Getty Images

Exclusief voor abonnees

Geef ik mijn kinderen wel genoeg aandacht? We vroegen het aan De Opvoedingslijn: “Quality time wordt overschat”

Geef ik mijn kinderen wel genoeg aandacht? Werk ik niet te veel? Deze vragen en het bijkomend schuldgevoel zijn geen enkele ouder vreemd. Het leven is druk en soms lijkt er nauwelijks echt vrije tijd. Hoe maken we dan nog genoeg ruimte voor onze kinderen? We gingen te rade bij Ilse De Block van De Opvoedingslijn. “‘Quality time’ wordt overschat.”

Ochtendspits. Iedereen zit aan de ontbijttafel en natuurlijk is de kleuter zijn ene sok kwijt en de 7-jarige blijft maar doorgaan over een vriendje dat gisteren niet zo lief was. Ondertussen smeert de peuter confituur in zijn haar. Eer dat iedereen is afgeleverd op school en crèche is er al meerdere keren strijd geleverd. En dan moet je zelf nog aan je werkdag beginnen. 

Geen wonder dat we reikhalzend uitkijken naar het weekend. Dat staat dan volgepland met toffe activiteiten. Toch? Alleen heeft de peuter niet geslapen en is daardoor de hele middag slechtgezind. De 7-jarige mokt omdat de speeltuin ‘saai’ is en de kleuter wil na 5 minuten al een ijsje. En wel nu. Ondertussen amuseert niemand zich, en dat was toch juist de bedoeling?

Een grote valkuil van ‘quality time’, zegt Ilse De Block. “De verwachtingen van onze vrije tijd zijn zo hooggespannen. Alles moet leuk zijn, er mogen geen conflicten zijn. Dat maakt alles geforceerd en we gaan zo leermomenten uit de weg.” Een ander voorbeeld is de avondmaaltijd. “Sommige ouders redeneren dan: we zitten allemaal samen aan tafel en hier moet nu alles verteld worden. Maar zo werkt het niet bij kinderen. Zij volgen hun eigen ritme en ontwikkelingsfases. Ze hebben bepaalde noden, maar die noden vallen niet altijd in het moment dat wij er even tijd voor gaan maken. Een kind dat ongelukkig van school komt en ouders zien dat kind maar om 18 uur na de opvang, is het moment om daarover te praten al voorbij.” 

Hoe maak je dan wel voldoende tijd voor je kind?

“We laten ons vaak te veel leiden door het idee van tijdsdruk en denken dat we daar niet aan kunnen ontsnappen. We krijgen veel vragen binnen die zijn ingegeven door het gevoel dat we te weinig tijd hebben. Er moeten heel snel oplossingen komen voor dingen die fout lopen. Ook voor onze kinderen. Maar heel vaak kost iets net tijd en moet je het tijd geven om dingen te doen veranderen of beïnvloeden.”

“Het begint al op jonge leeftijd. Een kindje van 2 wil niet doorslapen. De ouders hebben zogezegd alles geprobeerd en niets helpt. Heel vaak heeft dat ermee te maken dat ze de ene dag het ene proberen, zien dat het niet werkt en de volgende dag iets anders proberen. En zo verder. Ondertussen zijn de ouders opgejaagd en daar gaat hun kind niet beter van slapen. Integendeel. Het is net aanvaarden dat het tijd kost en aanvaarden dat de oplossing niet voor morgen is, maar voor volgende week of voor nog later. Als we dat kunnen accepteren, worden we rustig en net dat heeft wel effect op die 2-jarige.”

Maar in bijvoorbeeld de avondspits moet er veel gebeuren. Kinderen moeten dat ook leren begrijpen, toch?

“Uiteraard mag je als ouder zeggen als je druk bezig bent: we moeten er even over praten, ik heb over een uurtje tijd. Maar doe dit best niet te vaak. Dan gaat een kind bij voorbaat denken ‘laat maar, mama en papa hebben geen tijd’. Ik weet van Sybille (Declercq, red.) van Awel (kinderen- en jongerentelefoon) dat kinderen dat vaak zeggen. ‘Ik bel eens naar jullie, want papa en mama hebben geen tijd’. Zo leren ze om zaken voor zich te houden. Of ze zijn bang voor een verandering in de sfeer omdat hun ouders zich zorgen gaan maken als ze wel iets vertellen. Kinderen zijn daar erg gevoelig voor. Of ze worden juist lastig, net omdat ze het niet kwijt kunnen.”

Wat kun je als ouder wel doen?

“Gewoon er zijn is zeer belangrijk. Je moet je kinderen niet gaan animeren, maar je moet genoeg aanwezig zijn. Als je kind een vraag stelt, luister dan. Leg desnoods even alles opzij. Draai je even af van je scherm en luister. Een andere valkuil is door tijdsgebrek onmiddellijk oplossingen willen aanreiken. Dan lijkt het alsof je je kind geholpen hebt, maar kinderen vragen niet altijd om een oplossing. Ze vragen meer om even echt te luisteren. Door er te zijn, merk je ook eerder dat er iets scheelt.” 

