Getty Images

Exclusief voor abonnees

Wanneer geef je je kind zakgeld? En welk bedrag? Onze budgetexperte geeft advies over hoe je kinderen slim leert omgaan met geld

Kinderen verstandig met geld leren omgaan, is geen sinecure. De Week van de opvoeding is een mooie aanleiding om het toch aan te pakken. “Kinderen die op jonge leeftijd leren kiezen waaraan ze hun geld uitgeven, hebben later minder financiële problemen”, zegt Sara Van Wesenbeeck, budgetexperte in ons geldpanel. Hoe pak je dit in jouw gezin het best aan? En hoeveel zakgeld geef je aan je kind? Onze geldexperte geeft advies.

Budgetteren, omgaan met geld en het beheren, het zijn vaardigheden die je vooral van anderen uit je omgeving leert: thuis van je ouders, van je vrienden, op school. Geef financiële opvoeding en vorming daarom ook een plaats in je gezin. Het hoeft heus niet ingewikkeld of moeilijk te zijn.

Begin met het geven van het goede voorbeeld en onderschat vooral je voorbeeldfunctie niet. Kinderen leren meer van hun ouders dan je denkt. Als jij elke dag geld uitgeeft zonder er bij na te denken en je daardoor voortdurend in het rood staat, is de kans groot dat je kroost dat later ook als norm zal hanteren. Leg je eigen geldgedrag daarom kritisch onder de loep: weet je precies hoeveel geld je hebt en hoeveel je kan besteden? Waar geef je zonder bij na te denken altijd veel geld aan uit?

Leg uit waarom je bepaalde keuzes gemaakt hebt over (grote) aankopen, of maak de keuzes samen met je kind

Sara Van Wesenbeeck

Zit je ook op dezelfde golflengte met je partner wat normen en waarden over geld betreft. Wat zijn voor jullie belangrijke waarden op het gebied van geldzaken? Wat willen jullie de kinderen meegeven? Zorg dat je eensgezind bent.

Tafeltje dek-je, ezeltje strek-je

Maak geldzaken bespreekbaar in je gezin en doe er niet geheimzinnig over. Leg de waarde van geld uit en vertel dat aan alles een prijskaartje hangt. Hoe werkt kopen en verkopen, winst en verlies? En hoe verdien jij je geld? Wat zijn de valkuilen als je boodschappen doet? Betrek je kinderen ook actief bij het managen van het gezinsbudget:

• Toon hoe je een budget opzet.
• Praat over wat er maandelijks uitgegeven wordt en wat er binnen komt en hoe je dat in evenwicht houdt.
• Toon hoe je het betalen van de rekeningen aanpakt.
• Leg uit waarom je bepaalde keuzes gemaakt hebt over (grote) aankopen, of maak de keuzes samen met je kind.
• Stel elke week met het gezin ook een budgetdoel voorop waar iedereen naartoe kan werken.

Leren met zakgeld

Een ander krachtig leermiddel is ‘zakgeld’. Het is een nuttige tool om vertrouwd te raken met het beheren van een budget. Daarnaast biedt het je kind garanties op een financieel zekere toekomst. Onderzoek heeft uitgewezen dat kinderen die al op jonge leeftijd leren kiezen waaraan ze hun geld uitgeven, later minder financiële problemen hebben. Antwoorden op de meest prangende vragen rond zakgeld en nuttig advies:

1. Vanaf welke leeftijd geef ik zakgeld?
Geef je kind zakgeld van zodra het kan tellen en rekenen, en het begrijpt wat geld is en wat munteenheden zijn. Dat is voor ieder kind verschillend, maar de meesten zijn dan tussen 5 en 7 jaar.

Denk niet dat je moet uitpakken met grote bedragen. Een bescheiden bedrag is even nuttig

Sara Van Wesenbeeck

2. Hoeveel zakgeld geef je?
Er is geen standaardbedrag voor zakgeld, vandaar dat de meeste ouders het moeilijk vinden om precies te bepalen hoeveel zakgeld ze hun kinderen zullen geven. Houd met deze zaken rekening:

• Volg vooral je eigen norm: welke ruimte heb je in je budget?
• Wat moet je kind met het zakgeld kopen? Dient het enkel voor extraatjes of moet alle kleding er mee betaald worden?
• Denk niet dat je moet uitpakken met grote bedragen. Een bescheiden bedrag is even nuttig.
• Even informeren bij andere ouders met kinderen leert je ook veel, al is het belangrjk dat je je eigen koers vaart en bekijkt wat jij te besteden hebt.

