ThinkStock

Exclusief voor abonnees

Terug naar school: zo kies je de beste boekentas

Een nieuw schooljaar betekent voor veel kinderen een nieuwe schooltas. Maar welke kies je dan uit? «Een rugzak is ergonomisch de beste keuze, maar je moet hem wel op de juiste manier dragen», aldus Roeland Motmans, de voorzitter van de Vlaamse Ergonomie Vereniging (VerV).

Bij het begin van het schooljaar vragen heel wat ouders zich af welke schooltas nu de beste keuze is voor hun kind. Even leek de trolley dé ultieme schooltas te zijn, maar ondertussen staan de meeste scholieren weer met een rugzak aan de schoolpoort. «Vooral bij kinderen in de lagere school zag en zie je veel trolleys», zegt Roeland Motmans van de Vlaamse Ergonomie Vereniging (VerV). «Op zich geen slechte keuze, maar het probleem is vaak dat men trolleys veel zwaarder laadt dan een rugzak. Daarnaast zijn de meeste scholen niet aangepast om overal je trolley naar toe te rollen: enkele keren per dag moet een kind zijn trolley opheffen om over een borduur of trap te stappen.»

«Vanuit ergonomisch standpunt is een rugzak dan ook de beste keuze», zegt Motmans. «Niet alleen is het gewicht van de rugzak symmetrisch verdeeld over de rug en schouders, het gewicht bevindt zich ook dicht bij het lichaamszwaartepunt waardoor het de minst vermoeiende draagwijze is. Je lichaam moet zich minder hard inspannen om de last te dragen. Al is het wel belangrijk om de rugzak hiervoor op een juiste manier te dragen: de twee schouderbanden gebruiken is noodzakelijk om de rug niet te belasten. En goed aanspannen van de schouderbanden zodat de rugzak dicht tegen het lichaam hangt, helpt om een natuurlijke lichaamshouding te behouden.»

Boven het staartbeen

Naast de manier van dragen, speelt de keuze van type rugzak ook een rol. Een goede rugzak heeft enkele eigenschappen om de rug, schouders en nek zo min mogelijk te belasten. «Een rugzak met verschillende compartimenten is aangewezen zodat de zware dingen dicht tegen de rug geplaatst kunnen worden én ook daar blijven zitten», aldus Motmans. «Daarnaast zijn zachte, verstelbare schouderbanden ook belangrijk: niet alleen om goed aan te spannen zodat de rugzak dicht tegen de rug hangt, maar ook omdat een zacht materiaal of extra bescherming rond de schouderbanden ervoor zorgen dat ze niet in de schouders gaan snijden.

«Een verstevigde rug is dan weer aangewezen omdat het de vorm van de rug volgt en nauwer aansluit bij het lichaam. De juiste grootte van de rugzak is voor iedereen anders. Een ergonomische rugzak hangt op de rug boven het staartbeen. Hangt je rugzak lager, dan moet je lichaam zich meer inspannen om in balans te kunnen blijven.»

Rug- en nekklachten?

En dan is er natuurlijk nog de discussie over het maximale gewicht van een rugzak. Uit onderzoek is gebleken dat het gemiddelde gewicht van de boekentas van de Belgische scholieren 15 % van het lichaamsgewicht is. «En dat is te zwaar», zegt Motmans. «De richtlijn is 10 % van het lichaamsgewicht: niet alleen voor lagereschoolkinderen, maar ook voor tieners én volwassenen. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat je met een rugzak die niet meer weegt dan 10% van je lichaamsgewicht een normale spierwerking en gangpatroon kan behouden. Weegt de rugzak 15% van het lichaamsgewicht, dan moeten zowel bij kinderen als volwassenen de spieren harder werker om het lichaam in balans te houden en loop je het risico dat je lichaamshouding afwijkingen vertoont. Een te zware rugzak kan dus wel wat ongemakken veroorzaken.»

Ondertussen zoeken wetenschappers al ruim twintig jaar lang uit of te zware rugzakken rug- en nekklachten kunnen veroorzaken of zelfs tot een scheefgegroeide rug kunnen leiden. «Maar geen enkele studie kan dit bevestigen», aldus Motmans. «Doorgaans is er niet één oorzaak van rugpijn of rugproblemen, maar is het een optelsom van verschillende factoren. Te weinig bewegen, onaangepast schoolmeubilair, een te zware rugzak, foute tilbewegingen… Ze kunnen allemaal één van de oorzaken zijn van rugproblemen. Geen enkel onderzoek heeft tot nu toe kunnen bevestigen dat een te zware rugzak voor rugpijn zorgt of in de hand werkt dat je rug zou gaan scheefgroeien. Maar daarmee zeg ik niet: ‘Doe maar op’.»

«Het is belangrijk om een rugzak zo rugvriendelijk mogelijk te gebruiken en een rugvriendelijke levensstijl te volgen. Heel wat scholen houden trouwens bij het begin van het schooljaar een ‘weegactie’ waarbij de schooltassen op de weegschaal worden gezet. Kinderen worden zich zo bewust van het gewicht dat ze meezeulen. Opvallend vaak zorgt dat er ook voor dat ze snel minder spullen in hun schooltas proppen.»

Hoe kiezen?

Hou bij de aankoop van een rugzak rekening met volgende punten.

Verstevigde achterkantDit ondersteunt de lage rug én zorgt voor meer stabiliteit.

Verstelbare heup- en borstbanden: Zeker voor leerlingen die lange afstanden afleggen met hun rugzak, helpt dat om het gewicht zo dicht mogelijk bij het lichaamszwaartepunt te houden.

Verstevigde onderkant: Een verstevigde onderkant is vooral nuttig als de rugzak vaak op de grond wordt gezet. Zo voorkom je dat de inhoud nat wordt en zorg je ervoor dat de rugzak minder snel slijtage zal vertonen.

Verschillende compartimentenZo kan je niet alleen alles netjes organiseren in je rugzak, maar is het ook makkelijk om de zwaarste spullen dicht tegen de rug te dragen, vlakbij het lichaamszwaartepunt.

Verstelbare én zachte schouderbanden: Door te kiezen voor zachte schouderbanden voorkom je dat ze gaan snijden aan de schouders. Belangrijk is ook om de schouderbanden zo aan te spannen dat de rugzak dicht tegen je rug hangt.

Rugzak ook het populairst

Een rugzak mag dan wel ergonomisch de beste keuze zijn. Is dit ook aan de schoolpoort waar te nemen? «Ongeveer 60% van de kinderen uit het eerste, tweede en derde leerjaar van het basisonderwijs kiest voor een boekentas of een trolley», weet Dries Ceuppens, aankoper bij Dreamland. «Vanaf het vierde leerjaar kiest men hoofdzakelijk voor een rugzak. Ergonomie en milieuvriendelijkheid zijn de belangrijkste redenen om voor een rugzak te kiezen. Topmerken zoals Kipling, Eastpak, Roxy en Dakine blijven populair onder de schoolgaande kinderen. Al valt het ook op dat ons huismerk Kangourou (te koop bij Dreamland en Colruyt, red.) het goed doet én dat ook merken die rugzakken produceren van gerecycleerde pet-flessen aan populariteit winnen.»

Ook Jurgen Derycke, marketing director bij Kipling, bevestigt die tendens: «Rugzakken zijn inderdaad de best verkochte producten in de schoolcollecties. Al valt het dit schooljaar ook op dat trolleys en rugzakken met wieltjes weer aan populariteit winnen. In vergelijking met vorig schooljaar valt daarvan een opmerkelijke stijging in de verkoop waar te nemen.»

Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.

Lees meer