3
James Arthur

Vlaamse jongeren zijn toleranter geworden voor migranten

De Vlaamse 14-jarigen zijn toleranter geworden tegenover migranten, terwijl de trend elders in Europa omgekeerd is. Dat blijkt uit een nieuwe internationale studie over burgerschapseducatie, waaraan 2.931 Vlaamse leerlingen vorig jaar hebben deelgenomen. Zes jaar geleden scoorden Vlaamse jongeren nog heel laag op tolerantie.

Om de zes à zeven jaar wordt de ICCS-studie (International Civic and Citizenship Education Study) georganiseerd om na te gaan hoe leerlingen uit het tweede jaar secundair voorbereid worden om hun rol als burger op te nemen. Onderzoekers peilen onder meer naar politieke kennis, duurzame ontwikkeling, tolerantie en diversiteit op school. In Vlaanderen werkte de KU Leuven mee aan het onderzoek.

Het Vlaamse onderwijs kwam erg slecht uit het vorige ICCS-onderzoek van 2009. Vlaamse jongeren bleken erg apathisch te staan tegenover politiek en participatie, hechtten weinig belang aan democratische waarden en hadden weinig vertrouwen in hun eigen standpunten over maatschappelijke kwesties. Op vlak van tolerantie tegenover migranten scoorde Vlaanderen zelfs het slechtst van alle deelnemende landen.

"Voor we de grote zegebulletins de wereld insturen: we zitten nog steeds onder het gemiddelde"

Onderzoeker Marc Hooghe

Op verschillende punten is er inmiddels beterschap. De tolerantie tegenover migranten is bijvoorbeeld toegenomen, tegen de Europese trend in. "In veel Europese landen is het debat over de vluchtelingenstroom in de media met harde toon gevoerd, terwijl die toon in Vlaanderen minder hard was en er diverse standpunten aan bod kwamen. En er is ook meer aandacht aan besteed in het onderwijs", legt onderzoeker Marc Hooghe uit.

Groter vertrouwen in instellingen

Bij gelijke rechten voor immigranten blijken vooral de stellingen over culturele aspecten, zoals het spreken van de eigen taal of het behouden van de eigen gewoonten, een probleem te vormen voor jongeren. Wel zijn ze het erover eens dat de juridische rechten voor migranten verzekerd moeten zijn.

Ook het vertrouwen van de jongeren in de instellingen (regering, parlement en rechtbanken) is nu groter dan in 2009. Die trend doet zich ook voor in andere landen van de studie. Het feit dat het politieke en economische klimaat nu veel stabieler is dan toen, speelt wellicht een belangrijke rol. In 2009 zaten we volop in de crisis.

Nog steeds onder gemiddelde

Het gaat dus in het algemeen de goede kant uit. "Maar voor we de grote zegebulletins de wereld insturen: we zitten nog steeds onder het gemiddelde", zegt Hooghe. "Zijn we als samenleving tevreden met een plek halverwege het peloton? Voor wiskunde of taal zijn we graag bij de toplanden."

Bovendien verbergen de algemene cijfers een belangrijke ongelijkheid. De leerlingen uit de B-stroom (beroepsvoorbereidend onderwijs) scoren veel minder goed dan de leerlingen uit de A-stroom (algemeen). "Een hardnekkige ongelijkheid", noemt Hooghe het. "De kloof is bijzonder groot en we zien niet de minste vooruitgang. Dit creëert maatschappelijke ongelijkheid voor de toekomst. Vooral in de B-stroom is er meer nood aan vorming rond burgerschapseducatie."

3 Minister van Onderwijs Hilde Cretis was niet bij de voorstelling van de resultaten.
Photo News Minister van Onderwijs Hilde Cretis was niet bij de voorstelling van de resultaten.

Modernisering secundair onderwijs

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits, aangekondigd maar niet aanwezig bij de voorstelling van de resultaten, heeft die boodschap begrepen. De verschillen tussen A- en B-stroom, maar ook tussen leerlingen met en zonder migratieachtergrond, "vragen een krachtig antwoord en bevestigen de keuzes voor de modernisering van het secundair onderwijs. De algemene vorming wordt in de eerste graad aanzienlijk uitgebreid en versterkt, zeker in de B-stroom, en eindtermen rond burgerschap en mediawijsheid worden nadrukkelijker ingevoerd in alle Vlaamse scholen", zegt ze. 

Alleen uit boeken

De schoolcultuur in Vlaanderen is nog te weinig democratisch. Dat zegt de Vlaamse Scholierenkoepel. "Leerlingen leren wel over burgerschap in de klas en in boeken, maar ervaren het niet op school", zegt VSK-voorzitter Rania el Mard in een persbericht.

3 Rania El Mard volgt les in Vijverbeek maar is dit schooljaar ook voorzitter van de Vlaamse Scholierenkoepel.
Mozkito Rania El Mard volgt les in Vijverbeek maar is dit schooljaar ook voorzitter van de Vlaamse Scholierenkoepel.

Op verschillende punten zit er vooruitgang in de Vlaamse ICCS-resultaten tegenover 2009, maar voor democratische participatie scoort Vlaanderen nog steeds bijzonder slecht. "Dat zien we ten eerste op de school zelf", zeggen de onderzoekers van de KU Leuven. "De Vlaamse jongeren krijgen weinig mogelijkheden om zelf actief deel te nemen aan het bestuur van de school, door bijvoorbeeld leerlingenraden en dergelijke initiatieven."

"Als Scholierenkoepel stellen we vast dat deze internationale studie grotendeels de bevindingen bevestigt die de Vlaamse overheid zelf eerder dit jaar bekend maakte, naar aanleiding van hun peiling 'Burgerzin en burgerschapseducatie': op het gebied van kennis over politiek en maatschappij scoren de Vlaamse jongeren vrij goed, maar de praktijk blijkt een heel ander verhaal", reageert de Scholierenkoepel.

"Scholen vullen onze benzinetank met burgerschap, maar durven het gaspedaal van participatie niet volledig induwen. Dan moet het niet verbazen dat onze motor niet aanslaat", aldus el Mard. "Daarom herhalen we als Scholierenkoepel met klem de vraag die 17.000 scholieren al eerder in het Scholierenrapport over de nieuwe eindtermen lieten horen: zorg dat scholen eerst zelf doordrongen geraken van burgerschap, alvorens ze hun leerlingen het proberen aan te leren.

46 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • eric debanne

    Met welke studie hebben ze dit weer klaar gekregen ??? Typisch links uitsprak !

  • Steve Van der Vekens

    Ik hoef er verder niks aan toe te voegen, de reacties benoemen het, de Vlaming is de mond gesnoerd. Ocharme die jongeren, op die leeftijd behoor je niet geconfronteerd te worden met indringers en politieke onmacht.

Lees meer