2 Archiefbeeld: Wake na de homofobe aanslagen in Orlando, Florida in 2016.
REUTERS Archiefbeeld: Wake na de homofobe aanslagen in Orlando, Florida in 2016.

Gay Panic Defense: Hoe homofobe moorden in Amerika worden goedgepraat

Gay panic defense, ofwel het rechtvaardigen van moord omdat je slachtoffer homoseksuele avances maakt, lijkt een aftandse praktijk uit de middeleeuwen. Toch is het in de Verenigde Staten ook vandaag nog harde realiteit. Al decennia lang krijgen daders van haatmisdrijven strafvermindering omdat hun slachtoffers hen 'probeerden te verleiden'. Daar lijkt nu een einde aan te komen.

Op 12 oktober 1998 werd Matthew Shepard (21), een homoseksuele student uit Wyoming, zwaar bestraft voor zijn eerlijkheid. Tijdens een avondje uit vertelde hij Aaron McKinney en Russell Henderson -twee jongens die hij net had ontmoet- dat hij homoseksueel was. Een uitspraak met dramatische gevolgen.

Het tweetal nam hem mee naar hun auto en beroofde hem op een verlaten weg van zijn spullen. Vervolgens mishandelden ze hem ernstig en lieten ze hem voor dood achter. Pas 18 uur later zou er opnieuw een levende ziel passeren. Tegen die tijd was zijn hersenstam echter te zwaar beschadigd en stapelde de bloedingen elkaar op. Hij zou vijf dagen later aan zijn verwondingen overlijden in het ziekenhuis.

In de rechtszaal haalde het tweetal het omstreden ‘gay panic defense’ boven. Deze juridische verdediging geeft aan dat ze zich met hun daad slechts verweerde tegen de homoseksuele avances die het slachtoffer zou gemaakt hebben. De rechter gaf één van hen gelijk en zette zijn doodstraf om in levenslange gevangenisstraf. De andere kreeg dezelfde straf op voorwaarde dat hij schuldig zou pleiten voor moord. Tot op vandaag beweren ze allebei dat de Bijbel hun daden verantwoordt.

20 tot 25 jaar cel

Vandaag, twee decennia later, is homoseksualiteit meer aanvaard dan ooit. Met prideparades in elke grootstad, lijkt een verdediging als deze ondenkbaar. Toch heeft het Amerikaanse wetboek de eenentwintigste eeuw nog niet betreden. In 47 van de 50 Amerikaanse staten is ‘gay panic defense’ nog steeds een aanvaarde juridische verdediging. Enkel in California, Illinois en Rhode Island kan je het argument niet meer bovenhalen.

Vanzelfsprekend zorgde het archaïsche systeem ook na de dood van Shepard nog voor veel pijnlijke strafverminderingen. Billy Jack Gaither, Larry King, Richard Barrett en Marco McMillan zijn maar enkele van de homoseksuele mannen en jongens die door zinloos geweld aan hun einde kwamen. De daders van al deze moorden kregen strafvermindering omwille van hun 'gay panic defense'.  In sommige zaken werd de doodstraf omgezet in levenslang. Een enkeling kwam er zelfs met een gevangenisstraf van 20 tot 25 jaar vanaf.

2 De 15-jarige Lawrence -Larry- King werd in 2008 vermoord door zijn 14-jarige klasgenoot  Brandon McInerney. Deze kreeg na 'gay panic defense' te hebben gepleit een gevangenisstraf van 20 jaar.
Persoonlijke foto De 15-jarige Lawrence -Larry- King werd in 2008 vermoord door zijn 14-jarige klasgenoot Brandon McInerney. Deze kreeg na 'gay panic defense' te hebben gepleit een gevangenisstraf van 20 jaar.

Ontvoerd, gemarteld en beledigd

In een opiniestuk in The Huffington Post uit Judy Shepard, de moeder van Matthew, haar teleurstelling en verbolgenheid. “Vandaag grijpt een jongen in Massachusetts ‘gay panic defense’ aan om te verantwoorden dat hij een man dagenlang gegijzeld hield en mishandelde terwijl hij homofobe zaken riep. In Texas kreeg een man recent nog een lichte straf nadat hij zijn buurman had neergestoken en ‘gay panic’ als excuus gebruikte.”

Als oprichtster van de Matthew Shepard Foundation hoopt ze dat haatmisdrijven in de toekomst als dusdanig benoemd zullen worden. “Ik ben blij dat één van de moordenaars van mijn zoon niet wegkwam met het excuus ‘gay panic’. Het werkte 20 jaar geleden niet en het zou nu zeker niet mogen werken.”

"De achterpoortjes hadden er sowieso niet mogen zitten"

Hoewel de tijd de voorbije 20 jaar geen raad bracht, lijkt er nu toch beterschap op komst te zijn. Twee democratische senatoren, Ed Markey en Joe Kennedy, hebben het op zich genomen de wanpraktijk nationaal van de kaart te vegen. “Het doden omwille van geaardheid is geen verdediging, maar een haatmisdrijf”, zei Kennedy tegen the Washington Balde. “De juridische achterpoortjes die in onze wetten zijn gestopt om agressieve aanvallen tegen onze homoseksuele, lesbische, biseksuele en transgender buren te verantwoorden, hadden daar sowieso niet mogen zitten.”

Het tweetal probeert nu hun ‘gay and trans panic defense prohibition act’ door te voeren. Die zou het in heel de Verenigde Staten verbieden om deze verzachtende omstandigheid nog aan te halen in de rechtszaal.

In 2013 al besloot de Amerikaanse Balie Vereniging unaniem om het argument niet meer te gebruiken. Toch waren er sindsdien nog occasionele rechtszaken waar deze verdediging de kop opstak.

1 reactie

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • an kobe

    Daar zullen Trump, Pence, en Sessions jammer genoeg eens goed mee lachen...

Lees meer