AFP

Noorse 'Doomsday Vault' moet de wereld beschermen, maar blijkt zelf niet heel veilig

Op Spitsbergen, een eilandengroep in de Noordelijke Ijszee, staat de Svalbard Global Seed Vault (ook wel de Doomsday Vault) genoemd. Het is een enorme kluis waarin de Noorse regering zo veel mogelijk zaden heeft opgeslaan, om zich voor te bereiden op een mogelijke ramp. Maar het bouwwerk blijkt nu zelf niet zo heel veilig te zijn.

De Global Seed Vault, in het Nederlands de Wereldzadenbank, is een initiatief van de Nordic Gene Banc. Die begon in 1984 met het opslaan van zaden in een verlaten koolmijn in Spitsbergen, als een soort veiligheidsnet bij natuurrampen of ongelukken. De zaden - en dus de genetische informatie van de planten en gewassen - worden ingevroren en dienen als back-up in noodgevallen.

Intussen is het project uitgegroeid tot een wereldwijde onderneming en heel wat landen en instellingen sturen zaden op om ze te laten invriezen. Intussen liggen er al bijna een miljoen monsters (van telkens 500 zaden) diep in de berg, maar er is plaats voor 4,5 miljoen soorten. Veel naties hebben zelf zo'n zadenbank opgestart met de gewassen uit eigen land, maar er zijn in het verleden al exemplaren gesneuveld. Zo werden die van Afghanistan en Irak vernietigd tijdens de oorlogen en brandde die in de Filipijnen helemaal uit. De kluis in Spitsbergen moet dan de ultieme opslagplaats zijn waar al die genetische informatie bewaard wordt.

De Wereldzadenbank heeft zijn nut ook al bewezen. In 2015 werden er voor het eerst zaden uit de berg gehaald nadat de regionale zadenbank in Aleppo beschadigd raakte. De gewassen werden met de zaden opnieuw gekweekt, en vorig jaar werden opnieuw nieuwe monsters in de kluis gedeponeerd.

Niet permanente permafrost

De locatie van de zadenbank werd zorgvuldig uitgekozen. Zo is er geen noemenswaardige tektonische activiteit in de omgeving en ligt het ver van militaire conflictgebieden. Daarnaast ligt het 130 meter boven zeeniveau en worden de zaden beschermd door de permafrost. Zelfs als het koelsysteem - het is er altijd -18 graden Celsius - uitvalt, duurt het weken voor de kluis opgewarmd is tot de temperatuur van het gesteente eromheen. En zelfs dan blijft het er altijd vriezen. 

Al is die permafrost helaas niet meer zo permanent. Door de opwarming van de aarde is de veiligheid van de Wereldzadenbank niet meer gegarandeerd. Noorwegen maakte maandag bekend dat ze 12,7 miljoen gaan investeren in het project, om het te beschermen tegen de uitzonderlijk hoge temperaturen in het gebied. Vorig jaar dreigde de kluis zelfs te overstromen door het smeltende ijs. Er zullen nu tunnels gebouwd worden naar een nieuw onderhoudsgebouw, waar al het materiaal zal opgeslagen worden dat warmte afgeeft. 

2 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • De Waen Luc

    larie,, die kluis is erop voorzien om smeltwater net door te laten...eerst was het een "lek" , nu bijna overstroomd ? hln proficiat

  • Christine Laevers

    Ik vind het heel belangrijk dat zaden verzameld en bewaard worden. Iedereen kan het doen; op kleine schaal weliswaar.

Lees meer