5 “Jullie zijn het beu dat parlementsleden over niets anders dan brexit spreken, wanneer jullie echte zorgen hebben”, zei May gisteren in haar toespraak.
BELGA “Jullie zijn het beu dat parlementsleden over niets anders dan brexit spreken, wanneer jullie echte zorgen hebben”, zei May gisteren in haar toespraak.

Heeft May nu echt al haar krediet verkwanseld? Parlementsleden reageren woedend op speech

Britse premier legt schuld chaos bij Lagerhuis

Britse parlementsleden van meerderheid en oppositie zijn niet te spreken over de toespraak die premier Theresa May gisterenavond gaf. Daarin legde ze de schuld voor de brexitimpasse bij hen en verklaarde ze “aan de kant van het volk” te staan. De leden van het Lagerhuis reageren woedend en vinden het niet kunnen dat May de gespannen sfeer nog oppookt. In Brussel is ondertussen de Europese top begonnen waar de staats- en regeringsleiders zich beraden over de vraag of de brexit uitgesteld mag worden.

“Bijna drie jaar is gepasseerd sinds het volk heeft gestemd om de EU te verlaten”, zei May gisteren in een toespraak vanuit haar ambtswoning. “Hier ben ik zeker van: jullie zijn het beu. Jullie zijn het beu dat parlementsleden over niets anders dan brexit spreken, wanneer jullie echte zorgen hebben. Ik sta aan jullie kant.” Het zijn volgens May de leden van het Lagerhuis  die “er alles aan hebben gedaan om geen beslissing te moeten maken” en “alleen lieten blijken wat ze niet wilden”. Daardoor werd ze verplicht om te vragen om een uitstel van de brexit, iets waar ze “persoonlijk spijt” van heeft.

“Dit is een nationale schande. Ik snap niet waarom ik eigenlijk elke keer nog verbaasd ben”, reageerde een Labour-parlementslid. Een collega-oppositielid noemde “de poging het parlement op te zetten tegen het volk” “duister”. “Het is het populisme van Steve Bannon en Donald Trump. De geschiedenis zal haar brutaliteit veroordelen. Ons land verdient veel beter dan dit.” Een derde noemde de toespraak “opruiend en onverantwoordelijk”. “Als er ons iets overkomt, zal ze haar deel in de verantwoordelijkheid moeten opnemen.”

“Gevaarlijk en roekeloos”

Ook Labour-leden die zich de voorbije dagen open toonden om May te steunen om haar deal door het parlement te krijgen, voelden zich koud gepakt. “Dit is schandalig”, aldus Lagerhuislid Lisa Nandy. “Het parlement opzetten tegen de mensen in het huidige klimaat is gevaarlijk en roekeloos. Gisteren viel de regering de ambtenaren aan, vandaag de parlementsleden van wie ze de stemmen nodig heeft. Dit zal haar steun kosten.”

“De democratie verliest”

Kritische geluiden waren er bovendien binnen May's eigen partij. Conservatief parlementslid en ex-minister Sam Gyimah, verklaarde dat “de democratie verliest als een premier zich afzet tegen het parlement en dan de parlementsleden verwijt hun job te doen”. “Dit is nog des te erger omdat ze goed weet dat parlementsleden nu al haatmails krijgen. Sommigen krijgen zelfs doodsbedreigingen.”

Dominic Grieve, een partijgenoot van May, had eerder al hard uitgehaald naar zoveel onduidelijkheid en chaos. In het Lagerhuis zei hij “nooit méér beschaamd geweest te zijn om lid te zijn van de Conservatieve partij”. “De premier zigzagt van hot naar her, in plaats van op te staan voor het nationale belang.” Als de regering niet snel opnieuw vat krijgt op de gebeurtenissen, ziet Grieve zijn partij “in een neerwaartse spiraal richting vergetelheid komen, en het ergste van alles is dat we het verdiend zouden hebben”. 

Lees ook: Petitiesite Brits parlement crasht nadat honderdduizenden vragen in de EU te blijven

5
REUTERS

Ruiten ingooien

Politieke commentatoren vragen zich af of May’s toespraak wel zo’n goed idee was en of ze niet haar eigen ruiten aan het ingooien is. Want uiteindelijk heeft de premier de parlementsleden wel nodig wanneer ze volgende week naar alle verwachtingen haar akkoord voor de derde keer aan hen voorlegt. Er is nog altijd geen zekerheid dat de deal die derde keer wel wordt goedgekeurd, na de twee vernederende nederlagen in januari en vorige week. 

