3 De Amerikaanse president Donald Trump samen met de Turkse president Tayyip Erdogan in Brussel in juli vorig jaar.
REUTERS De Amerikaanse president Donald Trump samen met de Turkse president Tayyip Erdogan in Brussel in juli vorig jaar.

Turkije staat op punt om Noord-Syrië binnen te vallen, VS nemen niet deel en laten Koerden vallen

Amerikanen vanochtend al begonnen met terugtrekking

Turkije is van plan om de al langer geplande operatie in het noorden van Syrië op te starten. De Amerikaanse soldaten die zich in Syrië bevinden, zullen zich tegelijkertijd terugtrekken uit de omgeving van de grens met Turkije. Dat maakt het Witte Huis bekend, na een telefoongesprek tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Turkse ambtgenoot Recep Tayyip Erdogan. Trump laat de Koerden in de regio daarmee de facto vallen.

Bedoeling van het Turkse leger is om een “veilige zone” te creëren in het noord-oosten van Syrië, waar nu nog de Koerdische YPG-militie actief is. Turkije ziet hen als een terroristische organisatie, terwijl de Koerden de VS net hielpen in het verslaan van terreurgroep IS. 

Volgens een woordvoerder van het Witte Huis zouden de Verenigde Staten niet achter de Turkse operatie in Syrië staan en zou het Amerikaanse leger er niet aan deelnemen. “Het Amerikaanse leger zal niet meer in de onmiddellijke omgeving opereren na het verslaan van het territoriale ‘Kalifaat’ van IS”, klonk het in een mededeling van het Witte Huis. Zo krijgt Turkije nu vrij spel in de strijd tegen de Koerden. De Amerikaanse troepen zijn vanmorgen al begonnen met de terugtrekking uit de regio.

In ruil lijkt Amerikaans president Trump van zijn Turkse collega te belofte te hebben bekomen dat die zich zal bekommeren om de gevangen genomen IS-strijders. Het Witte Huis zegt in zijn mededeling dat Washington aan Frankrijk, Duitsland en andere Europese landen heeft gevraagd om de gevangen IS-strijders op te nemen, maar dat die dat niet willen. “De VS zullen die niet vasthouden voor wat vele jaren kan duren en een grote kost kan zijn voor de Amerikaanse belastingbetaler”, klinkt het. “Turkije zal nu verantwoordelijk zijn voor alle IS-strijders die gevangen zijn genomen in het gebied de afgelopen twee jaar”, aldus nog het Witte Huis.

3 Een Turkse militaire patrouille aan de Turkse kant van de grens met Syrië.
AFP Een Turkse militaire patrouille aan de Turkse kant van de grens met Syrië.

Ontmoeten

Tijdens het gesprek zouden de twee staatsleiders overeengekomen zijn om elkaar in november persoonlijk te ontmoeten, zo meldde het presidentieel paleis in Ankara gisterenavond laat in een verklaring. Dat zou gebeuren in Washington. Vanuit het Witte Huis kwam nog geen bevestiging van het telefoontje noch over de ontmoeting.

Zaterdag had Erdogan in een toespraak voor zijn partijgenoten gezegd dat het Turkse leger volledig voorbereid is op een snelle militaire interventie in het noordoosten van Syrië. Zo'n militaire operatie in Syrië kan al in de loop van de komende dagen worden opgestart, deelde hij toen ook mee: “vandaag of morgen”.

Koersverandering

Doelwit van het offensief zijn dus de Syrisch-Koerdische Volksbeschermingseenheden (YPG), een Koerdische militie die het Syrische gebied ten oosten van de Eufraat grotendeels controleert. Terwijl de YPG voor Washington een belangrijke bondgenoot is in de strijd tegen de Islamitische Staat (IS), beschouwt Ankara de militie als een tak van de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK en dus als een terreurorganisatie.

Volgens Erdogan ziet Turkije zich genoodzaakt om militair in te grijpen voor zijn eigen veiligheid, en opdat 2 miljoen ontheemde Syriërs zo snel mogelijk naar huis kunnen. Gisteren meldden lokale media al dat Turkije was gestart met de verplaatsing van soldaten en uitrusting naar de zuidoostelijke grens met Syrië. Dat de VS Turkije nu zijn zin lijkt te geven, betekent een opmerkelijke koersverandering in de Amerikaanse buitenlandse politiek in de regio. 

