen? Vanavond bundelen we de boeiendste reacties in een nieuw stuk. Lees hieronder alvast wat de experts vinden.

Het verhaal van Pia raakte België recht in het hart. Dat de duizelingwekkende som van 1,9 miljoen euro voor haar broodnodig prikje in de VS binnen is, is prachtig. Maar ook schrijnend. Evolueren we naar een maatschappij waar geneesmiddelen zo duur zijn geworden dat enkel sms-acties en smeekbedes nog helpen? Het lijkt er wel op. Er zitten immers tal van therapieën en pillen in de pijplijn waar de farma-industrie nú al miljoenenprijzen op kleeft.

Lees ook: Waarom is het medicijn dat Pia’s leven kan redden zo peperduur?

Lees ook: Er wacht België vloedgolf aan baby Pia’s: hoe farmabedrijven onze gezondheidszorg naar bankroet leiden

Lieven Annemans, gezondheidseconoom (Universiteit Gent)

Gezondheidseconoom en hoogleraar Lieven Annemans van de Universiteit Gent roept op om op voorhand maximumprijzen af te bakenen. “Farmabedrijven bepalen hun prijzen nu vooral op eigen houtje. En dat moet veranderen. Geneesmiddelen mogen veel kosten, want ze hebben een enorme impact op onze levens en de maatschappij. Maar er zijn grenzen. Als we geen limieten opleggen, dan komt er morgen een bedrijf dat 2,5 miljoen euro vraagt voor één behandeling, de dag erna vraagt er eentje 3 miljoen euro. Waar eindigt het?”

Er moeten limieten opgelegd worden en die moeten zeer duidelijk gecommuniceerd worden. Als we dat niet doen, dan komt er morgen een farmabedrijf dat 2,5 miljoen euro vraagt, de dag erna vraagt er eentje 3 miljoen euro. Waar eindigt het?

Lieven Annemans, gezondheidseconoom

De gezondheidseconoom pleit ervoor om de overheid al zeer vroeg in dialoog te laten gaan met de farma-industrie. “Al vijf jaar vóór de mogelijke lancering van een geneesmiddel zouden de overheid en het betrokken farmabedrijf rond de tafel moeten gaan zitten om duidelijke afspraken te maken over wat zo’n middel eventueel mag kosten.” 

Voor Annemans moet de prijsbepaling tijdens zo’n overleg gebaseerd worden op het aantal kwaliteitsvolle levensjaren dat het middel zou opleveren voor de patiënt. “Die methode wordt nu al in heel wat landen toegepast. Men stelt voorop wat één kwaliteitsvol levensjaar mag kosten en vertrekt van daar om de totale prijs van een geneesmiddel te bepalen.” Het Zorginstituut Nederland opperde bijvoorbeeld dat men tot 100.000 euro moet overhebben voor het winnen van één gezond levensjaar bij ernstige ziektes. “Een hoge grens, maar er is tenminste een grens. En dan is het signaal naar de industrie ook duidelijk: ‘We hebben jullie innovaties nodig, maar weet dat dit de grenzen zijn aan wat we kunnen betalen voor het winnen van gezonde levensjaren’.”

4 Voor gezondheidseconoom Lieven Annemans moet de prijsbepaling gebaseerd worden op het aantal kwaliteitsvolle levensjaren dat het middel zou opleveren voor de patiënt.
Photo News Voor gezondheidseconoom Lieven Annemans moet de prijsbepaling gebaseerd worden op het aantal kwaliteitsvolle levensjaren dat het middel zou opleveren voor de patiënt.

Ri De Ridder, ex-topman van het Riziv en voorzitter van Dokters van de Wereld

Voor Ri De Ridder, jarenlang topman van het Riziv (de federale instelling voor de ziekteverzekering) en vandaag actief bij de ngo Dokters van de Wereld, mag het nog drastischer. Hij vindt dat geneesmiddelen vooral een publiek goed moeten worden, waarbij de prioriteiten van geneesmiddelenontwikkeling voortaan door de maatschappij of overheid worden vastgelegd.

Het gaat ook in het geval van Pia immers zoals zo vaak “om een louter economisch gebeuren”, betoogde hij op Radio 1. “Een wereldspeler ziet een beloftevol product opduiken, wil de eerste op de markt zijn, koopt dat op voor een fenomenale prijs, en zet het dan op de markt aan een ongelofelijk hoge prijs.” Bovendien ontbreekt het hele farmaverhaal “totaal aan transparantie”. “Daar komt bij dat in de ontwikkeling van geneesmiddelen al een heleboel publiek geld zit”, stelt De Ridder. “Zo heeft ook het bedrijf dat door Novartis is opgekocht in de VS al heel wat incentives gekregen. Het lijkt alsof we twee keer betalen voor hetzelfde. En dat is eigenlijk wel wraakroepend.”

