Getty Images

Exclusief voor abonnees

Waarom de regel ‘geen telefoons op tafel’ niet werkt en andere overlevingstips voor de feestdis

De feestdagen staan voor warmte, gezelligheid en liefde voor je naasten. Maar hoe zorg je ervoor dat het ook echt gezellig blijft? We zetten een paar tips voor je op een rij. 

Denk na over de tafelschikking. Komt je familie bij jou thuis en heb je er wat over te zeggen? Denk dan goed na over de tafelschikking. Ruziënde mensen in de familie die elkaar niet vaak zien, kun je beter niet naast elkaar zetten.

Familiepsycholoog Dave Niks: “Het belangrijkste is te bedenken met welke bedoeling je überhaupt samenkomt. Waarom ga je bij elkaar zitten? Als het niet het hele jaar gezellig is binnen de familie, is het dat met de feestdagen ook niet. Als er allerlei dingen spelen – al dan niet uitgesproken – of je hebt er eigenlijk geen zin in, gaat het niet gezellig worden.”

Het kan zijn dat het überhaupt al moeilijk is te plannen wanneer je bij elkaar gaat zitten. Met gebroken gezinnen en (schoon-)familie kan het bijvoorbeeld soms ingewikkeld zijn wie je wanneer ziet. Probeer het dan allemaal niet te proppen in die twee dagen, maar kies voor waar je zélf de meeste waarde aan hecht. En als je dan samen bent, wees dan dynamisch. Etiquettedeskundige Anne-Marie van Leggelo: “Het is leuk om na een tijdje, bijvoorbeeld na elk gerecht, te wisselen van plek, zodat je met diverse mensen kunt praten. Dat houdt het voor iedereen gezelliger.”

Vermijd politieke discussies. Begin niet over Zwarte Piet. Het is vrijwel zeker dat niet iedereen in de familie daar hetzelfde over denkt en iedereen lijkt er een erg sterke mening op na te houden. Of je nu voor bent of tegen, het levert een hoop frustratie op, want je overtuigt elkaar waarschijnlijk toch niet. Waarom zou je jezelf verliezen in een eindeloze discussie?

Hetzelfde geldt voor andere politieke onderwerpen, zoals de vluchtelingencrisis. Wel of geen vluchtelingen opvangen in Nederland? Er is bijna altijd wel een oom of tante die er net anders over denkt dan jij en dat maakt het er vaak niet gezelliger op.

Vermijd liever dus ingewikkelde politieke discussies en kies voor luchtige, leuke onderwerpen. “Je kunt de gesprekken beter luchtig en gezellig houden, in plaats van ze aan te grijpen om het over de familiebanden te hebben of over iets waar je al maanden mee rondloopt’’, zegt psycholoog Niks. “Vermijd gevoelige onderwerpen waarvan je inmiddels zou kunnen weten dat die irritatie kunnen opwekken.”

Let op met alcohol. Daarop voortbordurend: mensen met een flinke borrel op lijken altijd nóg meer overtuigd te zijn van hun eigen mening dan nuchtere mensen. Een discussie wordt er vaak niet gezelliger op: mensen praten steeds harder en laten zich niet zomaar afkappen.

In het begin lijkt het leuk en grappig: geef nonkel Jan nog maar wat wijn! Het wordt steeds gezelliger, tot het punt waarop iemand net iets te veel achter de kiezen heeft. Het is dus belangrijk om in te schatten wanneer iemand die grens heeft bereikt en om dan af en toe een watertje in te schenken.

Gezelschapsspelletjes. De naam zegt het eigenlijk al. Ze zijn er voor de gezelligheid. En vaak is het ook gezellig. Maar er is altijd dat ene familielid, dat broertje of zusje, dat echt niet tegen zijn of haar verlies kan. En dat maakt het absoluut niet gezellig.

