5 Premier May op weg naar het Britse parlement voor alweer een nieuwe stemming vanavond.
AP Premier May op weg naar het Britse parlement voor alweer een nieuwe stemming vanavond.

Brexit zonder akkoord geen optie voor Brits Lagerhuis, maar hoe moet het nu verder? Alle scenario’s op een rij

In het Britse Lagerhuis hebben de parlementsleden vanavond gestemd tegen een brexit zonder uitstapovereenkomst met de Europese Unie. 29 maart, de datum waarop de brexit normaal gezien zou plaatsvinden, nadert echter met rasse schreden, maar de Britse parlementariërs geraken het niet eens over de manier waarop die moet verlopen. Een vraag tot uitstel van de brexit dringt zich op.

Morgen zal het Lagerhuis nog eens mogen stemmen, deze keer over de vraag of de Britse regering uitstel moet zoeken bij Europa. 

Stemmen ze daarop ‘neen’, dan zijn we terug bij af en gaat de brexit door op 29 maart. Maar dat mag dan volgens de stemming van vanavond niet zonder akkoord. Welke oplossing voor die vicieuze cirkel uit de bus zou moeten komen, is compleet onbekend terrein.

Stemmen de parlementsleden voor uitstel, dan moet May zo snel mogelijk naar Brussel komen om dat uitstel te vragen. Europese onderhandelaars en politici benadrukken vanmorgen dat uitstel enkel kan als alle 27 EU-lidstaten daar akkoord mee gaan en als de Britten daar een goeie en duidelijke reden voor hebben. Ook moeten ze daarbij aangeven wat ze nu precies willen dat er gebeurt. 

In elk geval moet het uitstel zo kort mogelijk zijn, klinkt het zowel in Londen als in Brussel en Straatsburg. Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker stelde 23 mei al als absolute deadline, net voor de Europese verkiezingen van drie dagen later. Langer uitstel zou in theorie wel kunnen, maar dan moeten de Britten wel weer aan die verkiezingen meedoen. Geruchten gaan in elk geval dat de partijen in het geheim al hun kandidaten aan het selecteren zijn, voor het geval dat. 

Komt het uitstel er, dan liggen er verschillende scenario’s op tafel.

5
REUTERS

1. Heronderhandeling

May kan tijdens de uitstelperiode proberen nieuwe toegevingen van Europa te verkrijgen. Volgens Juncker heeft dat geen enkele zin, maar zeg nooit nooit. Daarmee zou ze dan opnieuw naar het parlement kunnen trekken. 

2. Toch nog brexit zonder akkoord

Premier May verklaarde gisteren dat als de parlementsleden vandaag een ‘no deal’ uitsluiten, dat enkel voor nu geldt, en niet voor eeuwig. Slagen de Britten en de rest van Europa er tijdens de uitstelperiode niet in een nieuw akkoord te bereiken - en volgens de EU valt er nu echt niets meer opnieuw te onderhandelen - dan kan het Verenigd Koninkrijk alsnog zonder deal eruit stappen. Met alle gevolgen van dien.

3. Nieuwe stemming 

May kan ook proberen het huidige akkoord voor een derde keer voor te leggen aan de parlementsleden, zonder wijzigingen. Sommige waarnemers achten dat niet onmogelijk, May zou er dan op rekenen dat het vooruitzicht van de chaos en de steeds dichter komende deadline van 29 maart voldoende rebellen binnen haar partij zou kunnen overtuigen haar met dichtgeknepen neus te steunen.

5 May verloor gisteren voor de tweede keer een stemming over haar deal met Europa.
AFP May verloor gisteren voor de tweede keer een stemming over haar deal met Europa.

4. Andere, volledig nieuwe deal

De Britse regering kan ook haar kar draaien en in tegenstelling tot alle eerdere verklaringen van een wit blad beginnen met volledig nieuwe onderhandelingen. Maar Mays woordvoerder zei gisteren nog eens met zoveel woorden dat de regering geen heil ziet in een compleet nieuwe onderhandeling die bijvoorbeeld zou leiden tot een akkoord waarbij de Britten in de douane-unie blijven. Dat zou mogelijk tot een scheuring in de Conservatieve partij kunnen leiden. 