 Volgens de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Cavusoglu is zijn land vastberaden om de zone “schoon te vegen van terroristen die een bedreiging vormen voor zijn veiligheid: “Sinds het begin van de oorlog in Syrië hebben wij de territoriale integriteit van Syrië gesteund en we zullen dit blijven doen. Wij zijn vastberaden onze (...) veiligheid te beschermen door deze regio schoon te vegen van terroristen.” Ook Erdogan kondigde vanmorgen aan dat het offensief elk moment kan beginnen. “Er is een zin die wij heel de tijd herhalen: we kunnen (Syrië) binnentrekken eender welke nacht zonder te verwittigen. Het staat volkomen buiten kijf dat wij niet langer de dreiging van die terreurgroepen kunnen tolereren.”

“Een van meest destabiliserende acties mogelijk”

De Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), een alliantie van Koerdische en Arabische strijders, waarschuwden vanochtend in een communiqué dat een Turkse operatie jaren van vruchtbare strijd tegen IS teniet zou doen en het de nog levende leiders van de terreurorganisatie mogelijk maakt uit hun schuilplaats te komen. De SDF noemt de Amerikaanse beslissing “een dolk in de rug”.

Trump kreeg ook in de VS langs Democratische kant meteen kritiek op de mededeling. “Turkije toestaan Noord-Syrië binnen te trekken is een van de meest destabiliserende acties die we in het Midden-Oosten kunnen ondernemen”, aldus Irak-veteraan en Congreslid Ruben Gallego. “De Koerden zullen de VS nooit meer vertrouwen. Ze zullen op zoek gaan naar nieuwe allianties of onafhankelijkheid om zichzelf te beschermen. (Minister van Buitenlandse Zaken, red.) Pompeo faalt opnieuw.”

Republikein Graham bekritiseert beslissing

De invloedrijke Amerikaanse Republikein Lindsey Graham heeft de beslissing van president Donald Trump bekritiseerd. “Dit is een impulsieve beslissing die alle vooruitgang die we geboekt hebben, teniet doet en de regio opnieuw in chaos stort”, zo zei Graham, nochtans een vertrouweling van Trump, op Fox News.

Trump verdedigde -zoals gewoonlijk in verschillende tweets- de beslissing. “Turkije, Europa, Syrië, Iran, Irak, Rusland en de Koerden zullen nu de situatie moeten uitklaren, en wat ze willen doen met de gevangengenomen IS-vechters in hun ‘buurt’”, tweette de Republikein.

Later verklaarde Graham, ook al op Twitter, dat hij in de senaat een resolutie zou indienen om de beslissing om te keren én een resolutie om Turkije te schorsen bij de NAVO mocht het land Syrië binnenvallen en de Koerdische troepen daar aanvallen.

Graham zei samen met de Democratische senator Chris Van Hollen te werken aan de resolutie over Turkije. “Het Congres moet de Turken duidelijk maken dat ze een zware prijs zullen betalen als ze de Syrische Koerden aanvallen”, zo zei Van Hollen, die de beslissing van Trump laakte om de Koerden “te verraden”. De Koerden waren een trouwe bondgenoot van Washington in de strijd tegen Islamitische Staat (IS)

Voorzitters van Kamers in Congres bekritiseren Trump

De voorzitters van beide Kamers in het Amerikaanse Congres hebben kritiek geleverd op de door president Donald Trump aangekondigde terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit het Syrische grensgebied met Turkije. Mitch McConnell, de Republikeinse meerderheidsleider in de Senaat, waarschuwde voor het gevaar van een “aanzienlijk conflict” tussen Ankara en de Koerdische milities bij een Amerikaanse terugtrekking. Nancy Pelosi, de Democratische woordvoerster van het Huis van Afgevaardigden, verweet Trump de Koerdische bondgenoten van de VS te “verraden”. In politieke kwesties staan McConnell en Pelosi normaal recht tegenover mekaar.

Volgens McConnell zou een “overhaaste” terugtrekking alleen Rusland, Iran en het regime van de Syrische president Bashar al-Assad in de kaart spelen. “En dat zou het risico vergroten dat Islamitische Staat en andere terreurgroeperingen zich herstructureren”, aldus de partijgenoot van Trump.