Schat dat goed in: is het een goed idee om met deze samenstelling een spelletje te spelen, of niet? Wat overigens ook een leuke tip is: quizzen. Je kunt in allerlei apps heel veel leuke quizjes maken die leuk zijn voor jong en oud. Mits iedereen dus tegen zijn verlies kan.

Niet te veel moetjes. Leg elkaar niet te veel op. ‘Het móet gezellig zijn’, ‘Je moet wel nog even blijven na het eten, maar ook weer niet te lang’. Al die moetjes maken het niet gemakkelijk. Leg elkaar dus niet te veel regels op en spreek duidelijke dingen af. Aan het eind van de middag beginnen met een drankje, daarna met z'n allen aan tafel en na het toetje nog een beetje natafelen bijvoorbeeld.

Een ander belangrijk moetje: ‘Geen telefoons op tafel!’. Wederom een punt van discussie. Iedereen verbieden de hele avond op zijn of haar telefoon te kijken werkt doorgaans averechts. Vooral bij jongeren. Als je de kinderen verbiedt op hun telefoon te kijken, zal dat een hoop chagrijn opleveren. Wil je ze toch een beetje in toom houden voor de gezelligheid? Spreek dan af dat de telefoontjes verdwijnen zo gauw je gaat eten. Ze moeten toch wel éven zonder hun telefoon kunnen?

Ook handig: stel voor pauzes in te lassen. Dan kun je iedereen de gelegenheid geven gebruik te maken van de wc en ook even WhatsApp of Instagram te checken.

Maak het niet te ingewikkeld met koken. Ben jij de gastvrouw of gastheer? Maak het jezelf vooral niet te moeilijk. Want hoe ingewikkelder je het maakt, hoe meer er fout kan gaan en hoe meer frustratie dat weer oplevert. Bovendien sta je dan de helft van de tijd in de keuken en dat is ook niet gezellig.

Houd het daarom een beetje makkelijk, of laat iedereen iets kleins maken en dat meenemen. Alleen nog even opwarmen: het is ideaal en je hebt veel tijd met elkaar.

Houd je verwachtingen realistisch en haalbaar, dat voorkomt een hoop spanning. Stressexpert Suzan Kuijsten: “Tegenwoordig moeten we allemaal Jamie Oliver zijn. De feestdagen lijken in sommige families wel een olympische wedstrijd. Maar het diner gaat over samenzijn, dus je hoeft niet ineens de sterrenkok uit te hangen.”

Zoek afleiding. Kinderen vermaken, even naar buiten of helpen in de keuken. Drie ideale gelegenheden om even afleiding te zoeken als je denkt dat je gek wordt. Niemand die er raar van opkijkt als je even naar buiten wilt na het eten om die after dinner-dip te voorkomen. Frisse lucht doet je sowieso goed en waarschijnlijk wil er wel even iemand mee. 

Kinderen zijn ook ideaal. Zijn er kleintjes in de familie? Spelen maar! De kinderen vinden het leuk, want ze hebben een speelmaatje. De ouders vinden het leuk, want ze hoeven even niet op te letten én het is leuk voor jezelf als je je dreigt te verliezen in een vervelende discussie.

Een laatste goede, voor de hand liggende afleiding is helpen in de keuken. Ben je bij familie op bezoek? Dan kan de gastvrouw of - heer altijd wel een hulpje gebruiken. Schenk drinken in voor iedereen, help met de afwas of dek vast de tafel.

Psycholoog Niks: “Bedenk van tevoren hoe je anders om kunt gaan met vervelende schoonvaders enzovoort. Je kunt je aan iemand blijven ergeren, óf je gaat afleiding zoeken.”

3 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.
  • marie-claire de bosscher

    mijn moeder is 93 dus ik moet altijd bereikbaar zijn; heb ook een vriendin met MS, en die kan me ook dringend nodig hebben...

  • Tony Vilters

    Veel simpeler oplossing; Hier komen smartphones NIET binnen. Smartphones bij een bezoek binnenbrengen is een gebrek aan respect ovv de gastheer/vrouw.

Lees meer