Ochtend of avond: experts raden intensief sporten met een mondmasker sowieso af.
Shutterstock Ochtend of avond: experts raden intensief sporten met een mondmasker sowieso af.

Exclusief voor abonnees

"Zweten gaat zelfs niet meer helpen": experts leggen uit waarom ze sporten tijdens hittegolf afraden

Vanaf vandaag stevenen we resoluut af op een hittegolf. De temperaturen gaan de komende dagen makkelijk boven de 30 graden. Welk effect heeft de hitte op ons lichaam? Wat is de invloed van mondmaskers op onze prestaties? En wat als je toch de benen even wil strekken? Inspanningsfysioloog Peter Hespel (KU Leuven) en sportfysioloog Rudi Frankinouille (UZ Antwerpen) geven uitleg.

Peter Hespel raadt intensief sporten tijdens extreme temperaturen ten zeerste af. “Toch zeker voor de doorsnee recreatieve sporter. Er is een reëel gevaar voor extreem vochtverlies via zweten (dehydratatie) en dat kan op zijn beurt een oorzaak zijn van een hypothermische shock, een hitte-uitputting. Dit heeft te maken met een abnormale daling van de bloeddruk waardoor het tijdens het sporten plots zwart voor de ogen kan worden en men dus het bewustzijn kan verliezen.”

“Bij sportbeoefening stijgt onze lichaamstemperatuur”, vertelt Rudi Frankinouille. “Sporten in hogere temperaturen is altijd risicovol, als ons lichaam niet kan afkoelen. Zweten gaat dan zelfs niet meer helpen. Factoren zoals temperatuur en luchtvochtigheid bepalen mee de ernst van de omstandigheden waarin we ons begeven. Vanaf hogere core-temperaturen kan ons lichaam dus in shock gaan.”

“Tegelijk is er door de directe zonnestraling op de schedel ook een sterk verhoogde kans op een zonne- of hitteslag”, vult Hespel nog aan. “Daardoor kan de lichaamstemperatuur extreem gaan stijgen met zware complicaties (hersenschade) en zelfs de dood tot gevolg.”

Het is niet gezond (intensief) te sporten met een mondmasker. Een rustig fietstochtje kan wel nog maar zal gewoon niet als aangenaam worden ervaren

Rudi Frankinouille, sportfysioloog UZ Antwerpen

Wat met het mondmasker dat nu op veel plaatsen verplicht is?

De impact van een mondmasker op bovenstaande gevaren is volgens beide experten niet zo groot. “Dit omdat het dragen van een mondmasker op zich weinig invloed zal hebben op de zweetproductie of de regeling van de lichaamstemperatuur”, zegt Hespel. “Het mondmasker creëert wel een extra probleem: de energie om te ademen neemt toe en bij een intensieve inspanning kan er een daling van het zuurstofgehalte in het bloed optreden. Dit kan uiteraard de druppel zijn die de emmer doet overlopen. Vochtverlies, bloeddrukdaling, oververhitting en dan nog eens adem- en zuurstofnood. Dat wil je jouw lichaam echt niet tegelijk aandoen.”

Mensen kunnen zich met een mondmasker ook amper verkoelen. “Het is niet gezond (intensief) te sporten met een mondmasker”, gaat Frankinouille verder. “Een rustig fietstochtje kan wel nog, maar zal gewoon niet als aangenaam worden ervaren. Vraag is of men een rustig fietstochtje als intensief sporten beschouwd met de huidige Covid-richtlijnen. Op dit moment kunnen we bij intensief sporten onvoldoende ventileren. Daardoor kunnen we de debieten die noodzakelijk zijn om aangenaam of intensief te sporten niet behalen met een mondmasker.”

Voor ‘fragiele’ bevolkingsgroepen luidt het advies: blijf binnen in een koele omgeving en lever geen (zware) inspanningen

Peter Hespel, inspanningsfysioloog KU Leuven

Wanneer ga je dan best sporten als je tijdens een hittegolf toch nood hebt aan beweging? En waar?

“Sporten in drukke stadcentra adviseren we nooit, dit al door de hoge mate van fijn stof”, zegt Frankinouille. “Met heel warm weer raden we het nog meer af. Sporten doe je best in de vroege ochtend, als de zon nog niet volop aan het schijnen is en na een verkoelende nacht én voldoende ver uit een stadscentrum. Enerzijds dus om zonder mondmasker te kunnen lopen, anderzijds om fijn stof te vermijden.”

“Voor ‘fragiele’ bevolkingsgroepen zoals ouderen, maar ook kinderen, en personen met obesitas, hart- en vaatziekten of longaandoeningen luidt het advies: blijf binnen in een koele omgeving en lever geen (zware) inspanningen. Voor gezonde, sportieve mensen: intensieve inspanningen met een mondmasker raden we af door de reële kans op adem- of zuurstofnood, en als zeker in de voorspelde hitte. In de hitte sporten met een mondmasker is eigenlijk voor niemand goed”, besluit Hespel.

Lees ook:

Hoe (on)gezond is sporten met mondmasker? Inspanningsfysioloog Peter Hespel beantwoordt alle vragen (+)

“De schade kan pas decennia later echt zichtbaar zijn”: dermatoloog over de gevolgen van zonnebrand (+)

“Zonlicht kan niet alleen je huid, maar ook je ogen verbranden”: experts waarschuwen voor oogproblemen door de zon (+)

Lees meer