3. Met welk bedrag begin je?
Uit het zakgeldonderzoek van Wikifin uit 2016 blijkt dat de meerderheid van de kinderen die zakgeld krijgen, per maand gemiddeld deze bedragen ontvangen: 5 euro voor een 6- tot 7-jarige, tussen 20 en 39 euro voor een kind van 12 en tussen 40 en 99 euro voor een 18-jarige. Het zakgeldonderzoek van ING (2019) bij tieners bevestigt deze cijfers. Dit zijn uiteraard richtbedragen.

4. Per week of per maand? 
Jonge kinderen krijgen meestal een weekbedrag, dat hen contant gegeven wordt. Dat is voor henbevattelijker. Bij grotere kinderen kan je voor een maandbedrag kiezen.

5. Wanneer verhoog je het bedrag? 
Ook dat bepaal je zelf. Je zou één keer per jaar een beetje ‘opslag’ kunnen geven, bijvoorbeeld telkens bij het begin van het nieuwe jaar. Leg dan ook de nieuwe afspraken vast.

6. Mijn vriendjes op school krijgen meer! 
Leg je kinderen uit waarom je voor dit bedrag gekozen hebt. Door samen het maandbudget te bekijken, zullen ze beseffen waarom elke cent telt en hoe het komt dat je niet meer te besteden hebt.

Tot 10 jaar dient de zakcent meestal enkel voor extraatjes, daarna wordt er het gsm-abonnement mee betaald, of kopen jongeren er zelf hun kleren mee

Sara Van Wesenbeeck

7. Nog enkele gulden regels voor wie zijn kind zakgeld geeft:
• Geef een vast bedrag en geef het op telkens op een vast tijdstip.
• Geef beter te weinig dan te veel.
• Geef kinderen tot ongeveer 10 jaar liefst contant geld.
• Maak duidelijke afspraken over wat je kind van zijn zakgeld moet betalen (tot 10 jaar dient de zakcent meestal enkel voor extraatjes, bij jongeren dient het vaak om zelf kleren te kopen of het gsm-abonnement te betalen)
• Laat je kind zelf keuzes maken over wat hij met het geld doet, maar begeleid hem een beetje als dat nodig is (vertel hem bijvoorbeeld dat enkel snoep kopen wel slecht voor de gezondheid is)
• Is alles uitgegeven, geef dan geen extra geld
• Gebruik zakgeld niet om te belonen of als middel om te straffen.

Spaarvarken of een spaarrekening?

Leer je kinderen sparen. Voor kinderen tot ongeveer 10 jaar is een ‘spaarvarken’ beter te hanteren. Het is voor een kind tot die leeftijd makkelijker om het geld ‘dichtbij’ te hebben. Laat je kinderen bijvoorbeeld aan de slag gaan met drie omslagen of drie glazen potjes. Het geld in de eerste omslag (bijvoorbeeld 50 procent van het zakgeld) is voor de uitgaven. In de tweede omslag komt het bedrag dat ze gaan sparen (bijvoorbeeld 40 procent) en in de derde dat deel van hun zakgeld (bijvoorbeeld 10 procent) dat ze aan een goed doel zullen besteden. Als de kinderen wat ouder zijn, kunnen ze hun varken inruilen voor een (spaar)rekening bij de bank.

Budget- en organizingcoach Sara Van Wesenbeeck is de bezieler van Barking Dogs.

Vrijdag in ons Geldpanel-dossier: beurs- en beleggingsexpert Geert Noels legt uit wat je als belegger zeker niet mag doen in crisistijd.

Lees ook:
“Pas je thermostaat aan en ga ’s ochtends winkelen”: Onze budgetexperte lijst kleine bespaaradviezen op met een grote impact (+)

“Thuiswerk biedt de werknemer heel wat fiscale voordelen”: Onze geldexpert Michel Maus vertelt welke kosten belastingvrij zijn (+)

ZOVEEL VERDIEN IK. Shanie (24) verdient als buschauffeur 400 euro meer dan vroeger: “Ik denk dat ik dit tot aan mijn pensioen ga doen” (+)

Lees meer