4
REUTERS

Brexit, aflevering 3.525: met dit overzicht bent u weer mee

Vandaag vond er voor de derde dag op rij een stemming omtrent de brexit plaats in het Britse Lagerhuis. De chaos in de Britse regering wordt stilaan niet meer te overzien. En toch komt een oplossing mogelijk stilaan in zicht. 

Dinsdag werd het brexitakkoord dat premier May onderhandelde met de EU voor de tweede keer afgekeurd door het Britse Lagerhuis. De parlementariërs bogen zich daarom gisteren over de vraag of er dan een brexit zonder uitstapakkoord moet zijn op 29 maart. Ook daar was het antwoord “njet”. Vandaag werd er gestemd over een mogelijk uitstel van de brexit.

Waar ging het vandaag precies over?

De regering legde een motie voor uitstel op tafel, waarin ze twee mogelijke pistes naar voren schoof. Eén: als het Lagerhuis het echtscheidingsakkoord voor 20 maart toch nog goedkeurt - na de derde poging die volgende week op de agenda komt - dan zal de Britse regering een “eenmalig” uitstel van de brexitdatum vragen tot 30 juni, wat Londen de tijd moet geven de nodige wetgeving rond te krijgen. Twee: keurt het Huis het akkoord niet goed, dan is er waarschijnlijk langer uitstel nodig en zullen de Britten in mei Europese verkiezingen moeten organiseren. Belangrijk: een motie is geen wet, eerder een aanbeveling, een advies.

Een overweldigende meerderheid van parlementariërs sloot zich bij die motie aan:
412 parlementsleden stemden voor, 202 stemden tegen. Het voorstel voor een nieuw brexitreferendum werd vandaag voorlopig afgeschoten.

Hoe gaat het nu verder?

Premier May hoopt nu dat de parlementsleden tegen volgende week woensdag 20 maart alsnog een deal goedkeuren. De premier legt haar akkoord dan al voor de derde keer voor, in de hoop nu wel voldoende parlementsleden te kunnen overtuigen.

Lukt dat, dan kan May naar de EU met vraag om de uitstapdatum te verleggen naar ten laatste 30 juni, wat ze zelf “kort technisch uitstel” noemt. Lukt het niet, dan voorziet May een “veel langer uitstel”.

4
AP

Waarom uitstel?

De vraag tot uitstel komt er nadat zowel het brexitakkoord van May als de optie van een ‘no-deal-brexit’ eerder deze week door de leden van het Lagerhuis van tafel werden geveegd. 

Gisteren legde Mays regering immers een motie voor die luidde dat dit Huis (het parlement, red.) weigert goed te keuren de EU zonder akkoord te verlaten op 29 maart”. Daarmee zou een brexit zonder uitstapakkoord dus geen optie zijn. De tekst luidde verder dat de EU “verlaten zonder akkoord de juridische standaard blijft tenzij dit Huis en de EU een akkoord goedkeuren”.

Over die laatste zin werd echter een amendement ingediend door het Conservatieve parlementslid Caroline Spelman en Labour-parlementslid Yvette Cooper. Die wilden de tekst veranderen in: “dat dit Huis verwerpt dat het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat zonder akkoord”. Op die manier wordt een brexit zonder uitstapakkoord nooit mogelijk: niet op 29 maart, maar ook niet daarna. 

Ondanks de oproep van de regering May om tegen dat amendement te stemmen, keurden de parlementsleden dat toch nipt goed: 312 stemmen voor en 308 tegen. 

De geamendeerde motie van de regering werd vervolgens goedgekeurd met een meerderheid van 321 tegen 278

Goedkeuring van akkoord nodig

Premier May nam meteen na de stemming het woord. Ze verklaarde dat het parlement weliswaar zijn zeg had gedaan en dat ze dat respecteert, maar dat de enige manier om te vermijden dat de Britten zonder akkoord uit de EU zouden stappen, het uitstapakkoord goedkeuren is. De motie heeft geen wettelijke waarde. Toch was de goedkeuring van het amendement een nieuwe nederlaag voor May, die haar politiek kapitaal zo opnieuw aangetast ziet.

4
AP

Oplossing in zicht?

En daarmee gloort er ondanks alle chaos voor May mogelijk toch een oplossing aan de einder en zou haar mantra “mijn deal of geen brexit” uiteindelijk toch nog bewaarheid kunnen worden. Het vooruitzicht op dat “veel langer uitstel” is de absolute horror voor de harde brexiteers. Die willen absoluut op 29 maart uit de EU stappen, met akkoord of niet. 

Maar het parlement heeft die optie gisteren verworpen. Dus zien steeds meer parlementsleden die de twee vorige keren Mays deal verwierpen in dat ze dat akkoord toch zullen moeten aanvaarden om effectief uit de EU te geraken.

