2 Het Penitentiair Landbouwcentrum in Ruiselede.
BELGA Het Penitentiair Landbouwcentrum in Ruiselede.

Koeien, stallen en slaapzalen: dit is de “kostschool” van de gevangenissen

Met de vlucht van een veertiger uit Kortrijk, donderdagnamiddag, stond de teller van de gevangenis in Ruiselede al op vier ontsnappingen in twee weken tijd. Al blijkt ontsnappen uit het Penitentiair Landbouwcentrum (PLC) relatief, want van hoge muren of prikkeldraad is geen sprake in Ruiselede. Wel van koeienstallen en open velden, om te werken overdag. “Wie de benen neemt, begint terug bij af. Dat is het spijtige aan de zaak”, klinkt het bij directeur Chris De Vits.

In een emotionele opwelling nam de 49-jarige Youri B. donderdagmiddag de benen tijdens zijn shift in het PLC. Een zoektocht in de buurt haalde in eerste instantie niets uit, maar na enkele uren kon hij toch worden gevat. Voor hem zit het leven in de gevangenis zonder omwalling of prikkeldraad erop, want wie wegloopt keert terug naar een gesloten gevangenis. 

“De mensen die hier zitten, zijn op een zucht van hun vrijlating. We hebben het er raden naar waarom ze op de vlucht slaan, want ze zijn gescreend en in principe niet vluchtgevaarlijk”, liet directeur De Vits optekenen na de ontsnapping. Youri B. was de vierde ontsnapte gevangene op twee weken tijd, de zesde al sinds begin dit jaar. “Toch staat die screening voorlopig niet ter discussie”, klinkt het bij het gevangeniswezen. “Het systeem bestaat al tientallen jaren en heeft zijn nut bewezen. De voorbije twee jaar gingen geen gevangenen op de loop. Risico’s zullen er altijd zijn, en dat is een spijtige zaak voor wie zich wel aan de regels houdt.”

Ouderwetste kostschool

Het PLC is in alle opzichten a-typisch aan wat we doorgaans onder het woord ‘gevangenis’ verstaan. Gedetineerden zitten er niet op cel en hebben er heel wat vrijheid. Er is uiteraard gevangenispersoneel aanwezig, maar van een klassiek gevangenisregime met cipiers is geen sprake. “Het valt nog het best te vergelijken met een ouderwetse kostschool”, klinkt het. “Ze slapen chambrettes in de slaapzaal of in meerpersoonskamers. Privacy hebben ze nauwelijks.”

Om dat leven in groep in goede banen te leiden, werkt het PLC met vier ‘pijlers’. Om te beginnen geldt er nultolerantie op agressie. Discussies zijn van alle tijden maar wie geweld gebruikt, vliegt eruit. Ook contact met vrienden en familie is belangrijk. Er is veel gelegenheid voor bezoek en gedetineerden die systematisch penitentiair verlof hebben kunnen één keer per week familie of vrienden buiten de gevangenismuren opzoeken, wat hun re-integratie ten goede komt. Daarnaast moeten gevangenen volledig onafhankelijk zijn van medicatie en/of drugs. 

2
BELGA

Koeien en paletten

Misschien wel de belangrijkste pijler is dat elke gevangene moet werken in het PLC. Op de huishoudelijke diensten maken veertien gedetineerden eten, werken in de bibliotheek of doen de was- en de plas van de medegevangenen. In de ateliers werken zo’n 24 gedetineerden in opdracht van externe bedrijven. Ze assembleren en verpakken er onderhoudsmaterialen, herstellen palletten of steken voederbakken voor mestvarkens in elkaar.

Zoals de naam al doet vermoeden, is er uiteraard ook een landbouwtak aan het PLC. Elk jaar produceren de ongeveer 300 koeien er 850.000 liter melk die op de reguliere markt terechtkomt. Achttien gevangenen runnen er samen met de begeleiders het landbouwbedrijf van 140 hectare groot. Ze kunnen zich bijscholen, attesten behalen en doen er kennis en ervaring op. Ook op het land en in de stallen zijn de gedetineerden aan de slag om het terrein en de moestuin te onderhouden. De boerderij is financieel onafhankelijk en wordt gerund als een “echt” bedrijf, wat de gevangenen een verantwoordelijkheid geeft.

Gunst voor wie zich gedraagt

In het PLC in Ruiselede zitten gemiddeld 58 gedetineerden die genieten van het open regime, wat als een gunst wordt beschouwd voor diegenen die zich gedragen in een gesloten gevangenis. De meesten hebben straffen tussen de drie en zeven jaar achter hun naam staan, veelal voor drugsfeiten, al zitten er ook zwaardere gevallen tussen. De man die donderdag was gaan lopen heeft al meer dan dertig veroordelingen op zijn naam staan, en hielp ooit bij het verbergen van een lijk na een roofmoord. 

Het is de directie van een gesloten gevangenis die een gedetineerde, die op minder dan twee jaar van het einde van zijn straf zit,  kan voordragen bij het PLC. Nadien volgt een screening door het personeel van het PLC. Onder meer of gevangenen een sociaal netwerk hebben én al dan niet vluchtgevaarlijk zijn, maakt deel uit van die screening.

5 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Marc Geerts

    @Patrick Voet, heb je het artikel wel gelezen ? Ik weet wel zeker dat je dat niet gedaan hebt, je hebt ook lompe gevallen hoor.

  • Rudy Lenssens

    Toen legerdienst nog bestond zaten we in Duitsland. We sliepen met 17 op 1 kamer. We moesten bevelen opvolgen. We moesten de stomste karweien doen. We zaten 1 jaar in een soort gevangenis en hadden niets misdaan. We hadden het nadeel jongens te zijn. Ruislede is denkelijk een vakantiekamp.

Lees meer