Nelson Mandela bij zijn eedaflegging als eerste zwarte president van Zuid-Afrika in mei 1994
ANP Nelson Mandela bij zijn eedaflegging als eerste zwarte president van Zuid-Afrika in mei 1994

Student sleept CIA voor rechter om rol bij arrestatie Mandela

Een Amerikaanse student heeft een klacht ingediend tegen de CIA vanwege diens mogelijke rol bij de arrestatie van Nelson Mandela in 1962. Met zijn klacht hoopt Ryan Shapiro documenten boven tafel te krijgen die duidelijkheid scheppen over de vermeende betrokkenheid van de inlichtingendienst bij het oppakken van de anti-apartheidstrijder die eind vorig jaar overleed.

'Volgens sommige bronnen was de CIA indirect betrokken bij de arrestatie van Mandela, die werd neergezet als een Marxistische terrorist,'schrijft Shapiro in zijn klacht.

Freedom of Information act
De doctoraalstudent Geschiedenis en Antropologie uit Massachusetts verzoekt de federale rechtbank in Washington om de CIA te bevelen diens documenten over Mandela openbaar te maken. Shapiro doet dat op basis van de Freedom of Information Act. 

De student zegt dat zijn klacht het gevolg is van een vergeefs verzoek aan de inlichtingendienst om inzage in de documenten. De CIA verklaart tegenover AFP 'nooit' commentaar te geven op zaken die in onderzoek zijn bij een rechtbank.

Doorspelen informatie
Volgens Shapiro is sinds lange tijd geweten dat de CIA op regelmatige basis inlichtingen doorspeelde aan het apartheidsregime in Zuid-Afrika over de anti-apartheidsbeweging ANC. Des te vreemder vindt hij het dat nauwelijks documenten openbaar zijn over die samenwerking.

Stephen Ellis, een historicus van het Afrika-Studiecentrum in Leiden zegt in de Amerikaanse krant Huffington Post "nooit enig document" te zijn tegengekomen dat wijst op het doorspelen van informatie door de CIA die leidde tot de arrestatie van Mandela. Ellis onderzocht eerder soortgelijke berichten in verband met het oppakken van de in december overleden Mandela.

Speer van het volk
Mandela werd op 5 augustus 1962 opgepakt in de buurt van Howick, zo'n 100 kilometer van Durban, op de oude verbindingsweg tussen Durban en Johannesburg. Hij was al 17 maanden op de vlucht voor de autoriteiten nadat hij begin 1961 als medeoprichter en leider van Umkhonto we Sizwe ('Speer van het Volk'), de gewapende vleugel van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC), met een bommencampagne tegen regeringsdoelen was gestart. In het daaropvolgende anderhalf jaar volgden tientallen daden van sabotage en bombardementen.

Mandela werd in 1964, samen met andere ANC-leiders, veroordeeld tot levenslang. Hij zat 27 jaar in de cel, waarvan 18 jaar op Robbeneiland. In 1994 werd hij de eerste zwarte president van Zuid-Afrika.

Lees meer