Premier Theresa May op de Europese top in Salzburg.
AP Premier Theresa May op de Europese top in Salzburg.

Europese Unie en Verenigd Koninkrijk zoeken brexit-akkoord op ultieme top in oktober en november

De EU gaat alles op alles zetten om op de eerstvolgende top op 18 oktober in Brussel met de Britse regering een akkoord over de brexit te bereiken. "Dat is het moment van de waarheid", zei EU-president Donald Tusk in Salzburg. Op 17 en 18 november haalt hij de 28 leiders opnieuw naar België om op een speciale brexit-top de puntjes op de i te zetten. Maar, waarschuwde Tusk, dat gaat alleen door als de Britten meewerken aan een oplossing voor de grens tussen (het Britse) Noord-Ierland en de republiek Ierland.

Als een akkoord in oktober mogelijk blijkt, dan wordt er precies een maand later, in het weekend van 17 en 18 november, een extra top georganiseerd om de deal te bezegelen.

Dat de onderhandelingen nog enkele weken zullen doorgaan en dat er zelfs een extra top wordt georganiseerd, is geen verrassing. De brexit is nog maar zes maanden verwijderd en er moeten nog enkele grote knopen worden doorgehakt. Denk aan de Ierse grenskwestie en de toekomstige Brits-Europese handelsrelaties, waarvan Brussel en Londen nog voor de brexit op 29 maart de grote lijnen willen vastleggen.

"Brits voorstel schiet nog tekort"

Kurz deed zijn aankondiging bij de start van de informele top in Salzburg, waarvan hij de gastheer is. De 27 Europese staatshoofden en regeringsleiders zullen er hun gezamenlijke brexit-strategie bespreken, nadat de Britse premier Theresa May gisterenavond laat al haar standpunt heeft mogen toelichten. Nu de onderhandelingen hun eindfase ingaan en het nog steeds hoogst onzeker is of er wel een akkoord zal gevonden worden, wordt de zenuwachtigheid steeds groter.

Europees president Donald Tusk zei dat een akkoord nog niet voor het grijpen ligt en dat het voorstel van de Britse premier Theresa May voor Brits-Europese samenwerking na de brexit tekortschiet. De Europese interne markt is één en ondeelbaar, daar kan voor Tusk geen discussie over bestaan. 

Tusk verklaarde tijdens de afsluitende persconferentie dat een akkoord nog niet voor het grijpen ligt. "De sfeer was gisteren en vandaag al beter dan enkele weken geleden, maar we hebben meer nodig dan alleen maar een goede sfeer. Zeker over de Ierse grenskwestie moeten we garanties krijgen. Ik was altijd al droef over de brexit as such, maar nu ben ik wel iets positiever gestemd over de kansen op een goede uitkomst." Maar een 'no deal'-scenario kan nog steeds niet uitgesloten worden, zei Tusk. Om een akkoord mogelijk te maken, moet zowel Brussel als Londen inspanningen doen, vindt hij.

De sfeer was gisteren en vandaag al beter dan enkele weken geleden, maar we hebben meer nodig dan alleen maar een goede sfeer

Donald Tusk

Wat met controles aan Ierse grens?

Tusk riep May gisteren al op haar voorstellen - het zogenaamde 'Chequers-plan' - te herwerken. Ook andere Europese toppers zeiden vandaag dat het plan niet voldoende is. 

May zei haar collega's echter dat zij al over de brug gekomen was en dat het nu aan de EU is om zich toegeeflijker op te stellen, vooral wat betreft het vermijden van grenscontroles in Ierland en Noord-Ierland. De EU27 zijn het erover eens dat Mays voorstellen niet volstaan, maar of het nu aan Londen of aan Brussel is om zijn positie te verlaten, of allebei, daarover bestaat minder eensgezindheid.

De Franse president Emmanuel Macron vindt het bijzonder belangrijk dat de EU-landen zich principieel opstellen en geen duimbreed toegeven wat betreft de ondeelbaarheid van de vier vrijheden van de interne markt (vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal). "Er moet een oplossing gevonden worden, maar ze mag de samenhang en de kracht van de vier vrijheden van de eengemaakte markt niet schaden", zei hij donderdagochtend in Salzburg. Hij wil vooral een 'harde grens' tussen Noord-Ierland en de Ierse republiek vermijden. De Belgische premier Charles Michel noemde de voorstellen van May onomwonden "niet genoeg om een akkoord te kunnen vinden".

Orban: "Aanpak is niet oké"

De Hongaarse premier Viktor Orban kan zich dan weer niet vinden in de pogingen die volgens hem ondernomen worden om de Britten te doen "lijden" onder de brexit. "Ik vind die aanpak helemaal niet oké. Wat we nodig hebben, is een eerlijke brexit en een goede samenwerking tussen het VK en de EU in de toekomst." Gevraagd hoeveel leiders zich in zijn kamp bevinden, antwoordde Orban: "Ik zit bijna aan een meerderheid".

De premiers van Malta en Tsjechië, Joseph Muscat en Andrej Babis, drukten tegenover de Britse openbare omroep hun hoop uit dat de Britten uiteindelijk een tweede referendum over de brexit zouden organiseren. Maar May maakte haar collega's woensdag duidelijk dat dat uitgesloten is.

Als de Europese leiders het in Salzburg eens geraken over de strategie die hun hoofdonderhandelaar Michel Barnier de komende weken moet volgen én als ze erin slagen om in november een overeenkomst te sluiten met de Britten, is het brexit-akkoord nog niet in kannen en kruiken. Theresa May moet dat akkoord dan nog door het Britse parlement goedgekeurd zien te krijgen. De Europese leiders houden dus maar best ook rekening met de critici van May in haar eigen Conservatieve Partij.

4 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Henninckx Terry

    Wat is de EU eigenlijk, een bende afgedankte politiekers,die daar nog wat kunnen bijverdienen op de kap van de werkende mensen, voor de EU was er geen bankencrisis, was er nog een goede intrest op de spaarboekjes en marcheerde alles HEEL goed !!! Je moet ze daar zien zitten op een rij, met hun papiertjes, afvragende hoe zij ons weer kunnen gaan kloten, ik wil dat woord EU niet meer horen, wordt er misselijk van.

  • didier vandevyver

    Noord Ierland mag geen probleem zijn .. de tijd van kolonisatie is voorbij en geschiedenis ... Noord-Ierland hoort bij de Ierse republiek.

Lees meer