thinkstock

Nederlands Openbaar Ministerie beschuldigt arts van moord in euthanasiezaak rond zwaar dementerende vrouw

Pleegt een arts moord als hij/zij euthanasie toepast op een patiënt die niet langer wilsbekwaam is, maar in het verleden wel een euthanasieverklaring heeft getekend? Die vraag staat centraal in een rechtszaak in het Nederlandse Den Haag tegen de 68-jarige verpleeghuisarts Catharina A. Zij beëindigde in april 2016 het leven van een 74-jarige alzheimerpatiënte, die een wilsverklaring had opgesteld toen ze nog helder was.

De vrouw tekende in 2012 een wilsverklaring dat ze dood wilde als ze opgenomen moesten worden in een verpleeghuis als ze heel erg dement zou worden. In april 2016 maakte arts Catharina A. uiteindelijk een einde aan het leven van de vrouw, terwijl zij dat op dat moment niet specifiek had aangegeven. Ze gaf wisselende signalen af over haar doodswens. Op de dag dat ze werd geëuthanaseerd had ze nog plannen gemaakt om met familie uit eten te gaan.

“Geen besef”

“Ze kende geen verleden en geen toekomst en kon geen betekenis meer geven aan woorden zoals dood en dementie. Er was geen bewust besef meer bij haar. Daar waren haar hersenen niet meer toe in staat. In die situatie moest ik proberen te praten over haar levenswens”, legde de intussen gepensioneerde arts in de rechtbank uit. Volgens de arts heeft ze vele uren met de vrouw doorgebracht. “Ze vertoonde alleen maar lijden en chaotisch gedrag. Ik was overtuigd van het lijden en de herhaalde doodswens.’’

Het Openbaar Ministerie (OM) vindt dat de arts moet worden veroordeeld voor moord, omdat ze de euthanasie niet heeft besproken met de zwaar dementerende vrouw. De arts zegt echter dat dat zinloos was geweest, omdat het brein van de patiënte was verwoest door alzheimer en ze dus niet meer rationeel kon denken. 

Geen straf

Daarmee heeft ze volgens het OM niet het leven van de vrouw beëindigd op verzoek, en geldt die euthanasie dus juridisch als moord. Omdat A. naar eer en geweten handelde en de euthanasiewet niet duidelijk is over de precieze eisen die aan artsen worden gesteld, zou ze volgens het OM evenwel geen straf hoeven te krijgen.

Het is de eerste keer sinds de euthanasiewet in 2002 in Nederland werd ingevoerd dat een arts zich voor de rechter moet verantwoorden. Daarmee wil het OM meer duidelijkheid scheppen voor artsen over wanneer euthanasie wel of niet is toegestaan. 
De advocaat van A. hekelde het OM daarover: "Het gaat niet om over de rug van een individuele arts jurisprudentie te verkrijgen." A. heeft volgens haar advocaat zorgvuldig gehandeld en zou moeten worden ontslagen van alle rechtsvervolging.

Het recht om aan deze martelende ziekte te ontkomen, mag niemand worden ontnomen. Ze heeft mijn moeder uit de geestelijke gevangenis gehaald waar ze zich heftig tegen verzette

Dochter van de patiënte

Steun

De avond voor haar dood had de patiënte een ongebruikelijk helder moment. "Ik wil dood. Het is goed", zou ze tegen haar dochter en haar schoonzoon hebben gezegd. De dochter steunde in haar slachtofferverklaring de arts. "Het recht om aan deze martelende ziekte te ontkomen, mag niemand worden ontnomen. Ze heeft mijn moeder uit de geestelijke gevangenis gehaald waar ze zich heftig tegen verzette.”

Volgens de Levenseindekliniek in Den Haag kon het OM niet anders dan A. moord ten laste te leggen. "Het is heftig en een drama voor deze arts, maar wel in lijn met hoe strafrecht in Nederland en de euthanasiewet zijn vormgegeven.” De arts zelf liet in de rechtszaal weten dat ze in een “bijzonder merkwaardige situatie is terechtgekomen”.

De uitspraak is op 11 september.

5 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Rosa Cockx

    "Het recht om aan deze martelende ziekte te ontkomen" wat een wijze woorden van de dochter. Zij die deze dokter veroordelen zijn voor mij de criminelen. Zwaar dementerende hebben een ergere weg af te leggen dan kankerpatiënten.

  • marie-claire de bosscher

    waarom moeten we het nog op papier zetten als we helder zijn als ze er toch geen rekening mogen mee houden ?

Lees meer