Pelosi sprak over een “rechtstreekse bedreiging voor de regionale veiligheid en stabiliteit”. Volgens haar brengt de beslissing ook de “gevaarlijke” boodschap over aan Iran, Rusland en aan de bondgenoten van de VS dat Amerika “geen betrouwbare partner” meer is. Pelosi vindt dat Trump zijn beslissing moet terugdraaien.

Geconfronteerd met de massale kritiek op zijn beslissing om de Amerikaanse militairen terug te trekken, dreigde Trump er op Twitter mee “de economie van Turkije totaal te verwoesten en van de kaart te vegen”, als Ankara iets in Syrië doet wat hij te ver vindt gaan.

EU waarschuwt voor Turks offensief

Nieuw wapengeweld in het noordoosten van Syrië dreigt de inspanningen voor een politieke oplossing van het conflict te ondermijnen. Zo heeft de woordvoerster van de Europese hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid Federica Mogherini gereageerd op een nakend Turks militair offensief in de regio.

“Nieuwe gewapende vijandelijkheden in het noordoosten zullen niet enkel het menselijke lijden vergroten en tot massale verplaatsingen van mensen leiden, maar ze dreigen ook de huidige politieke inspanningen ernstig te ondermijnen”, zo verklaarde de woordvoerster.

De woordvoerster van Mogherini onderstreepte dat de Europese Unie begrip heeft voor de “legitieme veiligheidsbezorgdheden” van Turkije. Maar “een duurzame oplossing voor het Syrische conflict zal nooit bereikt worden via militaire weg, maar vereist een politieke transitie”.

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken zullen de situatie aanstaande maandag bespreken op een vergadering in Luxemburg, zo besloot de woordvoerster.

3 Amerikaanse troepen en Koerdische YPG-strijders vochten in het verleden samen in de strijd tegen IS.
EPA Amerikaanse troepen en Koerdische YPG-strijders vochten in het verleden samen in de strijd tegen IS.

Frankrijk “extreem bezorgd” over mogelijke Turkse aanval in Syrië

Het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt “extreem bezorgd” te zijn over “een mogelijke unilaterale militaire actie” van Turkije in het door de Koerden gecontroleerde noordoosten van Syrië.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken vindt dat zo’n unilaterale actie de inspanningen zouden teniet doen die Frankrijk samen met de Syrische Democratische Strijdkrachten levert, in het kader van antiterreur. Want, zo waarschuwt Parijs, Islamitische Staat (IS) “blijft een grote bedreiging voor onze nationale veiligheid”. Het ministerie staat naar eigen zeggen in nauw contact over de kwestie met de Europese en andere partners van de coalitie tegen IS.

In België waarschuwt het Koerdisch Instituut maandag dat een escalatie zoals die van begin 2018 moet vermeden worden. Toen lanceerden Turkse troepen de ‘Operatie Olijftak’ tegen de Koerdische militie YPG in de Syrische regio Afrin. Daarbij vielen honderden burgerdoden. “Militair ingrijpen kan nooit het antwoord zijn op instabiliteit en conflict. Er moeten dringend stappen worden gezet naar een vreedzame, bemiddelde oplossing”, reageerde Derwich Ferho, voorzitter van het Koerdisch Instituut.

58 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Jacky Vanderplas

    De enige lafaarden is europa.zitten altljd vuur te stoken in andere landen ,vooral de fransen,doen dan of hun neus bloed ,belgie laat zijn blauwhelmen afmaken omdat zij zoooo vredelievend zijn en zich niet mochten verdedigen, zij zijn tegen geweld en hebben heel ons leger laten verkommeren de niet herkozene zitten in brussel hun zakken te vullen met een heilig gezicht zeggen dat zij op vredesmissies gaan.v fake gesproken.usa krijgt alles over hun heen omdat zij willen helpen genosides tegen gaan

  • Albert De Vries

    @wim Goossens "1. de oorlog tegen zijn eigen bevolking van Asad". In Frankrijk wordt erger opgetreden tegen gele hesjes dan Assad tegen echte, VS-opgestookte rebellen deed. "2. De opkomst van ISIS en hun aanslagen in het westen" Isis is kunnen ontstaan doordat de VS Iraakse militairen massaal afgedankt heeft. "3. De vraag van de bevolking voor een tussenkomst " Westers fake news, 't was goed leven in Syrië, vraag maar na

Lees meer