“Aandacht geven zit in kleine dingen. Peuters die keer op keer terug naar die kabels van de toestellen kruipen hebben er niets aan als je vanachter het keukenblok roept: nee dat mag niet. Ook al herhaal je dat tien keer, dat werkt niet. Je peuter wil contact, dus stap even ernaartoe, kijk je kind aan op ooghoogte en herhaal dat het niet mag. Haal hem dan weg bij de kabels. Op een gegeven moment komt die boodschap dan echt over. Een peuter heeft dat echte contact en die duidelijke begrenzing echt nodig.” 

Lees ook: Plan dit zomervakantie maar niet te vol: waarom activiteiten voor kinderen niet altijd leerzaam en verrijkend moeten zijn. 

“Kleuters kunnen de ochtendspits soms danig vertragen doordat ze niet willen eten of omdat het aankleden heel lang duurt. Het helpt om dan te bedenken dat je kind niet anders kan. Hij moet de tijd krijgen om het anders te leren. Jij als ouder moet in de eerste plaats tegemoet komen aan de noden van je kind, en niet andersom. Natuurlijk moet je grenzen aangeven en duidelijk maken wat je verwacht, maar besef dat je kind niet bewust vertraagt of het doet om je te pesten, of dat hij het nog altijd niet snapt. Kinderen hebben tijd nodig, en het is aan de ouder om die tijd te geven.”  

“Stel dat je schoolgaande kind een opmerking maakt over een vriendje dat vandaag geen vriendje was. Stop met wat je aan het doen bent en luister. Stel dat je zoon van 13 kritiek heeft op een jongen van de scouts die betrapt is met wiet. Dat is een belangrijk moment om open vragen te stellen: hoe kijk jij daar tegenaan? Hebben ze jou dat al eens gevraagd? Wees echt geïnteresseerd. Ga niet preken. Dit zijn heel belangrijke momenten waarin je spontaan met je kind kan praten zonder dat er al een probleem is. Die gaan voorbij als je zegt dat je nu geen tijd hebt. Als je gewoon probeert te luisteren, maakt dat al heel veel verschil.”

“Probeer ook niks uit je kinderen te sleuren. Als je ziet dat er iets scheelt, vraag er dan naar. Maar als je kind niet wil praten, durf het dan ook te laten. Op die manier heb je laten weten aan je kind dat je het wel hebt gezien en dat hij erover mag praten.”

Hoe moet je omgaan met schuldgevoel?

“Alle ouders ervaren weleens schuldgevoelens en dat is normaal, maar als je daar voortdurend onder gebukt gaat, is het misschien een idee om na te denken over andere keuzes maken. Wil je minder gaan werken, of op een andere manier het werk gaan indelen? Daarover praten is soms een taboe, veel ouders denken dat ze niet anders kunnen. Maar denk er eens echt over na.”

“Schuldgevoel als ouder hangt samen met deze tijd. We willen het allemaal zo goed doen. We willen onze kinderen geen tekort doen. Maar we moeten leren meer los te laten. Goed genoeg is ook oké. We hebben een belangrijke taak, maar uiteindelijk zijn we ook maar mensen. Je kan niet alle problemen voor je kind oplossen. Kinderen moeten zelf leren omgaan met bepaalde negatieve gevoelens. Je kan dat ook niet forceren, en net dat vinden we als ouder zo moeilijk. We moeten meer aan onze kinderen zelf overlaten. Heb vertrouwen.” 

Lees ook binnen HLN+:

Plan die zomervakantie maar niet te vol: waarom activiteiten voor kinderen niet altijd leerzaam en verrijkend moeten zijn

Hoe vermaak ik mijn kinderen tijdens de zomervakantie?

Hoe bescherm je je kind het beste tegen de zon? 5 vragen aan dermatoloog Thomas Maselis

6 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.
  • Liliane Maes

    Je moet kunnen thuisblijven hé ! Probeer na 25 j dan nog eens de draad op te nemen voor je pensioentje...denk dat die tijd van toen niet haalbaar meer is al kan ik daar wel inkomen. Maar is weggelegd voor mensen waar één van de twee een hoge functie heeft of voor de profiteur stempelaar..

  • Peter De Decker

    De weinige reacties zeggen genoeg. Mijn vrouw is halftijds gaan werken en ik dichter bij huis. Zo hebben we veel tijd voor onze kinderen. Maar de meeste mensen willen enkel tijd voor zichzelf en hun leven op sociale media, dat is belangrijker, wat een ander van hen denkt.

Lees meer