3 De vier Russische spionnen vlak na hun aankomst in Nederland.
EPA De vier Russische spionnen vlak na hun aankomst in Nederland.

Antenne onder jas in auto en massa telefoons: zo gingen Russische spionnen in Nederland te werk

Vier Russische spionnen hebben in Nederland geprobeerd om informatie te stelen bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW), zo raakte gisteren bekend. Bijna nooit deelt de Nederlandse geheime dienst MIVD informatie uit een operatie met de buitenwereld. De openheid die gisteren aan de dag werd gelegd, geeft een ontluisterende inkijk in hoe de hackers te werk gingen.

Ze zien eruit als doodnormale zakenmannen. Gedragen zich ook als keurige gasten in het Haagse Marriott Hotel tijdens hun verblijf in Nederland, zegt hotelmanager Vincent Pahlplatz aan onze collega's van AD.nl. Totdat er op vrijdag 13 april een agent in burger bij de receptie staat. Hij wil de vier Russische gasten spreken. "Hij had geluk want ze kwamen toevallig zelf al naar beneden", vertelt Pahlplatz.

De manager had toen nog totaal geen idee wat er aan de hand was. Ze wilden het hem niet zeggen. Dat het vier spionnen blijken te zijn, had hij totaal niet verwacht. "Ze vielen echt totaal niet op. Maar ja, daar zijn dit soort mensen natuurlijk ook in getraind."

Dat dit geen gewone Russen zijn, wordt de MIVD dankzij een tip van de Britten al snel duidelijk. Twee van de vier mannen zijn namelijk beruchte hackers van de Russische militaire inlichtingendienst GRU. Het gaat om Aleksei Morenets en Evgenii Serebriakov. Er reizen twee mannen mee die hen ondersteunen.

Nadat ze op dinsdag 10 april op de luchthaven van Schiphol zijn opgehaald door een medewerker van de Russische ambassade, gaan ze doelgericht te werk. Ze bezoeken vrijwel meteen een watersportwinkel, waar ze een accu en een transformator kopen. Ze overnachten in de gemeente Noordwijk (Zuid-Holland). De volgende dag rijden ze met een gehuurde grijze Citroën C3 naar Den Haag en verkennen de omgeving van de OPCW, een organisatie die erover waakt dat niemand scheikundige wapens inzet. 

3
Infografieken Nederland

Het viertal besluit te overnachten in het hotel dat er pal naast ligt, het Marriott. De auto parkeren ze zo dat het voeruig met de achterzijde gericht staat naar het kantoor van de OPCW. Dat doen ze niet voor niets, zal later blijken. De kofferbak ligt vol geavanceerde apparatuur. De accu en transformator hebben ze aangesloten op een laptop, die weer is aangesloten op een grote antenne onder een jas op de hoedenplank. Daarmee kunnen ze inbreken op de draadloze internetverbinding van de OPCW.

Vrijdagmiddag 13 april om half vijf doen ze daadwerkelijk een eerste poging, maar die mislukt meteen. Zodra ze hun apparatuur aanzetten, grijpen Nederlandse geheime agenten in. Ze halen de vier Russen uit het hotel en zetten ze nog dezelfde avond op het vliegtuig naar Moskou.

Geen vakantie

Voor de Nederlandse geheime dienst is het duidelijk dat het viertal niet naar Nederland is afgereisd om te verpozen tijdens een vakantie. Dat leidt directeur Onno Eichelsheim van de MIVD onder meer af uit de berg spullen die ze bij zich hebben. Behalve apparatuur om te kunnen hacken, vindt de MIVD heel veel telefoons, in alle maten en merken. Een van de spionnen probeert ook zijn telefoon te vernielen wanneer hij ontmaskerd wordt.

De mannen nemen ook hun eigen afval mee uit het hotel. In een tas zitten meerdere blikjes Heineken, fruitsapjes, een flesje water en een pakje vleeswaren. Dat doen ze volgens Eichelsheim echt niet omdat ze zo milieubewust zijn. Het is een veelgebruikte werkwijze van spionnen om zo weinig mogelijk sporen achter te laten.

3 Behalve apparatuur om te kunnen hacken, vindt de MIVD heel veel telefoons.
MIVD Behalve apparatuur om te kunnen hacken, vindt de MIVD heel veel telefoons.

Een van de mannen heeft bovendien bijzonder veel cash geld op zak. Twintigduizend euro en twintigduizend dollar.

De in beslag genomen laptop van hacker Serebriakov geeft de MIVD nog meer aanwijzingen dat de man een spion is. De computer blijkt in Lausanne (Zwitserland) te zijn  geweest, precies in de periode dat daar een laptop werd gehackt van een bezoeker van een conferentie van anti-dopingautoriteit WADA. Vorig jaar dook de laptop ook op in Maleisië, in het district waar veel overheidsinstanties zitten die onderzoek doen naar de ramp met de MH17.

Ook een telefoon levert een schat aan informatie op over wat deze heren in Nederland komen doen. Zo blijkt dat een Sony Experia op 9 april pas voor het eerst wordt geactiveerd in Moskou. Het toestel maakt contact met de gsm-mast die het dichtst gelegen is bij de kazerne van de Russische militaire geheime dienst GRU. Nog een interessante vondst: een taxibonnetje van de GRU-kazerne naar de internationale luchthaven in Moskou, vlak voor hun vlucht naar Amsterdam.

Nederland was overigens niet het eindstation van deze Russen. Ze wilden op 17 april verder reizen met de trein via Utrecht naar Basel (Zwitserland). En ook die locatie lijkt niet toevallig gekozen, ontdekt de MIVD. Want hier is het Spiez-laboratorium gevestigd dat onderzoek doet naar chemische bestrijdingsmiddelen.

19 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Don Tessers

    Niets nieuws onder de zon. Al honderden jaren wordt er gespioneerd door verscheidene landen met veel belangen. Het is zo oud als de weg naar Rome. De Chinezen spioneren net zo hard en kopiëren van alles wat maar nagemaakt kan worden. Skripal, Engeland, Nederland met diverse geheime schandalen moeten nu eenmaal de Russen schaakmat hebben.

  • Daan Roos

    Al deze verhalen vallen precies samen met de promotie campagne van de VS voor het oprichten van een nieuwe cyber macht die in staat moet zijn om oa in te breken in vijandige instanties en regeringen.

Lees meer