4 Illustratiebeeld
AFP Illustratiebeeld

Belgische vrouwen staken (eindelijk) op Internationale Vrouwendag: hier halen ze hun inspiratie

Vandaag vieren vrouwen, niet alleen in België maar wereldwijd, vrouwendag. Ook de Belgische vrouwen laten van zich horen en roepen op om te staken. Daarmee sluit ons land aan bij een rijke (buitenlandse) geschiedenis aan vrouwenprotest. Beter laat dan nooit, want de acties waar de Belgische vrouwen zich vandaag op baseren, gaan zelfs terug naar 1908. 

Eerst en vooral valt deze datum niet uit de lucht. Exact 101 jaar geleden ondernamen vrouwen in de Verenigde Staten voor het eerst actie. Vooral de vrouwen die in de kledingindustrie werkten, waren niet tevreden en wilden gehoord worden.

Russische vrouwen raakten al snel geïnspireerd en begonnen ook te demonstreren. Rusland zou 8 maart uiteindelijk ook bekrachtigen als datum voor Internationale Vrouwendag. Uiteraard werd de datum aanvankelijk niet zomaar overgenomen, door een communistische ondertoon, maar enkele jaren later gebeurde dat wel.

Lees hier meer over de radicale reden waarom we Internationale Vrouwendag op 8 maart vieren

De vrouwelijke proteststemmen in de VS en in Rusland inspireerden tal van vrouwen in het buitenland. De trend waaide over naar Europa waar voornamelijk in Polen, Frankrijk en Groot-Brittannië werd gestaakt. Meestal om dezelfde redenen: harde werkomstandigheden, oneerlijk loon, én vooral een te grote loonkloof.

1975: het jaar van het feminisme

Vanaf 1975 vulden enkele landen de vrouwenrechten origineler in. De VS hadden opgeroepen om één vrouwendag te vervangen door één jaar lang vrouwenrechten te “vieren”. Het was aan de vrouwen om het begrip “vieren” in te vullen.

IJsland pakte het groots aan. Zo kwamen er op 24 oktober 1975 maar liefst 25.000 vrouwen op straat, dat was 90 procent van de toenmalige vrouwelijke populatie. De term feminisme wordt eveneens stilaan geïntroduceerd want de IJslandse vrouwen wilden maar één ding: gendergelijkheid.

Nog nooit had een vrouwelijke staking zoveel succes. Het land lag voor één dag op zijn kop. Kinderen moesten bij hun (werkende) vaders blijven want crèches, scholen en andere opvangmogelijkheden waren gesloten. En de supermarktketens verkochten hun volledige voorraad worstjes, een populaire en makkelijke maaltijd, die dag. Vigdis Finnbogadóttir, de eerste vrouwelijke president in IJsland én Europa, zou naar eigen zeggen niet verkozen zijn in 1980 als de vrouwenstaking in 1975 niet had plaatsgevonden. De oktoberdag in 1975 ging de geschiedenisboeken in als ‘Lange Vrijdag’.

Zwarte Woensdag

Enkele jaren geleden, in 2016, kwamen de Argentijnse vrouwen op straat. “Ni Una Menos”, zo luidde het protest, wat zoveel betekent als “Niet één Minder”. Het protest volgde na de kort opeenvolgende moorden van vier tienermeisjes: Chiara Paez, Daiana Garcia, Melina Romero en Angeles Rawson. De 14-jarige Paez werd vermoord teruggevonden onder het huis van haar vriendje. De 16-jarige Lucia Pérez werd dan weer gedrogeerd, meermaals verkracht door verschillende mannen en op gruwelijke wijze vermoord.

(Lees verder onder de foto)

4 Argentijnse vrouwen kleedden zich in 2016 voor het eerst volledig in het zwart op ‘Zwarte Woensdag’. Ze protesteerden tegen het geweld tegen vrouwen.
EPA Argentijnse vrouwen kleedden zich in 2016 voor het eerst volledig in het zwart op ‘Zwarte Woensdag’. Ze protesteerden tegen het geweld tegen vrouwen.

Met de “Ni Una Menos”-beweging willen de vrouwen het normaliseren van geweld tegen vrouwen aankaarten. De vier tienermeisjes maken immers deel uit van honderden, misschien zelfs duizenden, andere slachtoffers van huiselijk geweld, verkrachting en moord. Vrouwen in Argentinië worden volgens hen aan hun lot overgelaten, en daders worden maar al te vaak vrijgesproken - net zoals overigens bij de moordenaars van de 16-jarige Pérez gebeurde. Helemaal in het zwart gekleed trekken Argentijnse vrouwen sinds 19 oktober 2016 op “Zwarte Woensdag” de straat op. Ze zijn het machismo en het geweld grondig beu.

Zwarte Maandag

Ook de Poolse vrouwen kleedden zich in oktober 2016 voor één dag allemaal in het zwart. Zij hadden daar wel een andere reden voor dan de Argentijnse vrouwen. De Poolse regering had immer aangekondigd om het abortusrecht af te schaffen. Vrouwen die toch een abortus zouden plegen, zouden kans maken op een gevangenisstraf. Maar liefst 30.000 vrouwelijke demonstranten kwamen de straten op en lieten van zich horen. En hun luidkeels protest had succes: het voorstel werd uiteindelijk door het Poolse parlement verworpen.

4 Poolse protestanten op ‘Zwarte Maandag’.
EPA Poolse protestanten op ‘Zwarte Maandag’.

Laatste van de klas 

Terug naar vandaag: 8 maart 2019. Enkele jaren nadat het feminisme en vrouwenprotest in andere landen ontkiemde, volgt België pas. Tenslotte duurde het ook tot 1948 totdat het vrouwenstemrecht in ons land werd goedgekeurd. Nederland liep op dat vlak maar liefst dertig jaar vooruit. Zelfs in Rusland genoten vrouwen vanaf 1917 van stemrecht (onder andere dankzij het vrouwenprotest geïnspireerd op de VS).

De Belgische vrouwen zijn vandaag overigens niet de enige die staken. In Spanje doen ze het al sinds vorig jaar, en vandaag zouden er naar verluidt zo’n vijf miljoen Spaanse vrouwen het werk nogmaals neerleggen. De media verwachten aan het eind van de stakingsdag, rond 18.30 uur, honderdduizenden vrouwen zullen samenkomen om gelijkberechtiging en gelijke kansen te eisen. Vooral in Madrid en Barcelona verwacht men veel demonstranten die willen tonen dat “als de vrouwen stoppen, de wereld stopt”. 

De succesgraad van de Belgische vrouwenstaking valt echter nog af te wachten. Verspreid over het land zijn er enkele bijeenkomsten gepland, maar grootschalige stakingsacties blijven uit. De vrouwen die staken, doen dat voornamelijk omdat ze de loonkloof liever kwijt dan rijk zijn. 

4
EPA

7 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Johan Apatride

    In de westerse landen hebben de vrouwen toch alle macht. Kijk maar wie beslist waar men op vakantie gaat, welke kleur de nieuwe wagen gaat zijn, enz....

  • Frank De Witte

    Ik zie er het nut niet van in om altijd alles zo op te blazen, maar ik ben dan ook maar een man, mijn geheugen is waarschijnlijk te beperkt om zoiets te begrijpen.

Lees meer