7
AFP

Trump erkent Jeruzalem als hoofdstad van Israël: Arabische landen woedend, Europa ongerust

Palestijnse diplomaat: "Dit is regelrechte oorlogsverklaring"

De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een toespraak Jeruzalem officieel erkend als de hoofdstad van Israël. Hij zei ook vastberaden te zijn de Amerikaanse ambassade "als eerbetoon aan de vrede" te verhuizen van Tel Aviv naar Jeruzalem. Hij stelde dat dit besluit niets afdoet aan "de inspanningen die de VS leveren om het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen tot een goed einde te brengen". Arabische landen reageren furieus.  De Palestijnse beweging Hamas zegt dat Trump "de poorten van de hel" heeft opengezet en roept op tot een "dag van woede". De VN-Veiligheidsraad komt naar aanleiding van Trumps mededeling morgen  in spoedzitting bij elkaar.

Tijdens zijn toespraak verwees Trump herhaaldelijk naar vorige Amerikaanse presidenten die volgens hem hun (kies)belofte inzake Jeruzalem de voorbije twintig jaar niet nakwamen. Hij verweet hen een gebrek aan moed. "Na twintig jaar uitstel staan we nog geen stap dichter bij vrede, dus dat uitstel werkt niet", zei Trump.

Hij omschreef Jeruzalem als de zetel van de "moderne Israëlische regering", het parlement, het hooggerechtshof en de residenties van zowel premier als president. Hij wees er ook op zijn voorgangers hun Israëlische ambtgenoten in Jeruzalem ontmoetten. "Jeruzalem is het hart van één van de succesvolste democratieën ter wereld, waar mensen van drie prachtige religies harmonieus samenleven", waarna hij de religieuze heiligdommen van Joden, christenen en moslims in de stad opsomde.

Tweestatenoplossing

Trump staat nog steeds achter de zogenoemde tweestatenoplossing met een aparte Joodse en Palestijnse staat. Vicepresident Mike Pence vliegt de komende dagen naar de regio om het besluit van zijn baas toe te lichten. Trump riep politieke en religieuze leiders in de regio op zich nu voluit in te zetten voor een duurzame vrede tussen Israël en de Palestijnen.

7 Palestijnen verbranden de Israëlische en de Amerikaanse vlag in Gaza Stad, als protest tegen het besluit van Trump.
REUTERS Palestijnen verbranden de Israëlische en de Amerikaanse vlag in Gaza Stad, als protest tegen het besluit van Trump.

Voorts benadrukte Trump dat zijn besluit om Jeruzalem als hoofdstad van Israël te erkennen niets afdoet van de inspanningen die de VS wil blijven leveren om tot een vredesakkoord te komen. "Maar we zullen geen positie innemen inzake grenzen, dat is aan de betrokken partijen", preciseerde hij. Hij sloot af met een oproep tot tolerantie, noemde Jeruzalem "de heilige stad die het beste van de mensheid benadrukt" en zegende "Israël, de Palestijnen en de Verenigde Staten".

Waarschuwingen

Trump was gisteren door diverse Arabische leiders gewaarschuwd dat de erkenning schadelijk kan zijn voor het vredesproces en voor de vrede en stabiliteit in de regio. Israël beschouwt Jeruzalem als zijn hoofdstad. De Palestijnen zien Oost-Jeruzalem, dat nu wordt bezet door Israël, als hun hoofdstad. Door de stad nu als hoofdstad van Israël te erkennen, gooit Trump olie op het vuur, vinden veel critici.

Volgens een wet uit 1995 is de Amerikaanse president verplicht de ambassade naar Jeruzalem te verplaatsen. Hij mag daar alleen van afzien op veiligheidsgronden en dat voor een duur van zes maanden. Sinds 1995 heeft iedere president om de zes maanden de verhuizing van de ambassade op die manier weten tegen te houden. Trump stelt daar nu paal en perk aan.

7 Trump bracht in mei nog een bezoek aan Israël (hier met premier Netanyahu).
EPA Trump bracht in mei nog een bezoek aan Israël (hier met premier Netanyahu).