We zouden internationaal kunnen bepalen wat een farmaceutisch bedrijf kan verdienen als het komt aanzetten met een geneesmiddel voor een bepaalde ziekte. Zodra het klaar is, kunnen we het over de hele wereld verspreiden tegen een normale prijs

Ri De Ridder, ex-topman van het Riziv en voorzitter van de ngo Dokters van de Wereld

“Er gaan steeds meer stemmen op om het model volledig te veranderen”, vervolgt de voorzitter van Dokters van de Wereld. “We zouden internationaal kunnen bepalen wat een farmaceutisch bedrijf kan verdienen als het komt aanzetten met een geneesmiddel voor een bepaalde ziekte. Een eenmalig bedrag, dat hoog genoeg is zodat er voldoende ‘incentive’ is voor de firma’s om het te willen ontwikkelen, maar zodra het klaar is, geven ze het geneesmiddel vrij en kunnen we het over de hele wereld verspreiden tegen een normale prijs.”

4 Baby Pia.
Photo News by Pieter-Jan Vanstockstraeten / Photo News Baby Pia.

Stefaan Fiers, woordvoerder van Pharma.be

Stefaan Fiers van Pharma.be, de algemene vereniging van de geneesmiddelenindustrie, beklemtoont dat het door Annemans geopperde criterium van prijsbepaling op basis van ‘kwaliteitsvolle levensjaren’ nu al wordt gehanteerd in de evaluatie van nieuwe geneesmiddelen in ons land. “Maar zonder daar een absolute grens op te zetten”, zegt hij. “Dat is ook erg moeilijk. In het Verenigd Koninkrijk hanteert men wél al dergelijke vaste regels. Als gevolg daarvan werden sommige nieuwe kankergeneesmiddelen niet terugbetaald. Al werkten ze wel en konden ze levens redden. Men heeft die dan achteraf toch moeten toelaten, via andere systemen.”

En het verhaal omgooien, zoals De Ridder zegt? “In dat voorstel belooft men als het ware een grote som geld voor de eerste die met een nieuw medicijn komt in een bepaald domein. Zo hoopt men bedrijven ertoe aan te zetten te investeren in onderzoek. De werkelijkheid van het geneesmiddelenonderzoek is helaas complexer dan dit. Denk aan het onderzoek naar de ziekte van Alzheimer: ondanks alle pogingen van heel veel bedrijven, en de vele miljarden die al in dergelijke onderzoeken geïnvesteerd werden, hebben we nog steeds geen doeltreffend geneesmiddel gevonden.”

In het Verenigd Koninkrijk hanteert men dergelijke vaste regels. Als gevolg daarvan werden sommige nieuwe kankergeneesmiddelen niet terugbetaald. Al werkten ze wel en konden ze levens redden

Stefaan Fiers, woordvoerder van van Pharma.be

“We moeten nadenken over nieuwe terugbetalingsmodellen, zoals pay for performance”, betoogt de woordvoerder van Pharma.be. “Wat wil zeggen dat het bedrijf de tussenkomst van de overheid gaat terugbetalen indien de behandeling niet aanslaat bij een patiënt. Of nieuwe modellen die de kost van een behandeling gaat spreiden over meerdere jaren. Onze regelgeving laat dat nog niet toe, en dat zien we ook in andere Europese landen.”

“Daar ligt overigens een enorme opportuniteit voor ons land. Het zou goed zijn indien onze Belgische overheden het voortouw zouden kunnen nemen om nieuwe, flexibele terugbetalingsmodellen uit te tekenen, om de scanning van de geneesmiddelenpijplijn te optimaliseren en door verder in te zetten op de risicodelende conventies.”

Lees ook: Fabrikant van Pia’s geneesmiddel reageert voor het eerst en verdedigt -ondanks winst van 11 miljard- hoge prijs: “Het lijkt alleen maar duur”

En nu is het aan u. Wat is uw mening? Laat het weten in de comments onder dit artikel. We bundelen de boeiendste reacties vanavond in een nieuw stuk.  

4
BELGA

87 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Ann Bruyndonckx

    Ondanks alle inspanningen die onze maatschappij levert betreffende ziekenzorg, kunnen we maar een ding concluderen, de privatisering van onze zorg is een feit. Farmaceutische bedrijven zetten in op maximale winst, terwijl de opmars van niet geconventioneerde artsen een feit zijn. Dat betekend dat onze sociale zekerheid via ziekenfondsen stilaan zijn einde kent. Wie geld heeft, heeft misschien chance. Al de rest is overgeleverd aan naastenliefde.

  • Gino Denil

    Politici moeten wat creatiever worden. Schaf hun belastingen af. Die betalen ze toch niet. En geef hen een concessie tegen betaling om hun medicamenten op de markt te mogen brengen. De prijs van die vergunning kunnen we laten afhangen van de prijsvork van hun medicamenten, of van hun duurste medicamenten.

Lees meer