Achter de schermen zou volop gewerkt worden aan een bijgesteld advies van de juridische adviseur van de regering

Vanuit verschillende hoeken valt te horen dat ook de Noord-Ierse Unionistische partij DUP stilaan zijn kar keert. Ook die cruciale gedoogpartner van de premier is tegen de deal die zij met de EU kon sluiten, maar zou om lang uitstel te vermijden zich er nu toch achter kunnen scharen. Achter de schermen zou volop gewerkt worden aan een bijgesteld advies van de juridische adviseur van de regering, Geoffrey Cox. Die oordeelde dinsdag dat het Verenigd Koninkrijk geen wettelijke middelen heeft om eenzijdig uit de backstop te stappen, de noodprocedure die het Verenigd Koninkrijk binnen de douane-unie houdt bij gebrek aan een nieuw handelsakkoord. 

Als dat advies met wat juridisch gegoochel nog wat aangepast kan worden, kan de DUP zijn neen-stem van dinsdag volgende week mogelijk veranderen in een ja-stem. DUP-partijleider Arlene Foster verklaarde vanmiddag dat steun aan het akkoord kan als Noord-Ierland een “sterke zeg” krijgt over toekomst van de brexit en de garantie krijgt dat de regio niet anders behandeld zal worden dan de rest van het Verenigd Koninkrijk. Een duidelijke hint naar een opening. 

May moet dan enkel de harde brexiteers in haar partij nog zien te overtuigen. Zij zitten verzameld in de zogenaamde European Research Group (ERG). De premier kon er dinsdag tegenover januari al een vijftigtal zo ver krijgen voor te stemmen, maar dat was toen nog niet voldoende. Kan ze er tegen volgende week nog een aantal extra aan haar kant krijgen, dan lukt het mogelijk wel. 

“Ik heb een pistool tegen mijn hoofd”, verklaarde een ERG-lid gisterenavond. “Ik denk dat de kiezers beseffen dat we nog maar zeer, zeer weinig opties hebben als we effectief de EU willen verlaten.” Een ander toonde zich minder vermurwbaar: “Ik zal er op toezien dat we dit blijven afkeuren, hoe vaak het ook terugkomt. We moeten de EU duidelijk maken dat dit er niet doorkomt.”

4
Photo News

Maar er komt dus sowieso uitstel?

Dat ligt nog niet vast, maar waarschijnlijk wel. Het meest realistische scenario is dat er inderdaad uitstel komt, maar mogelijk niet tot 30 juni zoals May wil. Europa wil ofwel kort uitstel tot voor de Europese verkiezingen van 26 mei, ofwel ineens langer uitstel, mogelijk tot twee jaar. In het eerste geval doen de Britten niet meer mee aan de Europese verkiezingen, in het tweede geval wel.

Ook de Britse regering zelf zou 30 juni als uiterste datum zien bij het scenario van het korte uitstel. Bedoeling zou zijn dat als de deal tegen woensdag toch is goedgekeurd, er alles aan te doen de EU-uitstap zo snel mogelijk door te voeren.

Wat zegt Europa?

De Europese Commissie reageerde na de stemming in het Britse Lagerhuis dat uitstel zal niet zomaar goedgekeurd worden. “De unanieme goedkeuring van de lidstaten is nodig”, zei een woordvoerder. 

Europees president Donald Tusk leek May met een tweet vanmorgen wel een handje toe te steken. Hij liet weten dat hij de 27 EU-leiders zou aanraden akkoord te gaan met een lang uitstel zodat de Britten hun strategie kunnen herdenken. Die uitspraak geeft extra gewicht aan Mays dreiging van een lang uitstel en zou de harde brexiteers wel eens extra richting Mays akkoord kunnen duwen.

EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier liep deze week in het Europees Parlement alvast vooruit op een mogelijk Brits verzoek om verlenging van de deadline. “Verlengen om wat te doen? De onderhandelingen zijn afgerond. We hebben een terugtrekkingsakkoord.”

Guy Verhofstadt, onderhandelaar van het Europees parlement, hoopt dat de Britten nu eens duidelijk maken wat ze eigenlijk willen. “Eigenlijk vragen wij maar één ding: dat het Britse parlement ons nu eindelijk eens laat weten wat het wil, in plaats van wat het niet wil”, zei hij vanochtend op Radio 1.

18 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Louis Bouduin

    Zou zoiets vroeger, voor Europa, tot een oorlog geleid hebben? En is er nu alleen de angst dat het te veel zal kosten? Domme vragen allicht. Maar ja, als je ze niet stelt, ben je gedoemd om dom te blijven.

  • geert lefevre

    als ik volgende keer naar london kom neem ik wel mijn lunchpakket mee, want in jullie rekken zal er waarschijnlijk niet veel meer te vinden zijn

Lees meer