7
REUTERS

‘Moeder aller stakingen’ teistert heel Frankrijk: rellen in Parijs

In héél Frankrijk wordt vandaag gestaakt, gedemonstreerd en actie gevoerd tegen de pensioenhervormingen van president Emmanuel Macron. In heel het land zijn meer dan 800.000 mensen op straat gekomen. Bij het openbaar vervoer is een staking gestart die zeker tot maandag zal aanhouden. In Rennes en Bordeaux is het al tot rellen gekomen, ook in de Parijs is de sfeer grimmig. Honderden betogers met maskers sloegen in de buurt van de Place de la Republique ruiten in en gooiden een aanhangwagen omver. De massaal aanwezige politie zette traangas in en heeft al mensen opgepakt.

Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

De algemene staking heeft in heel Frankrijk 806.000 manifestanten op de been gebracht. Dat deelde het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken mee. De vakbond CGT telde er bijna dubbel zoveel: “meer dan 1,5 miljoen betogers”. Het verschil tussen beide tellingen was nog veel groter in Parijs: 65.000 volgens Binnenlandse Zaken, 250.000 volgens de vakbond. Politici hadden het angstig over “de muur van protest”. Dagblad Le Monde schreef over “een wervelstorm” die op de president af zou komen. De CGT noemde de stakingsdag alvast “een geslaagde eerste etappe van de sociale mobilisering”. Er waren luidens de bond meer dan 250 betogingen in het hele land.

Op de meeste plaatsen verliep het protest vreedzaam, maar in Parijs draaide het wel uit op rellen. De sfeer in de hoofdstad was gespannen, doordat een groep van honderden militante jongeren, in het zwart gekleed en gemaskerd, vernielingen aanrichtten. De politie was nochtans massaal aanwezig met zo’n 6.000 manschappen. In de vooravond waren al meer dan 80 mensen opgepakt.

7
AFP

Ondanks de incidenten dankte premier Edouard Philippe de vakbonden voor “de goede organisatie”. President Emmanuel Macron wil voorlopig echter niet buigen en liet verstaan zijn hervorming voort te zetten, “in overleg”. Volgende week zou Philippe met meer details komen. Er is nog onderhandelingsmarge, verzekerde een woordvoerder van de regering.

Momenteel zijn er in Frankrijk 42 verschillende pensioenstelsels, terwijl de regering naar één uniform systeem met punten wil. Dat is volgens de regering rechtvaardiger, maar tegenstanders vrezen vooral lagere uitkeringen.

7
AFP

Eiffeltoren bleef gesloten 

Ook dé toeristische attractie van Parijs, de Eiffeltoren, bleef vandaag dicht. De exploitant deelde mee dat hij niet voldoende personeel heeft om open te gaan. Grote Parijse musea als het Louvre waarschuwden op voorhand voor mogelijke beperkingen van het aantal bezoekers. Het Musée d’Orsay, het museum dat vermaard is om zijn impressionistische kunst, bevestigde via Twitter dat het gesloten bleef.

Aanvankelijk wilden de vakbonden de straat opgaan tegen de pensioenhervormingen die de regering voorbereidt. Maar de onvrede zit diep bij de Fransen en steeds meer organisaties en werknemers sloten zich aan om hun algehele ongenoegen te uiten. Daardoor is een – zelfs na de Gele Hesjes – ongekend groot en breed actiefront ontstaan.

Lucht- en treinverkeer verstoord

Ook morgen zal het lucht- en spoorverkeer van en naar Frankrijk verstoord zijn. Wat het luchtverkeer betreft, kondigde het Frans bestuur voor burgerluchtvaart aan dat morgen, net als vandaag, een vijfde van de vluchten moet worden geschrapt. “Het bestuur heeft de luchtvaartmaatschappijen opnieuw gevraagd om hun vluchtschema van en naar de luchthavens Paris-Charles de Gaulle, Paris-Orly, Beauvais, Lyon, Marseille, Toulouse en Bordeaux met 20 procent te verminderen”, klonk het. Brussels Airlines annuleert daarom opnieuw vier vluchten, dezelfde als vandaag: van en naar Lyon, en van en naar Toulouse.

