6 Een van de nieuwe ontwerpen kaart de etnische diversiteit in Vlaanderen aan. De Vlaamse Leeuw kreeg voor de gelegenheid teennagels in verschillende huidtinten.
Noortje Palmers en Jasper Declercq Een van de nieuwe ontwerpen kaart de etnische diversiteit in Vlaanderen aan. De Vlaamse Leeuw kreeg voor de gelegenheid teennagels in verschillende huidtinten.

Kunstenaars creëren nieuwe, “inclusieve” Vlaamse Leeuw

De Vlaamse vlag zoals we die vandaag de dag kennen is een beladen symbool dat “gekaapt werd door de rechtse politieke partijen, die een monopolie hebben genomen op de ‘Vlaamsheid’”, zegt kunstenaarsduo Noortje Palmers en Jasper Declercq. Daardoor verliest de Vlaamse Leeuw in hun ogen zijn symbolische waarde voor Vlamingen die geen affiniteit hebben met politiek rechts. Samen met grafisch ontwerper Johan Theeuwes creëerden Palmers en Declercq Vlaamse vlaggen die de diversiteit van Vlaanderen reflecteren en symbool staan voor alle Vlamingen. De designs zijn bovendien rechtenvrij en mogen door iedereen vrij gebruikt worden.

De rechtse connotatie maakt dat de huidige Vlaamse vlag eerder verdelend dan verenigend werkt, stelt het duo: wie zijn de “échte Vlamingen” en wie niet? Het valt hen op dat het voor veel mensen moeilijk is om trots te zijn op Vlaanderen, omdat het meteen een steunbetuiging lijkt aan een politieke overtuiging waar ze niet achter staan. 

“Eigenlijk is het idee ontstaan toen ik de documentaire over Woodstock aan het bekijken was”, zegt Jasper Declercq (33). Daarin maakt Jimi Hendrix zijn eigen versie van de Star Spangled Banner, het Amerikaanse volkslied dat destijds misbruikt werd om mensen te rekruteren voor de oorlog in Vietnam. “Door zijn eigen versie ervan te maken, heeft Hendrix dat nummer teruggegeven. Dat deed me spontaan denken aan de Vlaamse vlag. Dat is ook een symbool dat ons afgenomen is, want we zijn allemaal Vlamingen. Ook mensen die niets hebben met de rechtse politieke partijen, maar die zich nooit zouden durven vertonen met zo’n Vlaamse vlag.” Daaruit ontsproot het idee om de Vlaamse vlag terug te claimen. Zelfs al lijkt het idee heel ‘links’, een politieke insteek is er absoluut niet, klinkt het. “Het project komt vanuit onszelf, niet vanuit een politieke visie. Hoe links het ook aanvoelt.”

6 Vrouwen met de Vlaamse Leeuwin.
Noortje Palmers en Jasper Declercq Vrouwen met de Vlaamse Leeuwin.

Accentjes

Om de connotatie van zo'n belanden symbool bij te stellen, werden aan de officiële vlag kleine accenten toegevoegd. Zo’n acht maanden lang werkten ze aan het project, waarbij ze de designs telkens voorlegden aan de verschillende doelgroepen en bijstuurden na hun feedback. Het resultaat zijn nieuwe vlaggen waaraan kleine details werden gewijzigd. Acht vlaggen geven de grote diversiteit in Vlaanderen weer, gaande van Vlamingen met buitenlandse roots en Waalse Vlamingen, tot Vlamingen met een handicap, LGBTQIA+-Vlamingen, vrouwen, sporters, muzikanten en feestvierders. De negende vlag werkt overkoepelend en geeft de fiere Vlaamse Leeuw een hart in plaats van een tong.

6 De negen nieuwe Vlaamse vlaggen
Noortje Palmers en Jasper Declercq De negen nieuwe Vlaamse vlaggen

Omdat bij een nieuwe vlag ook een nieuw staatsieportret hoort, lieten Palmers en Declercq acht groepen Vlamingen poseren met de vlag die hen het nauwst aan het hart liggen. Het resultaat zijn krachtige portretten van totaal uiteenlopende groepen Vlamingen die voor het eerst poseerden met een Vlaamse Leeuw.

Wij voelen ons allemaal Vlaming. Dat zit in onze humor, in onze manier van praten en in het genieten van het bourgondisch leven, in hele kleine dingetjes

Jasper Declercq

De nieuwe versies moesten zo subtiel mogelijk zijn. “Het was niet de bedoeling om een volledig nieuwe vlag te ontwerpen”, aldus Declercq. “We willen het debat op gang brengen en de mensen eens kritisch laten nadenken over wat dat betekent om Vlaming te zijn. Veel vrienden van mij zeggen: ‘ik voel mij helemaal geen Vlaming’, net omdat dat gelinkt wordt aan politiek. Maar dat is eigenlijk een ontkenning van een deel van onze identiteit: wij voelen ons allemaal Vlaming. Dat zit in onze humor, in onze manier van praten en in het genieten van het bourgondisch leven, in hele kleine dingetjes.”

6 Mensen met een handicap met hun Vlaamse Leeuw.
Noortje Palmers en Jasper Declercq Mensen met een handicap met hun Vlaamse Leeuw.

Als hij één vlag moet kiezen die hem het meest na aan het hart ligt, dan is het de overkoepelende vlag: “Die vertelt echt het verhaal dat het me niets uitmaakt waar je vandaan komt of wat je doet of in welke sociale klasse je zit of eender wat. We zijn allemaal Vlamingen.”

“Die vlag kwam ook als allerlaatste”, zegt Declercq, die kwam er ineens bij. “Op twee minuutjes lag die er. Terwijl we aan die andere heel hard hebben liggen zwoegen. Ineens lag die daar en keken we allemaal naar elkaar en dachten we: ja natuurlijk, zo logisch.”

6 De nieuwe Vlaamse vlag van Noortje Palmers en Jasper Declercq heeft een hart in plaats van een tong.
Noortje Palmers en Jasper Declercq De nieuwe Vlaamse vlag van Noortje Palmers en Jasper Declercq heeft een hart in plaats van een tong.

Tegelijkertijd beklemtoont hij ook dat het project niet tot doel heeft om de Vlaamse vlag af te nemen van de rechtse Vlaams-nationalisten. “Wij willen niet dezelfde fout maken en zeggen ‘dat is onze vlag en jullie hebben daar niets mee te maken’. Dit is ook jullie vlag, ook al ben ik het niet met jullie eens. Het is gewoon een feit dat we allemaal Vlaming zijn.”

Meer vlaggen op www.vlaamsevlag.be. Alle designs zijn rechtenvrij en in hoge resolutie beschikbaar. Ze mogen vrijuit aan gevels, festivaltenten, mobilhomes en vlaggenstokken gehangen worden.

6 De LGTBQIA+-Vlaamse vlag
Noortje Palmers en Jasper Declercq De LGTBQIA+-Vlaamse vlag

14 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • Joseph Cnockaert

    Tja, kunstenaars moeten wel iets doen om hun boterham te verdienen hé...

  • vandekempen bart

    iedereen doet maar, geen probleem. maar mijn vlaamse leeuw is dezelfde sinds enkele honderden jaren, en dat blijft zo.

Lees meer