President Islam Karimov overleed aan een hersenbloeding.
AP President Islam Karimov overleed aan een hersenbloeding.

Onduidelijkheid over opvolging "autoritaire despoot" Islam Karimov

Islam Karimov (78), de door zijn politieke tegenstanders en mensenrechtenorganisaties als "autoritaire despoot" omschreven president van Oezbekistan, is overleden. Oezbekistan heeft sinds zijn onafhankelijkheid in 1991 nooit een andere president dan Karimov gekend. Het is onduidelijk wie hem zal opvolgen.

Dochter uit de gratie gevallen

Dat regeringsleider Javkat Mirsiyayev de opdracht heeft gekregen de begrafenis van Karimov te organiseren, wordt door sommige analisten als een aanwijzing beschouwd dat hij Karimov zal opvolgen. Tot voor kort gold de oudste dochter van Karimov ook als zijn politieke erfgename, maar Goulnara Karimova viel enkele jaren geleden uit de gratie van haar vader en diens entourage.

Karimov doorliep alle geledingen van de Communistische Partij voor hij in 1989 president werd van de Oezbeekse Socialistische Sovjetrepubliek. Na de onafhankelijkheid twee jaar later bleef hij staatshoofd. Karimov werd in totaal drie keer opnieuw verkozen, maar erg geloofwaardig waren deze verkiezingen niet. In 25 jaar heeft Oezbekistan dan ook geen democratische traditie opgebouwd.

Folteringen in gevangenissen

Tijdens het bewind van Karimov behield Oezbekistan nauwe banden met grote broer Rusland. Zijn aanhangers wijzen op de relatieve economische stabiliteit in het 30 miljoen inwoners tellende land en zijn aanpak van de radicale islam.

Zijn politieke tegenstanders, die in groten getale naar het buitenland gevlucht zijn, en mensenrechtenorganisaties omschrijven hem als een autoritaire despoot. Verkiezingen zouden getrukeerd zijn en willekeurige arrestaties zouden geen uitzondering geweest zijn onder Karimov. De Verenigde Naties laakten meermaals de folteringen die in de Oezbeekse gevangenissen zouden gebeuren.

In 2005 aarzelde Karimov niet om het vuur te openen op enkele duizenden demonstranten in de stad Andijan, in het oosten van Oezbekistan. Daarbij zouden 300 tot 500 doden gevallen zijn.

Zijn autoritaire bewind duwde Karimov in de rol van internationale paria. Het valt af te wachten welke keuzes zijn opvolger zal maken. Islam Karimov overleed aan de gevolgen van een hersenbloeding.


Lees meer