Theresa May verlaat Downing Street 10: 'Bloody difficult woman' kreeg de Britten niet uit de EU

De Britse premier Theresa May trekt vandaag de deur van Downing Street 10 achter zich dicht. Ze gaat de geschiedenis in als de 'bloody difficult woman' die de Britten niet uit de EU kreeg.

Terug naar 13 juli 2016: Theresa May neemt haar intrek in Downing Street 10. De toen 59-jarige domineesdochter moet rust brengen binnen de Conservatieve partij en Groot-Brittannië, nadat de Britten er in een referendum voor hadden kozen uit de Europese Unie te stappen en premier David Cameron was opgestapt.

May heeft op dat moment al heel wat politieke bagage. Na haar geografie- en economiestudies aan Oxford University gaat ze aan de slag in de financiële sector, tot ze in 1997 verkozen wordt als parlementslid in het district Maidenhead, niet zo heel ver van Londen. Ze had al twee keer aan verkiezingen deelgenomen, maar haalde het pas de derde keer. De Tories zitten op dat moment in de oppositie, en May wordt 'shadow secretary' voor onder meer werk, onderwijs en transport. 

‘Nasty party’

In 2002 laat ze zich voor het eerst echt opmerken. Ze wordt de eerste vrouwelijke partijvoorzitter - in Groot-Brittannië niet de politieke partijleider, maar wel de "chairman" - van de Conservatieven en drukt meteen haar stempel. In een speech zegt ze dat de Tories gezien worden als de 'nasty party', een verwijzing naar interne twisten, corruptie en de soms wat stiefmoederlijke behandeling van vrouwen en minderheden. De kranten schrijven nog dagen nadien over die uitspraak, en over haar intussen beroemde 'kitten heels' met luipaardprint.

Tussen 2002 en 2010 blijven de Conservatieven op de oppositiebanken geparkeerd, en Theresa May blijft haar stempel drukken als shadow secretary. In 2010 komt de Conservatieve premier David Cameron aan de macht. Theresa May wordt minister van Binnenlandse Zaken, de eerste twee jaar neemt ze er Vrouwenrechten en Gelijkheid bij. Ze zal die bevoegdheid uiteindelijk zes jaar lang uitoefenen, waarmee ze de langst dienende minister van Binnenlandse Zaken is in vijftig jaar. 

Referendum 

May houdt zich bezig met de hervorming van de politie en de migratieproblematiek, maar binnen haar partij is de EU gespreksonderwerp nummer 1. De eeuwige splijtzwam binnen de Conservatieven komt weer volop bovendrijven in de nasleep van de eurocrisis. Premier David Cameron voelt de hete adem van Nigel Farage in de nek en kondigt een referendum over het EU-lidmaatschap aan, als hij wordt herverkozen. De Conservatieve premier hoopt de eurosceptici in zijn partij zo weer in het gareel te krijgen, maar zijn gok pakt compleet verkeerd uit. De Britten stemmen in juni 2016 nipt voor een brexit, en Cameron stapt op. 

Binnen de Conservatieve Partij bekvechten Boris Johnson en Michael Gove om zijn opvolging, maar Theresa May - die in het remain-kamp zat, zij het nooit helemaal van harte - gaat met het premierschap lopen. Zij moet orde op zaken stellen binnen de partij en met de Europese Unie onderhandelen over een ordelijke terugtrekking. Op haar bureau staat een koffietas met het opschrift 'Proud to be a Bloody Difficult Woman', een verwijzing naar een slecht verhulde belediging van collega Ken Clarke aan haar adres. May ziet het als een eretitel, en wil haar imago ook in de brexitonderhandelingen alle eer aan doen: "Ken Clarke noemt mij een bloody difficult woman. De volgende man die dat zal ondervinden, is Jean-Claude Juncker.

(Lees verder onder de foto)

Maybot

Maar gaandeweg wordt duidelijk dat May politiek-tactisch inzicht mist. Zo beseft ze te laat dat ze brede politieke steun nodig heeft over de partijgrenzen heen. In 2017 maakt ze een kapitale fout door vervroegde verkiezingen aan te kondigen in een poging de meerderheid van de Conservatieven in het parlement te vergroten: de legendarische houterigheid van May tijdens die campagne - de bijnaam 'Maybot' is geboren - kost de partij zoveel zetels dat de regering de meerderheid in het Lagerhuis verliest. Sindsdien moet May verder regeren met gedoogsteun van de Noord-Ierse Unionisten van DUP. 

Echtscheidingsakkoord

Eind 2018 bereikt premier May na achttien maanden onderhandelen een echtscheidingsakkoord met de Europese Unie. Het zal haar grootste en eigenlijk enige wezenlijke politieke realisatie tijdens haar ambtstermijn blijven. De deal haalt echter nooit een meerderheid in het Britse parlement. May belooft telkens te gaan heronderhandelen in Brussel, maar vangt daar keer op keer bot. De weerstand tegen haar persoon bij de oppositie en binnen haar eigen regering groeit, en May krijgt uiteindelijk tot twee keer toe een motie van wantrouwen voor de kiezen. 

Onstslag

May overleeft die, doordrongen van een groot verantwoordelijkheidsgevoel en misschien ook wel persoonlijke ambitie. Maar de weerstand binnen haar regering en partij groeit zienderogen, en als ze in een laatste wanhoopspoging belooft om een parlementaire stemming over een tweede brexitreferendum toe te laten, is de maat vol. Op vrijdag 24 mei legt de intussen 62-jarige Britse premier een emotionele verklaring af, waarin ze aankondigt op 7 juni op te stappen. 

Theresa May gaat de geschiedenis in als de premier die de brexit niet kon waarmaken, maar het is maar de vraag of iemand anders een beter bilan had kunnen voorleggen. Boris Johnson kan vanaf deze zomer misschien proberen het tegendeel te bewijzen: hij geldt momenteel als favoriet in de race om het leiderschap van de Conservatieven.

7 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Philippe Deckers

    Het is de EU die moeilijk doet en geen deal wil. De europarlementariërs potverteerders willen alleen geld. Ze zijn alweer op zoek naar een gezonde firma om die een monsterboete op te leggen. De europarlementariërs potverteerders hebben weer geld nodig.

  • Anita Wellens

    Haar opdracht was:de EU niet verlaten. Ze maakte een deal alsof Engeland de oorlog verloren had tegen de EU.

Lees meer