Ook het spoorverkeer tussen België en Frankrijk zal opnieuw verstoord zijn. Bij TGV, Thalys en Eurostar worden treinen geschrapt. En de IC-treinen Bergen-Aulnoye en Namen-Charleroi-Maubeuge (met aansluiting naar Parijs) zijn afgeschaft. Er zijn bij het internationale treinverkeer al tot en met maandag verbindingen geschrapt.

En wie binnen Frankrijk reist, kan zich ook aan ernstige verstoringen verwachten. Zo schrapt de Franse spoorwegmaatschappij SNCF negen op de tien TGV’s en zeven op de tien treinen op het regionale net (TER). Luchtvaartmaatschappij Air France annuleert van haar kant 30 procent van haar binnenlandse vluchten en 10 procent van de middellangeafstandsvluchten. 

Overlast

De meeste overlast zal komen van de staking voor onbepaalde duur bij het openbaar vervoer in Parijs. Maar ook anderen leggen het werk neer, van grondpersoneel van Air France tot vuilnismannen in Marseille. Advocaten gaan de straat op en vrachtwagenchauffeurs demonstreren. Gele Hesjes en Black Bloc-antikapitalisten lopen mee. Onderwijzers staken, studenten gaan betogen, bij olieraffinaderijen wordt het werk neergelegd, Renault- en Peugeot-personeel gaat de fabriek niet in en zelfs op politiebureaus worden er stiptheidsacties gehouden.

“Er zullen de komende dagen en zelfs weken problemen ontstaan”, beaamde minister Gérald Darmanin van Overheidsfinanciën zuinigjes. “We hopen vooral dat de protesten rustig zullen verlopen, zonder geweld.”

President Macron vastberaden

Maar de regering heeft ook al laten weten: die pensioenhervormingen komen er. Het stelsel dreigt onbetaalbaar te worden. De officiële pensioenleeftijd in Frankrijk is 62 jaar. En sommigen mogen al veel eerder stoppen. Militairen soms al op hun 47ste, treinpersoneel met 52 jaar en zeevarenden als ze 55 zijn. 

“Het staatshoofd is kalm en vastberaden deze hervorming door te voeren, luisterend en consulterend”, maakt het Elysée bekend. “Hij verwacht ook eerbied voor de openbare orde en het ongenoegen dat de Fransen ondergaan.”

De Oeso, de zogeheten ‘club van rijke landen’, becijferde dat Fransen gemiddeld stoppen met werken als ze 60,8 jaar oud zijn: vier jaar eerder dan in vergelijkbare landen. En een Franse gepensioneerde ontvangt gemiddeld 74 procent van zijn of haar laatste inkomen. In andere westerse landen is dat maar 59 procent.

7
AFP
7
REUTERS
7 Treinstation Montparnasse in Parijs bereidt zich voor op de staking.
AFP Treinstation Montparnasse in Parijs bereidt zich voor op de staking.

Voorrechten

Dat kost geld. Jaarlijks stopt de overheid 8 miljard euro in de pensioenpotten. Daarvan gaat bijna de helft, 3,3 miljard, alleen al naar de spoorwegen – naar die machinisten die op hun 52ste stoppen. “Het is moeilijk te begrijpen waarom alle belastingbetalers daarvoor moeten opdraaien”, aldus minister Darmanin.

Maar de Fransen hechten aan hun pensioenen, aan de voorrechten die erbij horen en aan alle sociale voorzieningen die na de Tweede Wereldoorlog werden opgebouwd. Veel Franse regeringen probeerden te hervormen, maar krabbelden terug na massale betogingen.

“Frankrijk is een toneelstuk in herhaling, waarbij elke belangrijke hervorming ook elke keer weer wordt verwelkomd met grootschalige protesten ertegen”, vatte politiek commentator Hervé Gattegno het ritueel samen.

7 President Macron.
Getty Images President Macron.

Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.

Lees meer