Betogingen

Zowel seculiere als religieuze partijen roepen in de Palestijnse Gebieden op tot een algemene staking en betogingen tegen de beslissing van Trump. De Palestijnse minister van Onderwijs heeft al meegedeeld dat de scholen morgen uitzonderlijk gesloten zullen blijven en hij maant leerkrachten en studenten van middelbare scholen en universiteiten aan om deel te nemen aan de geplande betogingen op de Westelijke Jordaanoever, in de Gazastook en de Palestijnse buurten in Jeruzalem.

Voor de Palestijnse president Mahmoud Abbas heeft Amerika nu afstand gedaan van zijn rol als bemiddelaar in het vredesproces. "Jeruzalem is de eeuwige hoofdstad van de staat Palestina", verkondigde hij in een toespraak.

"Historische dag"

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu sprak van "een historische dag" en benadrukte dat Trumps besluit niets verandert aan de heiligdommen van christenen, Joden en moslims in Jeruzalem. Hij beloofde dat Israël daarin het "status quo" zal bewaren.Palestijns diplomaat Hassan al Balawi noemde Trumps besluit vanavond in Terzake een "regelrechte oorlogsverklaring" . Voor al Balawi, die werkt bij de Palestijnse vertegenwoordiging bij de Europese Unie, heeft de VS "alle vertrouwen als neutrale bemiddelaar in het Israëlisch-Palestijns conflict verloren".

Trump is de eerste die de jarenlange consensus over Jeruzalem - dat de status van de stad alleen in onderhandelingen tussen Israël en Palestina kan worden beslist - doorbreekt.

Door Trump zijn de VS geen neutrale bemiddelaar meer. Met zijn speech trekt hij Amerika terug uit het vredesproces, want aan Palestijnse kant is geen vertrouwen meer in hem. De VS kiezen definitief de kant van Tel Aviv en legitimeren de Israëlische bezetter. Dit is een oorlogsverklaring. Trump moedigt hiermee geweld aan

Palestijns diplomaat Hassan al Balawi

Voor al Balawi is de toespraak van Trump een schending van dat akkoord, van de Oslo-akkoorden en van het internationaal recht. "Door hem zijn de VS geen neutrale bemiddelaar meer. Met zijn speech trekt hij Amerika terug uit het vredesproces, want aan Palestijnse kant is geen vertrouwen meer in hem", zegt hij. Bovendien kiezen de Verenigde Staten volgens hem definitief de kant van Tel Aviv en legitimeren ze de "Israëlische bezetter". "Dit is een oorlogsverklaring", vindt al Balawi. "Trump moedigt hiermee geweld aan".

"Wij hopen dat de hele wereld zich hier tegen verzet, en onze hoop ligt vooral bij de VN en de Europese Unie. Als die een tweestatenoplossing genegen zijn, moeten ze de Palestijnse staat erkennen", besluit Al Balawi.

7
EPA

Steun in eigen land

In het Congres hebben de Republikeinen en een deel van de Democratische oppositie de beslissing van Trump verwelkomd. "Deze dag was al lang verwacht", zei de Republikeinse voorzitter Paul Ryan van het Huis van Afgevaardigden. Hij ging nog verder dan de president en noemde Jeruzalem de "ondeelbare" hoofdstad van de staat Israël. "Het is een historisch feit en geen voorwerp van debat." "Indien de realiteit erkennen geweld veroorzaakt, zijn het zij die geweld plegen die in de fout gaan, en niet de waarheid", voegde meerderheidsfractieleider Kevin McCarthy eraan toe.

Hetzelfde geluid weerklonk bij Democraten die traditioneel pro-Israëlisch zijn. Als voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken in het Huis zei Eliot Engel dat de Israëlische regering reeds in Jeruzalem zetelt. De aankondiging van Trump is enkel een "correctie van een schande die al decennialang blijft duren". 

"Overduidelijke agressie"

De leiders van landen als Jordanië, Qatar en Egypte veroordeelden de stap dan weer met klem. De militante Palestijnse beweging Hamas sprake van een "overduidelijke agressie" en riep Arabieren en moslims op de positie van de VS in de regio te ondermijnen.

Ook Turkije en Iran hadden felle kritiek op Trumps handelen. In het Turkse Istanboel verzamelden honderden mensen zich voor de deur van het Amerikaanse consulaat om tegen Trump te demonstreren. De Palestijnen hebben in Bethlehem de kerstverlichting uitgezet als protest tegen de toespraak van Trump. De kerstboom naast de Geboortekerk, waar Jezus volgens de christelijke overlevering werd geboren, baadde in duisternis.

