Papierfabrikant uit Gent is verantwoordelijk voor legionella-uitbraak

In Gent heeft karton- en papierfabrikant Stora Enso toegegeven dat het mogelijk verantwoordelijk is voor de legionella-uitbraak die 32 slachtoffers maakte, onder wie twee dodelijke. “Wij werken volledig samen met de autoriteiten en kunnen op dit moment geen verdere commentaar geven”, zegt directeur Chris De Hollander. Indien een rechtbank zou oordelen dat Stora Enso verantwoordelijk is, riskeert de bedrijfsleiding effectieve celstraffen.

Op een persconferentie eind vorige maand gaf het agentschap al aan dat de bron ontdekt was op basis van laboratoriumresultaten, die een genetische match hebben opgeleverd. Maar de identiteit van het bedrijf werd afgeschermd wegens een gerechtelijk onderzoek. Het labo-onderzoek loopt door en het is wachten op de definitieve labo-resultaten. 

Dodelijke slachtoffers

Maar Stora Enso komt vanmiddag met een mededeling waarin het bedrijf toegeeft dat het vermoedelijk verantwoordelijk is voor de uitbraak. “Als een lang-bestaand lid van de gemeenschap, willen we onze medeleven betuigen aan de getroffen mensen en hun families”, klinkt het.

Toen de omvang van de legionella-uitbraak duidelijk werd en op 13 mei een eerste dodelijk slachtoffer viel, werden in de koeltorens van havenbedrijven in de Zuidelijke Gentse kanaalzone desinfecties uitgevoerd. “De fabriek neemt maatregelen, zoals bemonsteringen en desinfecties, in nauwe samenwerking met de autoriteiten en met internationale en nationale legionella-experten”, zegt Stora Enso nog in de mededeling.

Chris De Hollander zegt dat Stora Enso te goeder trouw heeft gehandeld. Over de schuldvraag spreekt hij zich niet uit. “We kunnen niet ingaan op het waarom en het hoe, vanwege het lopende onderzoek.” Hij geeft wel toe dat veel bezwarende elementen na de legionella-uitbraak in de richting van de Gentse vestiging van het Fins-Zweedse bedrijf wijzen. “We hebben een prachtig verhaal”, zegt hij in een korte telefonische reactie aan Belga. “Als zoiets gebeurt, is dat een ramp.”

Koeltoren

“De koeltoren is tijdelijk stilgelegd voor een grondige reiniging en desinfectie. Hij wordt daarna opnieuw opgestart, met strikte monitoring en na goedkeuring door het Vlaamse Agentschap Zorg en Gezondheid”, zegt Stora Enso.

Die toelating is vandaag nog niet verleend, verduidelijkt woordvoerder Joris Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid, hoewel de toren al enkele malen gedesinfecteerd is en de bron van de legionella-uitbraak zo goed als zeker niet meer actief is. Op het bedrijventerrein van Stora Enso staan drie koeltorens met geforceerde trek, wat betekent dat een zuigende ventilator onderaan de toren voor de luchtdoorstroming zorgt.

De bewuste toren, die de waarschijnlijke oorzaak van de uitbraak is, maakt gebruik van oppervlaktewater. 

Aansprakelijk

Indien een rechtbank zou oordelen dat Stora Enso verantwoordelijk is voor de dodelijke legionella-uitbraak, riskeert de bedrijfsleiding effectieve celstraffen. Dat zegt jurist Tom Vander Beken van de Universiteit Gent. Behalve voor mogelijke overtredingen op de milieuwetgeving kan een rechtbank het bedrijf en zijn directie ook veroordelen voor onopzettelijke dood en onopzettelijke slagen en verwondingen. Omdat laboresultaten de link tussen de besmette koeltoren en minstens vijf slachtoffers met wetenschappelijk DNA-onderzoek hebben aangetoond, zal het bedrijf zich zo goed als zeker voor de rechtbank moeten verantwoorden.

Indien de oorzaak ligt bij een ontoereikend onderhoud van de bewuste koeltoren, zal de bedrijfsleiding zich moeten verantwoorden voor inbreuken op de milieuwetgeving. Maar ook indien er geen sprake is van inbreuken op de milieuwetgeving, kan het bedrijf aansprakelijk worden gesteld.

“Elk gebrek aan voorzichtigheid of voorzorg, hoe licht ook en los van een eventuele overtreding van een specifieke regel, is een fout die aanleiding kan geven tot strafrechtelijke vervolging”, zegt Vander Beken. In dat geval kan zowel het bedrijf (de rechtspersoon), als de directie (de natuurlijke persoon) aansprakelijk worden gesteld. Wie onopzettelijk iemands dood veroorzaakt, wordt gestraft met gevangenisstraffen van drie maanden tot twee jaar en met een geldboete. Op onopzettelijke slagen en verwondingen staan acht tot zes maanden gevangenisstraf.

Bovendien kunnen slachtoffers ook een schadevergoeding vragen wanneer de misdrijven bewezen worden. “Zeer grote schadevergoedingen (zoals we in de VS kennen) zijn dit in de regel niet”, zegt Vander Beken. “Het principe is dat de werkelijke schade wordt vergoed. Dit kan materiële schade zijn, zoals ziekenhuiskosten of loonverlies, en morele schade, zoals het verlies van een partner.”

De schadeberekening verloopt zoals in andere zaken als verkeersongevallen.

Geregistreerd

De drie koeltorens van Stora Enso zijn officieel geregistreerd bij het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Dat betekent dat het bedrijf moet voldoen aan een tweejaarlijkse controle. Daarbij worden staalnames in een gecertificeerd labo geanalyseerd en worden de resultaten overgemaakt aan het agentschap.

Het agentschap geeft geen antwoord op specifieke vragen over de koeltoren bij Stora Enso of diens voorgeschiedenis, gezien het lopende gerechtelijk onderzoek. Maar op 14 mei - toen dat onderzoek nog niet liep - gaf het agentschap aan dat het opvragen van eerdere legionella-metingen bij de bedrijven met koeltorens in de Gentse kanaalzone geen aanwijzingen had opgeleverd.

De koeltoren, die in het register staat, zou dus geen problematische voorgeschiedenis hebben. De registratie betekent ook dat het bedrijf over een legionellabeheersplan beschikt, waarin het aangeeft hoe het de groei van legionella probeert in te perken.

In totaal zijn er in Vlaanderen 844 koeltorens geregistreerd. De registratie is verplicht, maar het agentschap geeft toe dat niet alle bedrijven hun koeltorens aanmelden. Dat was dus bij de koeltorens van Stora Enso wel het geval.

37 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Erik Neyt

    Burgemeester van Gent trekt zich niets aan van die streek,Het bedrijf is gelegen aan de veerpond van Terdonk.In die zone (Sint kruis Winkel-Mendonk-Desteldonk),(Evergem ligt langs de andere kant v/h kanaal)heeft Gent alle middelen weggetrokken om in te zetten in het centrum,en de regio word gewoon slecht behandeld door het stadsbestuur.

  • Eric Meyers

    Veel bla bla maar dit is wel België en niet America hé . Zou dit in America gebeuren zou het bedrijf de boeken kunnen sluiten want dan zouden de slachtoffers honderden miljoenen aan schadevergoedingen krijgen , hier in België mag men blij zijn dat men als slachtoffer zijn medische kosten terug betaald krijgt . De directie gaat gewoon vrijuit of men gaat een paar decennia processen tot de zaak verjaart is .

Lees meer