3 Michael Graczyk
AP Michael Graczyk

Michael zag meer dan 400 mensen voor zijn ogen sterven: "Het is dan dat je het leven meer dan ooit respecteert"

In 1984 ging hij aan de slag bij persbureau Associated Press (AP). Sindsdien was journalist Michael Graczyk (68) getuige van honderden executies in de Amerikaanse staat Texas. Niemand zag er zo veel als hij. Wat doet dat met een mens?

Sinds de Verenigde Staten de doodstraf in 1976 opnieuw invoerden, zijn 1.479 mensen ter dood gebracht. 553 terechtstellingen vonden plaats in Texas. Michael Graczyk zag er meer dan 400. Hij koos niet zelf voor die lugubere taak, maar omdat de executies vroeger doorgaans rond middernacht plaatsvonden en hij het dichtst bij de gevangenis woonde, was hij de juiste man op de juiste plaats.

"Ik begrijp dat mensen nieuwsgierig zijn naar mijn ervaringen", zegt de man die net met pensioen is gegaan, maar als freelancer ook in de toekomst executies zal blijven bijwonen. "Tijdens gesprekken komt het aan bod omdat mensen willen weten hoe het er echt aan toe gaat, maar het is niet iets dat ik spontaan ter sprake breng."

"Het is uiteraard iets heel uitzonderlijks wanneer je iemand voor je ogen ziet sterven, maar je bent daar om je werk te doen en het verhaal te vertellen", verklaart de Amerikaan. "Wanneer je emotioneel betrokken geraakt, dan kan je je gewoon job niet goed doen."

3
AP

Huilen om "mooie bruine ogen"

Graczyk herinnert zich zijn eerste terechtstelling nog alsof het gisteren was. Het gebeurde 34 jaar geleden, toen James David 'Cowboy' Autry (29) een dodelijke injectie kreeg toegediend nadat hij was veroordeeld voor de moord op winkelbediende en moeder van vijf kinderen, Shirley Drouet. In het artikel dat de verslaggever maakte over deze terechtstelling, beschreef hij de laatste maaltijd van de man - een hamburger, frieten en frisdrank - en ook hoe de man had geprobeerd om zijn terechtstelling te laten uitzenden op televisie. Zijn verzoek werd geweigerd. Hij herinnert zich ook dat de pennenvriendin van Autry aanwezig was en huilde om zijn "mooie bruine ogen".

Maar er zijn nog veel andere terechtstellingen die in het geheugen van de journalist staan gebeiteld - waaronder die van de dubbele moordenaar Jonathan Nobles, die het kerstlied 'Stille Nacht' zong toen hij in 1998 ter dood werd gebracht, ook al was het geen kerstmis.

"Telkens dat lied met kerst weerklinkt, denk ik aan hem", zegt de journalist. "Andere mensen vieren feest en ik denk aan Jonathan Nobles."

3
AP

Death row

Een terdoodveroordeelde brengt gemiddeld tien jaar op de beruchte death row door. Graczyk volgt hen al die tijd van nabij op: vanaf hun proces tot aan hun dood. Sommigen worden zelfs "goede kennissen". En toch zal de de reporter hen telkens voor zijn ogen zien sterven. Hoe meer executies Graczyk heeft gezien, hoe meer hij het leven respecteert "want ik zie voortdurend hoe snel het leven van je kan worden afgepakt".

Maar hoe kan je deze macabere job tientallen jaren volhouden? Wat voor iemand ben je dan? “Een mens doden is het meest ingrijpende wat een overheid kan doen,” legt Graczyk uit. “Dus moet de pers er goed op toezien dat die macht niet wordt misbruikt.”

De volgende executie staat gepland op 12 september. Dan zal Ruben Gutierrez worden gedood vanwege de moord op een 85-jarige vrouw. Graczyk zal weer van de partij zijn.

Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.

Lees meer