reuters

"Canadese ex-Guantanamo-gevangene krijgt schadevergoeding van 10 miljoen dollar"

De Canadese regering is van plan om aan Omar Khadr, een voormalige gevangene uit Guantanamo Bay, een schadevergoeding te betalen van omgerekend 6,8 miljoen euro. De man krijgt daarnaast ook officiële excuses van de federale overheid, zo vertellen twee bronnen dinsdag. De oppositie is woedend om de "riante beloning voor een veroordeelde terrorist".

De zaak van Khadr houdt de gemoederen in Canada al jaren bezig. De Canadees werd in 2002 op vijftienjarige leeftijd na een vuurgevecht opgepakt in Afghanistan. Hij bekende een granaat geworpen te hebben die het leven kostte aan een Amerikaanse soldaat. Khadr werd de jongste gevangene in de Amerikaanse militaire gevangenis op Cuba. Hij zat er uiteindelijk tien jaar vast.

Het hooggerechtshof oordeelde in 2010 dat Canada schuldig was aan het schenden van de rechten van de destijds minderjarige verdachte, omdat medewerkers van de Canadese inlichtingendiensten bewijzen zouden hebben verkregen via "benauwende omstandigheden", zoals een gedwongen slaaptekort, tijdens de ondervraging van Khadr in 2003. De man heeft ondertussen zijn bekentenis weer ingetrokken.

In 2012 werd Khadr overgebracht naar Canada om de rest van zijn straf uit te zitten. In mei 2015 werd hij vervroegd vrijgelaten, nadat hij in beroep ging omdat hij zijn bekentenis onder druk zou hebben afgelegd.

Frisse start

Na zijn vrijlating in 2015 bood Khadr zijn verontschuldigingen aan aan de families van de slachtoffers. Hij zei dat hij de gewelddadige jihad veroordeelde en een nieuwe start wilde nemen, zijn diploma behalen en aan de slag gaan in de gezondheidszorg.

Nu lijkt er een einde gekomen te zijn aan een jarenlange gerechtelijke procedure waarbij Khadr 20 miljoen dollar eiste. Volgens ingewijden zou hij tien miljoen dollar (6,8 miljoen euro) krijgen.

Osama bin Laden

Volgens Khadrs advocaten werd de jongen door zijn vader Ahmed Said Khadr meegesleurd in de oorlog in Afghanistan. Als kind verbleef Omar Khadr met zijn familie korte tijd bij Osama bin Landen. Khadrs vader, die in Egypte werd geboren, kwam om in 2003 toen een Pakistaanse militaire helikopter een woning onder vuur nam waar hij verbleef met al-Qaida-leden.

'Kindsoldaat'

Mensenrechtenorganisaties zijn blij met het nieuws. "Vijftien jaar lang was Omar Khadrs zaak een pijnlijke herinnering aan de verschillende manieren waarop een te vergaande en niet-gecontroleerde benadering van nationale veiligheid universele mensenrechten gewoon met de voeten treedt," zegt Alex Neve, algemeen secretaris van Amnesty International Canada.

Volgens Neve werden Khadrs rechten geschonden en genegeerd in Afghanistan, in Guantanamo Bay en in Canadese gevangenissen. Bovendien weigerden Amerikaanse autoriteiten en cipiers hem te erkennen als kindsoldaat.

Roméo Dallaire, een voormalige Canadese luitenant-generaal en oprichter van het Child Soldiers Initiative, noemt de verontschuldiging en compensatie een eerste stap. "Een verontschuldiging spreekt Canada niet vrij van vele jaren van inactiviteit, maar het biedt het [land] wel de kans om eindelijk weer het voortouw te nemen op vlak van kinderrechten," zei hij in een verklaring.

"Een verontschuldiging spreekt Canada niet vrij van vele jaren van inactiviteit, maar het biedt het land wel de kans om eindelijk weer het voortouw te nemen op vlak van kinderrechten."

Roméo Dallaire, ex-luitenant-generaal

'Terrorist'

De conservatieve oppositie is niet te spreken over de vermeende deal. "Het is één ding om te erkennen dat hij mogelijk slecht is behandeld," aldus een woordvoerder. "Maar het is verkeerd om een riante beloning te geven aan een veroordeelde terrorist die een geallieerde soldaat heeft gedood."

"We zijn absoluut verbaasd dat dit gebeurd is," zegt de conservatieve Tony Clement, "dat hij nu een van de rijkste Canadezen in het land is dankzij deze schikking. Het voelt aan als verraad van de onschuldige Canadezen die omkwamen met 9/11, 25 van hen, en ook van onze soldaten die destijds hard aan het werk waren in Afghanistan."

In 2007 kwam de regering van de toenmalige conservatieve premier Stephen Harper ook tot een grote schikking met Maher Arar, een Canadees die in 2002 gefolterd werd in Syrië omdat hij verdacht werd van terreurdaden. Een gerechtelijk onderzoek kwam later echter tot de vaststelling dat Arar geen banden had met terreurgroepen en dat de Canadese politie misleidende informatie had doorgegeven aan de Amerikaanse autoriteiten die de man naar Syrië deporteerden. Arar kreeg een schadevergoeding van 11,5 miljoen dollar.

"Het voelt aan als verraad van de onschuldige Canadezen die omkwamen met 9/11, 25 van hen, en ook van onze soldaten die destijds hard aan het werk waren in Afghanistan."

Tony Clement, lid van de Conservatieve partij

Lees meer