2
EPA

Na een nieuwe nederlaag voor May: dit zijn alle nog overblijvende brexit-scenario's

Met 344 stemmen tegen en 286 stemmen voor heeft het Britse parlement vanmiddag het brexitakkoord van premier May al voor de derde keer verworpen. Het is nu aan de Britten om voor 12 april een oplossing te vinden. Wat er in tussentijd gebeurt, is volledig aan hen, maar dit zijn de mogelijke scenario’s.

Vandaag, op 29 maart 2019, moest het Verenigd Koninkrijk normaal gezien de Europese Unie verlaten, maar May slaagde er vorige week in uitstel te bedingen bij de rest van de Europese leiders. Ze kreeg tot 22 mei op voorwaarde dat haar akkoord vandaag voor middernacht door het Lagerhuis zou worden goedgekeurd.

Maar dat is dus niet gelukt. Een meerderheid van 344 parlementsleden keurde deze namiddag de deal opnieuw af, voor de derde keer al. Daardoor wordt de datum van vrijdag 12 april belangrijk. De Britten moeten voor die dag aan Europa laten weten hoe ze verder willen gaan.

Premier May toonde zich ondanks haar nederlaag deze namiddag optimistisch omdat ze opnieuw een aantal harde brexiteers aan haar kant had gekregen, zij het nog niet genoeg. Ze kondigde aan gesprekken te blijven voeren om een meerderheid te vinden. Ook haar gedoogpartner DUP zegt haar deal te kunnen steunen als ze de EU akkoord kan laten gaan met de nodige veranderingen aan de ‘backstop’. Het akkoord
heronderhandelen is voor de Europese leiders echter uitgesloten.

2
AFP

Nieuwe ‘indicative votes’

Komende maandag, 1 april, staat er een nieuwe reeks zogenaamde indicative votes op het programma van het parlement. De Lagerhuisleden mogen opnieuw proberen een meerderheid te vinden voor alternatieven voor May's akkoord, nadat ze daar woensdag niet in slaagden. Alle acht voorstellen werden verworpen. 

Maar het uitzicht op lang uitstel of een brexit zonder akkoord kan misschien voor een nieuwe impuls zorgen. Mogelijk vinden de parlementsleden nu wel een meerderheid voor een of andere vorm van een softe brexit. Meteen na de stemming deze namiddag dienden parlementsleden uit vijf verschillende partijen bijvoorbeeld al een voorstel in voor een toetreding tot de Europese Vrijhandelsassociatie (de EVA of in het Engelse de EFTA, de European Free Trade Organisation). 

Die organisatie is een samenwerking tussen Liechtenstein, Noorwegen, IJsland en Zwitserland en een soort van Europese Unie-light met wel gezamenlijke handelsregels, maar minder integratie dan bij de EU-landen. Ook het Verenigd Koninkrijk was er al lid van voor het tot de EU toetrad in 1973. De landen kunnen gemakkelijk handel drijven met de EU, maar moeten zich wel aan de Europese-regels houden zonder er iets over te zeggen hebben.

Drie van de vier huidige EVA-lidstaten vormen samen met de 28 EU-lidstaten de EER, de Europese Economische Ruimte, een eengemaakte interne markt. Ook het Verenigd Koninkrijk zou daar in dat geval lid van kunnen worden.

‘Run-off’

Het is nog afwachten of dat voorstel een meerderheid haalt, en of de regering zich daar in dat geval ook achter schaart. Gevaar voor premier May is dat in dat geval een scheuring van haar eigen Conservatieve partij niet ondenkbaar is, aangezien dit scenario een horrorscenario is voor de harde brexiteers. 

Steunt de regering het voorstel of een ander alternatief niet, dan zou er mogelijk volgende week een soort van run-off kunnen plaatsvinden tussen May's akkoord (dat ze dus voor een vierde keer zou voorleggen) en het voorstel van het parlement. Het voorstel met de meeste stemmen zou het dan halen.

Europese top op 10 april

In elk geval verwacht de Europese Unie een duidelijk antwoord over de te verkiezen richting, en dat liefst enkele dagen vóór 12 april. Europees president Donald Tusk heeft namelijk voor 10 april al een noodtop bij elkaar geroepen, en premier May wordt verwacht daar duidelijkheid te scheppen.

Zonder die klaarheid, tuimelt het Verenigd Koninkrijk op 12 april om middernacht zonder enig akkoord uit de Europese Unie. “12 april is het nieuwe 29 maart”, tweette secretaris-generaal van de Europese Commissie Martin Selmayr. 

Uitstel

Trekt May op 10 april naar de Europese top met een (begin van) een (alternatief) akkoord, dan moet ze haar Europese collega’s om uitstel vragen. Het is nog niet zeker hoe lang dat uitstel zou duren: de datum van 22 mei is nog niet volledig uit beeld verdwenen en blijft een optie zodat de Britten niet meer aan de Europese verkiezingen moeten deelnemen.

Langer uitstel is ook mogelijk, om de details van het akkoord beter te kunnen uitwerken.  De Europese leiders hebben in elk geval al verschillende keren laten verstaan dat ze bereid zijn uitstel te verlenen voor een zachtere vorm van brexit. Europees onderhandelaar Guy Verhofstadt tweette deze namiddag bijvoorbeeld nog dat de EU zeker openstaat voor een aanpassing aan de politieke verklaring over de toekomstige relaties. Het echtscheidingsakkoord met daarin de Noord-Ierse ‘backstop’ zelf zit wel op slot.

Bij lang uitstel moeten de Britten wel weer deelnemen aan de Europese verkiezingen.

Verkiezingen

Het is trouwens nog altijd niet uitgesloten dat de Britten ook opnieuw naar de stembus zullen moeten voor nationale verkiezingen. Het is duidelijk dat premier May heel wat autoriteit verloren heeft door alle nederlagen die ze al heeft geleden in het parlement. Bovendien zei ze eerder deze week te zullen opstappen als haar deal door het parlement geraakte, maar het is onduidelijk wat daar nu nog van aan is. 

Ook een nieuw referendum blijft een optie, al lijkt dat weinig waarschijnlijk, net als de brexit gewoon afblazen. De Britten kunnen dat op elk moment doen voor 12 april middernacht. 

17 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • ERIK M. VAN MALDEREN

    Positieve reacties zijn er zelden, nochthans is de Brexit een gelegenheid om aan een betere samenwerking met Europa te werken en binnen Europa ook de samenwerking sterker te maken, Gaat nu maar 3% van het nationale budget naar Europa, dan mag het binnenkort meer. Willen we niet allen een beter en sterker Europa? Je kan geen beleid voeren zonder centen. Europa is een toonbeeld van democratie, waar iedereen inspraak heeft, ga dat maar eens zoeken elders, het bestaat niet.

  • Serge Aernoudt

    Ik volg Toon Rombouts. May toch wel een taaie tante hoor, ze zijn er nog niet vanaf, mijn gedacht!

Lees meer