Archief Photo News

Nationale staking: waarom wordt er eigenlijk gestaakt?

Ons land gaat vandaag helemaal plat door een nationale staking. Het wordt een staking van “ongeziene proporties”, zo kondigden de vakbonden aan. Niet alleen de privé, maar ook het hele openbare leven zal tot stilstand komen. Maar waarom wordt er eigenlijk gestaakt?

Even terug naar 22 januari. Die dag kondigden het ACV, het ABVV en het ACLVB een nationale staking aan. De drie vakbonden klaagden de starre houding en magere loonmarge van de werkgevers tijdens het loonoverleg voor dit en volgend jaar, dat dan in het slop was geraakt, aan. De vakbonden vinden de 0,8 procent waar de lonen in 2019 en 2020 mee mogen stijgen bovenop de index onvoldoende en mikken op een maximale loonstijging van 1,5 procent. De werkgevers wijzen naar de loonwet, die zegt dat die maximale marge niet mag worden overschreden.

Bij de bepaling van die maximale marge wordt rekening gehouden met de loonevolutie in de buurlanden. De vorige keer kwam na het loonoverleg een norm van 1,1 procent uit de bus voor 2017 en 2018. Dat was mogelijk omdat de loonkloof met de buurlanden veel kleiner geworden is. Daardoor was er in ons land meer ruimte om de lonen te laten stijgen. Dat is nu minder het geval.

“Twee jaar geleden ging het economisch slechter. We willen nu meer dan twee jaar geleden”, is de argumentatie van ACV-voorzitter Marc Leemans. “Als de economie erop vooruitgaat, moeten de werknemers in gelijke tred volgen”, voegde Miranda Ulens, de nummer twee van het ABVV, er aan toe. “We kunnen niet aan de mensen bieden waarop ze recht hebben. Verder gaan op deze manier heeft geen zin.”

De vakbonden maken zich sterk dat in heel wat grote en kleine bedrijven de werknemers de stakingsoproep zullen volgen. De staking van woensdag was dan ook aanvankelijk gericht tegen de werkgevers uit de privésector. Maar nu staat vast dat de burger de staking zal voelen in het openbare leven. Het is zelfs van december 2014 geleden dat ons land nog een nationale staking kende. Zowel bij de NMBS als bij De Lijn, MIVB en de TEC zal worden gestaakt. De NMBS verwacht dat bijna de helft van de treinen zal rijden. Grote chaos is te verwachten op Brussels Airport. Brussels Airlines schrapte daardoor alvast alle vluchten. In de havens en bij de openbare omroep VRT zal eveneens worden gestaakt. Ook bij gemeenten, OCMW’s, provincies, brandweer, lokale en federale politie, lokale ziekenhuizen, woon-zorgcentra en kinderopvang zullen er acties zijn.

Hoe komt het dat de oproep tot staking zo algemeen geworden is? Het interprofessioneel akkoord (IPA) gaat in principe over loonakkoorden binnen de privésector, maar heel wat overheidsbedrijven zijn gedeeltelijk geprivatiseerd of hebben veel contractuelen in dienst die niet onder het ambtenarenstatuut vallen. Daardoor volgt een overheidsbedrijf zoals De Lijn de loonnormen van de privésector.

Daarnaast kaarten de bonden van de openbare sector samen met de private sector een aantal pijnpunten aan die impact hebben op elke werknemer. De voornaamste zijn koopkracht, lonen, pensioenen, eindeloopbaanmaatregelen en de combinatie werk-privé.

“De koopkracht belangt iedereen aan”, aldus Chris Camps van ACOD begin februari. “Het borrelt al een hele tijd serieus. Met de actiedag van 14 december merkten we dat al. Dat was toen in feite een actie tegen het uitblijven van een akkoord over de zware beroepen, maar we merkten toen al een grote actiebereidheid om de koopkracht op de kaart te zetten”, voegde David Van Bellingen van ACV daar aan toe.

De bonden maken zich ook zorgen over de evolutie van de lonen. Ze vroegen bij de stakingsaankondiging in januari een “betekenisvolle verhoging van de minimumlonen.” “Voor de openbare diensten is in de voorbije zes jaar geen enkele cao afgesloten. De lonen houden daar geen gelijke tred met de privé”, klinkt het. “De voorbije jaren waren er niets dan hoeraberichten te horen over de economie, over grote jobcreatie, over een tekort aan arbeidskrachten”, zegden de drie vakbonden in koor. “Tegelijk zijn de werkgeversbijdragen verminderd, mogen de werkgevers de indexsprong (jaarlijks) in eigen zak houden en is de vennootschapsbelasting verlaagd voor alle ondernemingen. Maar dat vertaalt zich niet in hogere lonen en al zeker niet in hogere minimumlonen.”

Op 2 oktober vorig jaar betoogden de drie grote vakbonden nog tegen de pensioenplannen van Michel I (die de pensioenleeftijd al deed stijgen tot 67 jaar, nvdr.) terwijl het overleg daarover nog liep. De vakbonden eisten daarbij “een waardig pensioen op een redelijke leeftijd”. De focus van de actie lag bij de zware beroepen. Voor de publieke sector raakte minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR) het met de ambtenarenbonden eens over een lijst van zware beroepen. Voor de privésector zitten de gesprekken echter ook nog altijd vast.

Daarnaast vragen de bonden ook een verhoging van de uitkeringen boven de armoedegrens, een hertekening van de eindeloopbaanregelingen, betere combinatiemogelijkheden voor werk en privé en betere mogelijkheden voor woon-werkverkeer.

141 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • marcel mampaey

    wacht maar tot groen aan de macht is dan kunnen jullie je auto wegdoen wegens te duur. nog meer migranten is voor groen en spa meer kiezers en waren de lonen onder Di Rupo dan zo hoog en wie heeft het land opgezadeld met een staatschuld van 107 bnp was dat ook de nva . vakbonden zijn nodig maar ga mee met de tijd en kom toch niet altijd met werkgevers en politiekers zijn graaiers enz dat hoor ik al 50 jaar.

  • Zulma Terrana

    Dat is nou solidariteit John Ulmer . Gewoon de mindere helpen door een extra mes op de keel te zetten .

Lees meer