Het Belgische ministerie van Binnenlandse Zaken raadt Belgen in Jeruzalem aan manifestaties te mijden.

7
REUTERS

Europa ongerust

De Europese Unie reageert dan weer "zeer verontrust" op de speech. EU-topdiplomate Federica Mogherini vreest de gevolgen ervan voor de kansen op vrede tussen Israël en de Palestijnen. Ze roept alle partijen in de regio op tot kalmte en terughoudendheid. "Het standpunt van de EU blijft onveranderd. De verwachtingen van beide partijen moeten worden ingelost. Via onderhandelingen moet een weg gevonden worden naar een oplossing voor de status van Jeruzalem als toekomstige hoofdstad van beide staten."

Duits bondskanselier Merkel keurt Trumps beslissing af. "Het statuut van Jeruzalem moet in het kader van een tweestatenoplossing behandeld worden", laat haar woordvoerder weten.

De Britse premier Theresa May noemde Trumps erkenning van Jeruzalem als Israëlische hoofdstad "een belemmering van de kans op vrede". May beklemtoonde de Britse wens dat Jeruzalem in een onderhandelde tweestatenoplossing wordt gedeeld door Israël en Palestina. Ze dringt er bij Trump op aan met "een concreet voorstel voor een Israëlisch-Palestijnse overeenkomst" voor de dag te komen.

De Franse president Emmanuel Macron noemde de beslissing van Trump eerder al "betreurenswaardig" en riep op "ten allen prijze geweld te vermijden". In Rome wordt dan weer "bezorgd" gereageerd.

Premier Charles Michel reageerde nog niet. Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders benadrukte dat binnen de internationale gemeenschap "veel bitterheid" heerst over de beslissing van Trump.

Canada volgt niet

 Canada verklaarde dat het niet van plan is om het voorbeeld te volgen van Washington en de Canadese ambassade te verhuizen. "Het standpunt van Canada is dat de status van Jeruzalem alleen kan opgelost worden als onderdeel van een algemene oplossing voor het Palestijns-Israëlische conflict", zei buitenlandminister Chrystia Freeland, die opriep tot kalmte.

7 Betogers verzamelen zich in Turkije om te protesteren tegen de verklaring van Trump.
Getty Images Betogers verzamelen zich in Turkije om te protesteren tegen de verklaring van Trump.

 Veiligheidsraad

Zweden, Groot-Brittannië, Frankrijk, Bolivia, Egypte, Italië, Senegal en Uruguay hebben de voorzitter van de VN-Veiligheidsraad, Japan, woensdag verzocht om een spoedzitting die voor het einde van de week nog plaatsvindt. Japan laat weten dat de zitting in New York morgenvoormiddag zal plaatsvinden.

De VN lieten bij monde van secretaris-generaal Antonio Guterres al weten  dat het statuut van Jeruzalem enkel via onderhandelingen vast te stellen is en dat er "geen plan B" is voor een tweestatenoplossing.

7  In Istanboel verzamelden honderden mensen zich voor de deur van het Amerikaanse consulaat om tegen Trump te demonstreren
EPA In Istanboel verzamelden honderden mensen zich voor de deur van het Amerikaanse consulaat om tegen Trump te demonstreren

262 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels
  • karien denil

    natuurlijk....wie er denkt dat Trump de Joden tegen de schenen gaat stampen !!! hij gaat de grootste geldkoffer vd wereld toch niet uit zijn entourage verbannen !!! money money money...en wb grondgebied Palestina : de joden werden verdreven ten tijde vd Romeinen !! zo kan men de ganse wereldkaart veranderen !! neen, t gaat om t geld, vechten, wapenhandel...etc...dat is pas "zaken doen" !!!! verdorven wereld

  • Sharon Debeul

    We gaan land stelen van de Palestijnen en koloniseren en als de Palestijnen hierop reageren gaan we ze beschuldigen van onruststokerij, aldus Eida Lam. We gaan een kat een kat noemen en de kolonisatie van Palestina is de bron van al die ellende daar in Palestina beste Eida, hoe graag dat men het ook over andere boegen wenst te gooien als afleiding.