2
thinkstock

"Van sporten val je af" en meer gezondheidsmythes die je niet moet geloven

Is suiker gevaarlijker dan vet? Hoeveel uren per week moet je sporten? En is veel koffie drinken ongezond? Het zijn vragen die arts en gynaecoloog Hendrik Cammu regelmatig kreeg voorgeschoteld, waardoor hij zich ging verdiepen in het eindeloze gamma aan wetenschappelijke onderzoeken rond voeding en beweging. Het boek "Wat moet ik nu geloven, dokter?" is daarvan het resultaat. Wij stelden hem bij een kopje koffie (is dat nu gezond of niet?) dezelfde vraag.

Er zijn weinig onderwerpen waar zoveel zin en onzin over is geschreven als voeding en beweging. De ene dag moeten we anderhalve liter water per dag drinken, de week nadien lezen we dat je alleen moet drinken als je dorst hebt. Wat moeten we nu geloven, dokter? "Het is heel simpel," legt dokter Hendrik Cammu van het gelijknamige boek uit. "Als iemand een bewering doet over wat gezond of ongezond is, vraag dan altijd eerst: show me the data. Welk onderzoek zegt wat, hoe kwalitatief was dat onderzoek, wie heeft het uitgevoerd en bij hoeveel mensen? Want eigenlijk kan iedereen zomaar zeggen wat hij of zij wil."

En met die data heeft dokter Hendrik Cammu zich de afgelopen maanden bezig gehouden. Hij doorploegde gerenommeerde wetenschappelijke tijdschriften op zoek naar 'de beste versie van de waarheid' over voeding en beweging. Wij legden de dokter vijf hardnekkig ingebakken stellingen over gezondheid voor, met de voor de hand liggende vraag: mogen we die wel geloven, dokter?

"Koffie is ongezond"

"Dat koffie ongezond zou zijn is nog nooit ergens bewezen. Zelfs niet met zeven kopjes per dag," benadrukt Cammu. "Integendeel: er zijn onderzoeksresultaten die wijzen op een iets kleinere kans op suikerziekte bij koffiedrinkers. Zelfs de gerenommeerde American Heart Association zet koffie niet op de verboden lijst voor mensen die aan hartfalen lijden, dat spreekt voor zich. Koffie is dus absoluut zeker niet ongezond, maar - en dat is de conclusie die in heel mijn boek doorklinkt - je moet het niet drinken omdat het gezond is; je moet het drinken omdat je het graag drinkt. Zet geen voedingsmiddelen op het menu omwille van het gezondheidsetiket, maar alleen omdat je ze graag eet of drinkt."

"Lightproducten zijn goed voor de lijn"

"Lightproducten kunnen in principe voor minder kilo's zorgen, omdat je minder calorieën binnen krijgt. Maar in de praktijk verhindert ons brein dat we die producten verstandig eten en drinken. Eet je bijvoorbeeld een suikervrij koekje, dan ervaren je hersenen een zoete smaak, en verwachten we daardoor calorieën. Die komen er niet, waardoor je daarna gaat compenseren door meer te eten om je honger te bevredigen. Zo eet je één keer light, om je geweten te sussen, en een tweede keer 'gewoon', omdat je simpelweg honger hebt. Aan het einde van de rit heb je meer calorieën binnen dan wanneer je een gewoon koekje zou gegeten hebben. Bovendien maken we onszelf wijs dat we van light meer mogen eten. Een sneetje light kaas bevat 75 kcal, dus leggen we er al gauw twee op onze boterham, goed voor 150 kilocalorieën. Terwijl een gewone snee kaas er 115 bevat. Zo kan je van light dik worden, als je jezelf laat gaan."

Een sneetje light kaas bevat 75 kcal. Dan leggen we er gauw twee op onze boterham.

Dokter Hendrik Cammu

"Van sporten val je af"

"Van veel sporten alleen ga je niet afvallen. Onze lichamen zijn er biologisch op gemaakt om zich te verzetten tegen het verliezen van kilo's. Wie veel sport, verbrandt veel calorieën en heeft dus ook meer honger. Een signaal van je lichaam dat je moet "bijtanken" omdat je energie te kort komt. En dan ga je meer eten. Ga dus niet sporten om gewicht te verliezen, maar om fit te blijven. Dan hou je het ook veel langer vol. Dat hoeft trouwens ook geen driewekelijkse sessie in de fitnessclub te zijn. Zoek naar iets laagdrempelig waarvoor je gemotiveerd bent, en integreer het in je dagelijks leven. Ga bijvoorbeeld met de fiets naar je werk, of maak een wandeling met de hond."

"Eten op grootmoeders wijze - aardappelen, groenten en vlees - is achterhaald

"Of je nu aardappelen, pasta, of quinoa eet, finaal is dat allemaal hetzelfde," relativeert Cammu. "Het is allemaal zetmeel, en dat is onze suikerbron. Daarnaast zoek je een eiwitbron, zoals vlees, vis, bonen of linzen. En dan ga je nog op zoek naar een vet. Een Marrokaan die couscous met groenten en schaap eet, eet ook gewoon zetmeel, vlees en groenten. Het komt allemaal neer op diezelfde combinatie. Het enige waar je op moet letten is dat je niet te veel eet en overdrijft met bijvoorbeeld vette sauzen, waardoor calorieën zich opstapelen en je dikker wordt. Voel jij je geweldig bij quinoa? Prima, maar eet het dan voor jezelf, en niet in de illusie dat het gezonder is."

Eet jij graag quinoa? Prima, maar maak je niet de illusie dat het gezonder is.

Dokter Hendrik Cammu

"Wijn is goed voor je hart"

"Er is een nieuwe studie die zegt dat een beetje alcohol - let wel: één consumptie per dag - goed zou zijn voor het hart. Dat is trouwens al weer wat anders dan wat ik schrijf in mijn boek. Daarin zeg ik dat het redelijk neutraal is, maar nu lijkt het erop dat één glas wijn mogelijk gunstig kan zijn. Het kan in elk geval geen kwaad. Maar nogmaals: drink geen wijn om gezond te blijven, maar alleen omdat je het lekker vindt. Daarenboven is er bij vrouwen wel de link tussen alcohol en borstkanker, dus omdat iets goed is voor je hart, wil dat nog niet zeggen dat het globaal genomen "goed" is."

"Wat moet ik nu geloven dokter" van Hendrik Cammu is uitgegeven bij Lannoo en voor 19,99 euro te koop in de boekhandel of online.

2
Lannoo

3 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels
  • Peter Buyck

    Eigenlijk komt het erop neer domme dingen vermijden. Een beetje het vliegtuigprincipe toepassen. Vermijden dat je meer calorien opneemt dan je zal verbruiken. Een sportnamiddag laat een tweede koekje toe. Een namiddag computeren kent dit traktaat niet.

  • chelle db

    'No carbs' heb ik enkele weken gedaan. Kilo's vlogen eraf maar als je stopt... Nu doe ik een combo van kracht/cardio, dat minstens vijf keer per week en minstens een half u tot een u per dag en eet ik gezond (zondig wél in w-end). Op een maand tijd was ik vijf kilo kwijt en zit nu veel strakker in het vel. Kost moeite maar dat is een keuze die ik maak. Voel me geestelijk ook tien keer beter! Kortom; verslavend!