4 President Erdogan in zijn gloednieuwe Ak saray-paleis.
AFP President Erdogan in zijn gloednieuwe Ak saray-paleis.

Erdogan verbindt positie aan gouden toilet

Heeft president Tayyip Erdogan nou wel of niet een gouden toilet in zijn paleis? Die vraag houdt Turkije momenteel in de greep. De oppositie grijpt de geruchten aan om Erdogan met de naderende parlementsverkiezingen nog verder in het nauw te drijven. Erdogan slaat hard terug: als de oppositie ook maar één gouden toilet in zijn paleis vindt, dan treedt hij af. Ook klaagt hij de oppositie aan voor smaad.

Erdogan heeft het niet makkelijk. Tegenvallende economische groei, demonstraties tegen zijn 'corrupte' regering en een pijnlijk afluisterschandaal hebben hem in diskrediet gebracht. Hij moet vrezen voor zijn positie tijdens de aanstaande de parlementsverkiezingen van 7 juni. Als iets hem op dit moment niet goed uitkomt, dan is het wel een discussie of hij zijn behoefte doet op een gouden toilet. 

Maar dat is wel waar de discussie al dagen over gaat.

Het begon met een beschuldiging uit monde van Kemal Kilicdaroglu, de leider van de grootste Turkse oppositiepartij CHP. Die zei zaterdag dat Erdogan het geld van de belastingbetaler besteedt aan overbodige luxe. Als voorbeeld noemde hij de gouden wc-brillen in het in oktober geopende Ak Saray ('het Witte Paleis'). 

Erdogan nodigde de oppositieleider vervolgens persoonlijk uit om de toiletten in zijn paleis te inspecteren op gouden randjes. "Mocht hij ze vinden, dan treed ik af als president", zei de president stellig. Maar daar liet hij het niet bij. Vandaag bracht hij naar buiten dat hij Kilicdaroglu heeft aangeklaagd voor smaad. De president eist bovendien een schadevergoeding. 

Kilicdaroglu krabbelt ondertussen een beetje terug. In een interview van maandag ontkende hij dat hij een dergelijke bewering heeft gedaan. De opmerking over gouden toiletten, zo zegt hij nu, was een toespeling op de weelderige levensstijl van regeringsfunctionarissen. Erdogan heeft dit vervolgens 'persoonlijk opgevat'.

4 Kemal Kilicdaroglu, de man die de beschuldiging van gouden toiletten de wereld in heeft geslingerd.
AP Kemal Kilicdaroglu, de man die de beschuldiging van gouden toiletten de wereld in heeft geslingerd.
4 Het presidentiële paleis in Ankara bij nacht.
REUTERS Het presidentiële paleis in Ankara bij nacht.

Paleis is illegaal

De uitnodiging om de toiletten te inspecteren, heeft Kilicdaroglu overigens van de hand gedaan. Hij zet geen stap in een paleis dat illegaal gebouwd is, zegt hij, daarmee verwijzend naar een ander pijnpunt voor de president. De hoogste bestuursrechter van Turkije bepaalde vorige week dat de bouwvergunning voor het paleis niet deugt. Het is illegaal in een park uit de grond gestampt. Wat de gevolgen van het vonnis zijn, is nog onduidelijk. 

Het nieuwe paleis, dat duizend kamers telt en vier maal de vloeroppervlakte van Versailles beslaat, achtervolgt Erdogan al maanden. De Turkse vereniging van architecten leverde fikse kritiek op de decadentie van het gebouw, dat volgens een raming ongeveer 550 miljoen euro heeft gekost. De toiletten zouden tussen de 1600 en 3300 euro per stuk kosten. Aan het met goud omringde glas waaruit de vrouw van Erdogan dronk tijdens een fotomoment in het paleis hangt een prijskaartje van zeker 340 euro.

Populariteit Erdogan brokkelt af

In 2002, toen de AK-partij aan de macht kwam, gold Erdogan (toen nog premier) als groot hervormer en iemand die voor economische groei zorgt. Dat imago is nu aan het afbrokkelen. In 2013 braken er in verschillende steden hevige protesten uit tegen de regering, die corrupt en autoritair zou zijn.  

Ook in vorig jaar uitgelekte geluidsfragmenten komt Erdogan er niet goed vanaf. Daarin viel onder meer te horen hoe Erdogan de beschermde status van een gebied versoepelde om de bouw van een villapark mogelijk te maken. In ruil daarvoor kreeg hij twee villa's. In een ander fragment is te horen dat hij een uitgever telefonisch zo hard op z'n donder gaf dat die in huilen uitbarste. 

De economische groei wil ook al niet echt meewerken. Die is dit jaar 3 procent (tegenover 9 procent in 2011). De werkloosheid is bovendien in zes jaar tijd nog niet zo hoog geweest. 

Als het aan Erdogan zelf ligt, geeft zijn uitdager Kilicdaroglu zijn partijleiderschap op als blijkt dat er inderdaad geen gouden toiletten in zijn paleis aanwezig zijn. De verkiezingsstrijd is geopend.

4 Wachters in het nieuwe Ak saray-paleis.
AP Wachters in het nieuwe Ak saray-paleis.

Lees meer