Oppositiepartij Labour is wel voorstander van van een oplossing naar ‘Noors model’, waarbij het Verenigd Koninkrijk dichter bij de EU blijft dan in de huidige deal het geval zou zijn. 

5. Een nieuw referendum

Wordt ook hardnekkig uitgesloten door de Britse regering, maar opnieuw: zeg nooit nooit, zeker bij de brexit. Labour is hier voorstander van. Een nieuw referendum over de brexit, het tweede na dat van 2016, kan bindend of puur adviserend zijn, maar in elk geval zijn er maanden voorbereiding voor nodig. Een snelle oplossing is dat ook niet. 

6. Nieuwe verkiezingen

Al wekenlang wordt er in Londen gespeculeerd over nieuwe verkiezingen, die dan mogelijk in de feiten ook een soort referendum over de toekomst zouden zijn. May is sowieso al politiek fel verzwakt na twee historische nederlagen voor de regering, met nieuwe verkiezingen kan ze gokken versterkt uit de stembusslag te komen. 

Vraag is of die gok slim is. May probeerde in 2017 al eens via verkiezingen de steun voor haar regering te vergroten, maar kwam toen bedrogen uit: ze verloor haar absolute meerderheid en is nu afhankelijk van de hardliners van de Noord-Ierse unionisten (DUP).

7. Motie van wantrouwen

Labour verloor enkele weken geleden al eens een motie van wantrouwen die ze tegen May had ingediend, maar de oppositiepartij kan op elk moment beslissen een nieuwe poging te wagen. Als de regering in het parlement een meerderheid achter zich krijgt, mag ze gewoon verder doen. 

Wordt ze weggestemd, mag elke andere partij gedurende twee weken proberen een alternatief op de been te brengen. Lukt dat niet, dan komen er nieuwe verkiezingen.

5 Brexit: een oefening ‘in eigen voet schieten’?
REUTERS Brexit: een oefening ‘in eigen voet schieten’?

8. Geen brexit

Gaat de brexit mogelijk gewoon helemaal niet door? Wettelijk gezien kan het. Het Europese Hof van Justitie besliste onlangs dat het Verenigd Koninkrijk eenzijdig kan beslissen de inroeping van artikel 50, dat de uitstap uit de EU regelt, terug te trekken. De andere Europese lidstaten hebben daar niets over te zeggen.

Zomaar de brexit annuleren, zal de regering echter nooit doen zonder een nieuw referendum of zonder verkiezingen. Bovendien zou ook deze optie tot een scheuring in de Conservatieve partij kunnen leiden.

Welke van de scenario's uiteindelijk de realiteit wordt, blijft koffiedik kijken. May kan uiteindelijk ook beslissen er zelf de brui aan te geven omdat de druk op haar schouders te groot wordt. In elk geval is duidelijk dat de klok verder tikt: 29 maart is nog amper zestien dagen van ons verwijderd.

5 De brexit die uiteindelijk gewoon niet doorgaat? Weinig waarschijnlijk maar niet onmogelijk.
REUTERS De brexit die uiteindelijk gewoon niet doorgaat? Weinig waarschijnlijk maar niet onmogelijk.

40 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • DIRK VAN BRUSSEL

    Men zou deelnemen aan een referendum verplicht moeten maken (met de keuze :voor, tegen, of geen mening) wat betreffende zeer ingrijpende zaken zoals bvb de Brexit. In het geval van de Brexit is meer dan de helft van de bevolking niet gaan stemmen en heeft er achteraf spijt van. Alleen dan heeft men een duidelijk beeld van wat de HELE bevolking wil.

  • LUC HUON

    Dat de Britten uit de Europese stal wilden kan ik begrijpen maar nu ze er blijkbaar geen betere vinden kunnen ze beter blijven en hem uitmesten.

Lees meer