Binnen de Britse regering is de chaos ondertussen groot. Een minister noemde de sfeer van de afgelopen dagen “zoals die van de laatste dagen van Rome”. Vanuit de Conservatieve partij komen steeds meer onverhulde oproepen aan de premier om af te treden. “Uw tijd zit erop”, zou een partijlid gezegd hebben op een interne vergadering gisteren. De premier “zat erbij zoals Alice in Wonderland”, aldus een anoniem parlementslid aan The Guardian, “die van de drank dronk en kromp terwijl ze in haar stoel zat”. Andere, harde brexiteers, lieten hun mening openlijk de vrije loop. Lagerhuislid Charlie Elphicke zei May's deal enkel nog te steunen “als er een verandering komt aan de top, een nieuw gezicht en een nieuw team om de toekomstige relatie met de EU te onderhandelen”.

5
AFP

Europese top

May reisde deze middag af naar Brussel voor de Europese top. Gisteren vroeg ze officieel om uitstel van de brexit tot 30 juni. Verwacht wordt dat er straks nog geen beslissing wordt genomen, aangezien de Europese staats- en regeringsleiders pas uitstel willen geven als er duidelijkheid is vanuit Londen: geraakt het akkoord door het parlement of niet? Duits bondskanselier Angela Merkel herhaalde die voorwaarde vanmorgen nog: “We kunnen ingaan op die vraag als er een positieve stemming is geweest in het Britse parlement”, zei ze met zoveel woorden. 

Wel is Europa niet geneigd uitstel tot voorbij de verkiezingen van 26 mei toe te staan uit vrees voor juridische gevolgen. “We zullen een verlenging toekennen, maar de exacte timing is nog voer voor discussie. Maar het zal wellicht maar tot mei zijn. Als het een langere verlenging wordt, zal het Verenigd Koninkrijk verkiezingen moeten organiseren”, aldus de Litouwse president Dalia Grybauskaite bij aankomst in Brussel.

5 May kwam vanmiddag aan in Brussel voor de Europese top.
AFP May kwam vanmiddag aan in Brussel voor de Europese top.

Volgende week alweer extra top?

Over een lange verlenging van de artikel 50-procedure kan pas worden beslist als het Lagerhuis het brexit-akkoord voor de derde keer wegstemt. In dat geval, zo gaf ook Europees president Donald Tusk aan, kunnen de Europese leiders voor een extra top naar Brussel worden geroepen. Die zou volgende week donderdag of vrijdag kunnen plaatsvinden, amper enkele uren dus voor de oorspronkelijke voorziene brexit in de nacht van 29 op 30 maart. 

De Franse president Emmanuel Macron zei vanmiddag dat als het parlement het akkoord niet goedkeurt, het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie op een chaotische brexit zonder akkoord afstevenen. Over langer uitstel zei hij niets. “We moeten duidelijk zijn tegenover onszelf, onze Britse vrienden en onze bevolking. Ten eerste, er is twee jaar onderhandeld over het terugtrekkingsakkoord. Het kan niet heropend worden. Ten tweede, in het geval van een negatieve stemming zullen we naar een ‘no deal’ gaan. Dat weten we allemaal”, verklaarde Macron. 

5 De Franse president Emmanuel Macron.
EPA De Franse president Emmanuel Macron.

Stemming

Of de stemming in het Britse parlement volgende week positief zal zijn of niet, blijft ondertussen koffiedik kijken. Het akkoord werd in januari met de grootste meerderheid ooit verworpen. Vorige week dinsdag verloor May de tweede stemming opnieuw, nog altijd met een forse meerderheid maar al iets kleiner dan in januari. Belangrijkste struikelsteen blijven de Noord-Ierse Unionisten en de harde brexiteers in haar eigen partij. 

Vraag blijft bovendien of er een oplossing kan gevonden worden voor de beslissing van de voorzitter van het Lagerhuis, John Bercow. Die had May deze week verboden dezelfde tekst opnieuw te laten stemmen. En dus zou de premier op het laatste nippertje nog aanpassingen moeten doorvoeren om de steun van het parlement te halen.

May verklaarde bij aankomst in Brussel de zin die ze ondertussen al tot in den treure heeft herhaald: “Wat belangrijk is, is dat we erkennen dat brexit de beslissing van het Britse volk is. Daar moeten we gevolg aan geven”, zei ze. Op de vraag of ze bereid is zonder akkoord de EU te verlaten als het Lagerhuis haar akkoord volgende week opnieuw wegstemt, wilde May niet antwoorden. “Het belangrijkste is dat we gevolg geven aan de uitslag van het referendum en het Britse volk de brexit geven. Ik hoop dat we dat met een akkoord kunnen realiseren, en daar werk ik nog steeds aan.”

60 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Reinhard Dauwe

    Een nieuw referendum en er komt geen brexit meer. May mag dan naar huis.

  • Hugo Bavré

    Dank zij de Britten weet iedereen wat de gevolgen kunnen zijn voor de uitstap Europese Gemeenschap. Mochten de Britten dat geweten hebben voor het referendum dan zou er geen sprake zijn van een Brexit. De Britten zijn nu goed ingelicht over de gevolgen waardoor zij recht hebben op een nieuw referendum waarop zij nu met kennis van zaken kunnen beslissen. Dat is in het algemeen Europees belang.

Lees meer